Danıştay 4. Daire, Vandaki çığ faciasında vefat eden itfaiye eri için idarelerin hizmet kusurundan kaynaklı tazminat ve manevi tazminatın ıslahı meselelerini temyizen inceledi.
Özet: Van-Çatak-Bahçesaray karayolunda çığ düşmesi sonrası arama kurtarma faaliyetleri esnasında ikinci bir çığın düşmesi sonucu hayatını kaybeden bir itfaiye erinin mirasçılarının, davalı idarelerin hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle maddi ve manevi tazminat talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi idarelerin çığ riskine karşı yeterli önlem almadığı ve tehlikeli koşullarda faaliyete devam edildiği için hizmet kusuru bulunduğunu tespit ederek kısmen tazminata hükmetmiş; ancak bölge idare mahkemesi, manevi tazminat taleplerinin, sonradan oluşan veya öğrenilen yeni bir olgu olmaması nedeniyle dava dilekçesindeki ilk talep miktarı üzerinden değerlendirilmesi gerektiğine karar vermiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/1365Karar No : 2025/4135 TEMYİZ EDEN TARAFLAR : I- (DAVALI) ... Başkanlığı VEKİLİ : ... II- (DAVALI) ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... III- (DAVACILAR)1-Kendi adına asaleten ... adına velayeten ...2- ......12- ... 13- ... VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem : 04/02/2020 tarihinde Van- Çatak-Bahçesaray karayoluna çığ düşmesi nedeniyle icra edilen arama ve kurtarma faaliyetlerinin devamı sırasında 05/02/2020 tarihinde meydana gelen çığ düşmesi sonucu davacılardan ...'in eşi, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'in babası, diğer davacıların kardeşi olan Van Büyükşehir Belediye Başkanlığına bağlı ... Ulaşım San. ve Tic. Ltd. Şti.'de itfaiye eri ...'in vefat etmesinde, davalı idarelerin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık olmak üzere, eş ... için 1.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 4.852,62 TL) destekten yoksun kalma tazminatı, 150.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 200.000,00 TL) manevi tazminat, çocuk ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 100.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 150.000,00 TL) manevi tazminat, çocuk ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 100.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 150.000,00 TL) manevi tazminat, çocuk ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 100.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 150.000,00 TL) manevi tazminat, çocuk ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 100.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 150.000,00 TL) manevi tazminat, çocuk ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 100.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 150.000,00 TL) manevi tazminat, çocuk ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 100.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 150.000,00 TL) manevi tazminat, çocuk ... için 1.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 37.402,18 TL) destekten yoksun kalma tazminatı, 100.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 150.000,00 TL) manevi tazmiat, kardeşler ... için 30.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 50.000,00 TL) manevi tazminat, ... için 30.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 50.000,00 TL) manevi tazminat, ... için 30.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 50.000,00 TL) manevi tazminat, ... için 30.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 50.000,00 TL) manevi tazminat, ... için 30.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 50.000,00 TL) manevi tazminat, ... için 30.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 50.000,00 TL) manevi tazminat, ... için 30.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 50.000,00 TL) manevi tazminat ... için 30.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 50.000,00 TL) manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında Mahkemece yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi kök ve ek raporları ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, olay bölgesine sağlık, arama ve kurtarma ile ilk yardım ekiplerinin sorunsuz ve süratli bir şekilde ulaşabilmesi için trafik, emniyet ve çevre güvenliği tedbirlerinin alınmadığı ve bir çığ riskini göze alarak tehlikeli ortamda arama ve kurtarma faaliyetlerinin sürdürüldüğü, çığ düşmesinden korunmak için alınması gereken tedbirlerin alınmadığı, çığ riski olan yerlerde uyulması gereken kurallara uyulmadan ve çığ riski olan bölgede yapılacak yolda gereken ölçütlere dikkat edilmeden yol yapıldığı ve meydana gelen çığ olayının yaşanmasında davalı idarelerin mevzuat gereği üstlendikleri kamu hizmetini tam ve etkin bir şekilde yerine getirmedikleri görüldüğünden, davacıların murisleri olan ...'in 05/02/2020 tarihinde meydana gelen çığ olayında çığ altında kalarak vefat etmesi olayında davalı idarelerin hizmet kusuru (Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının %70, Karayolları Genel Müdürlüğünün %30 kusurlu) bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 42.254,80-TL maddi tazminat isteminin kabulüne, 1.650.000,00-TL manevi tazminat isteminin ise 1.140.000-TL'lik kısmının kabulüne, 510.000,00-TL'lik kısmının ise reddine kabul edilen tazminatın yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce kusurları oranında ödenmesine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; davacılar açısından sonradan oluşan veya öğrenilen yeni bir olgu bulunmadığından ıslah yoluyla manevi tazminat tutarının artırılmasına olanak bulunmadığı, davacıların manevi zarara ilişkin taleplerinin dava dilekçesindeki talep miktarı üzerinden değerlendirilmesi gerektiği, manevi tazminat miktarının olayın meydana geliş şekli, idari faaliyetin niteliği, zararlı sonuca etkisi, idarelerin sorumluluk sebebi de gözetilerek hakkaniyetli bir tutarı aşmaması ve niteliği gereği manevi tazminatın zenginleşmeye yol açmayacak şekilde belirlenmesi gerektiği nazara alındığında, takdiren ... için 100.000,00 TL manevi, ... için 100.000,00 TL manevi, ... için 150.000,00 TL manevi, ... için 100.000,00 TL manevi, ... için 100.000,00 TL manevi, ... için 100.000,00 TL manevi, ... için 100.000,00 TL manevi, ... için 100.000,00 TL manevi, ... için 30.000,00 TL manevi, ... için 30.000,00 TL manevi, ... için 30.000,00 TL manevi, ... için 30.000,00 TL manevi, ... için 30.000,00 TL manevi, ... için 30.000,00 TL manevi, ... için 30.000,00 TL manevi ve ... için 30.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 1.090.000,00 TL manevi tazminatının yasal faizi ile birlikte davalı idareler tarafından kusurları oranında davacılara ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, davalı idarelerin kabul edilen maddi tazminatın esasına ilişkin ve davacıların manevi tazminatın esasına ilişkin istinaf istemlerinin reddine, Mahkeme kararının reddedilmesi gerektiği halde hüküm kurulmayan 6.000,00 TL maddi tazminat ile manevi tazminata yönelik davalı idarelerin istinaf isteminin kabulüne, kararın bu kısmının kaldırılmasına, manevi tazminata ilişkin ıslah talebi kabul edilmeyerek, davacılar için toplam 1.090.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulüne, kabul edilen toplam 1.090.00.000,00. TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce kusurları oranında ödenmesine, ilk derece mahkemesince manevi tazminat miktarı üzerinden hükmedilen vekalet ücretlerinin kaldırılmasına, hüküm kurulmayan 6.000,00 TL maddi tazminat isteminin reddi sebebi ile vekalet ücretine hükmedilmesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre; hükmedilen 1.090.000,00. TL manevi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 149.900,00 TL vekalet ücretinin davalı idarelerden kusurları oranında alınarak davacıya verilmesine, reddedilen 6.000,00 TL maddi tazminat nedeniyle 6.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 1-Davacılar tarafından, manevi tazminatın ıslah yoluyla artırılmasının mümkün olduğu, aksi yorumun adil yargılanma hakkının ihlali niteliğinde olduğu, meydana gelen olayda bütün davalıların müştereken ve müteselsilen kusurlu olduğu, sadece Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğuna hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacılara ödenen aylıkların murisin hizmetinden dolayı bağlanan ölüm aylığı olduğu ve rücuya tabi olmadığı, dolayısıyla hesaplanan tazminattan mahsubunun hukuka aykırı olduğu, İçişleri Bakanlığı ve Van Valiliği tarafından davacılara yapılan ödemenin bağış mahiyeti olması nedeniyle hesaplanan tazminattan düşülemeyeceği ileri sürülmektedir. 2-Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından, hükme esas alınan bilirkişi raporunun bilimsel dayanaktan yoksun olduğu, dava konusu olayın meydana gelmesinde idarelerine kusur atfedilemeyeceği, idarelerinin hasım mevkiinden çıkarılması gerektiği, Danıştay 1.Dairesinin 15/12/2020 tarih ve E:2020/1670, K.2020/1674 sayılı kararında idarelerinin dava konusu olayda kusurunun bulunmadığının belirtildiği, idarelerinin kusurlu ya da kusursuz sorumluluğunun mevcut olmadığı, idareleri ile illiyet bağı kurulabilecek bir zararın söz konusu olmadığı, davacılara adli yargıda açılmış bir dava nedeniyle ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiği, idarelerinin harçtan muaf olduğu, talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğu, manevi tazminata faiz yürütülmemesi gerektiği ileri sürülmektedir.3-Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından, reddedilen maddi ve manevi tazminat tutarları için idareleri lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, idarelerinin harçtan muaf olduğu, dava konusu olayın meydana gelmesinde idarelerine kusur yüklenemeyeceği, bilirkişi raporunun hükme esas alınmaya yeterli olmadığı, bilirkişi raporunda yer alan idarelerinin kusurlu olduğu tespitinin hiçbir somut veriye dayanmadığı, idarelerinin kusurlu ya da kusursuz sorumluluğunun mevcut olmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 30/06/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.