Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin, eser ve ticari hizmet sözleşmelerinden kaynaklanan itirazın iptali ile alacak davalarının birleştiği, fazla beton sarfiyatı ve gecikme zararları iddialarının değerlendirildiği, kısmen kabul kısmen ret kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, bir asıl dava ile birleştirilen bir başka alacak davasını içeren, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali ve ticari hizmet sözleşmesinden doğan alacak talepli bir uyuşmazlığı özetlemektedir; davacı, davalının hatalı kalıp işçiliği nedeniyle fazla beton sarfiyatı, işin gecikmesi ve terk edilmesi sonucu oluşan zararların tazminini talep ederken, davalı ise iddiaların asılsız olduğunu, projenin uygun yapıldığını, kendi borçlarını ödemekten kaçınmak için davacının kötü niyetle hareket ettiğini ve sözleşmenin davacı tarafın kusurları nedeniyle feshedildiğini savunmakta olup, bilirkişi raporunda taraflar arasında ticari ilişki, davalıdan davacıya ödenen avans ve davalının itiraz ettiği bir fatura tespit edilmiş, mahkeme ise davayı kısmen kabul kısmen reddetmiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
MAHKEMEMİZ ASIL DOSYASI YÖNÜNDEN:
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
BİRLEŞEN KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... ESAS SAYILI
DOSYASI YÖNÜNDEN:
DAVACI :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
KARARIN MAHİYETİ : KISMEN KABUL, KISMEN RED
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili asıl dosyada dava dilekçesinden özetle; Davalının Ereğli İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile başlattığımız ilamsız icra takibine yaptığı itirazın iptali ile %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı Dosyasında dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafla davacı şirketin Ereğli Şantiyelerine kalıp duvar işlerini verdiklerini, ... Mahallesi ... Ada ... Parseldeki inşaatın kalıplarının mahsusunun hatalı (geniş ve uzun) yapılarak 93,5 metreküp hazır betonun fazla sarfiyatına sebep olduklarını, dava tarihi itibariyle 93,5*1.200=112.200,00 TL zarara neden olduklarını, anlaşma gereği kalıp işleri için sarfedilen hazır betonun metreküpüne endeksli olunan ve kalıp işciliği metrekaresi 190,00TL'den anlaşma yapıldığından taraflarına 93,5*190=17.765,00 TL daha fazla hakediş talebinde bulunduklarını, davalıyla ön sözleşmenin 2022 Ocak ayı başında akdedildiğini projeye göre normalde iki ayda ikmal edilmesi gereken işi Haziran 2022 sonuna kadar uzatarak ayrıca fiyatların maliyetlerin artmasına,süreç uzadığından yapı denetim ücretlerinin artmasına neden olduklarını, 2022 Haziran ayının sonunun hiç bir haklı gerekçe sunmadan işi yarım bırakarak kaçtığını ve diğer şantiyelerde de fiyat farkı vermek zorunda bıraktığı gibi nedenlerle; hatalı kalıp yaparak sebep olunan fazla beton sarfiyatının taraflarına aynen iadesini, bu mümkün değilse dava sonuna Ereğli piyasa fiyatları üzerinde taraflarına verilmesini, fazladan tahakkuk ettirilen 93,5 metreküp fazla beton x190 TL birim fiyattan =17.765,00 TL inşaat kalıp ücretininden doğan borcunun bulunmadığını, gecikmeden mütevellit zararların sembolik de olsa tazmini için 20.000,00 TL dan aşağı olmamak üzere maddi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı Dosyasında cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça 60.000,00 TL zarar tazmini talebi konulu açılan davada dilekçesinin gerekçe ve sonuç kısmındaki tutarsızlıklar dahi açılan davanın hak ve hukuka aykırılığını açıkça gösterdiğini, davacı tarafın ya tutarsa anlayışı ile kendi kusurlarından kaynaklanan sorunlar nedeniyle oluşan sıkıntılarını davalıya dahil etmek istediğini, inşaat kalıp ve betonun tamamen inşaat projesine uygun olarak ve ilgili Belediyenin denetiminde yapıldığını, ayrıca inşaatın tamamının davacı şirket sorumlu çalışanlarının gözetiminde yapıldığını, davacı tarafın davalıya olan borcunu ödememek amacı ile sonradan kötüniyetli olarak fazla beton kullandığını iddia ettiğini, dava konusu şirket çalışanının inşaat işçilerine yönelik olumsuz tutum ve davranışları nedeniyle işçilere inşaatta sıkıntı yaşatmış olduğunu ve ödenmesi gereken ücretin davalıya ödenmemesi nedeniyle taraflar arasında yapılan sözleşmenin feshedildiğini, Davacının hukuki dayanaktan yoksun kötüniyetli davasının reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmektedir.
Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın bilirkişi SMMM ... tarafından düzenlenen bilirkişi raporundan özetle; " Davalı ... LTD. ŞTİ'nin 2022 yılı elektronik yasal defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içerisinde yapıldığı, TTK hükümlerine göre sahibi lehine bu yönü ile delil olma özelliğine sahip olduğu, Davalı ... EMLAK LTD. ŞTİ. ile davacı ... ... arasında inşaat işi yapımına ilişkin eser sözleşmesinden kaynaklanan ticari ilişki bulunduğu, Davalı ... EMLAK LTD. ŞTİ. yasal defterlerinde yapılacak inşaat iş karşılığı davacı ... ...'dan banka havalesi ile avans olarak ödenen toplam 63.000 TL. ticari alacağı bulunduğu, Davacı ... ... tarafından davalı ... EMLAK LTD. ŞTİ. adına düzenlenen 28.06.2022 tarih ve ... sayılı KDV dahil 149.691,26 TL açık faturaya (bedeli henüz ödenmemiş), davalı ... EMLAK LTD. ŞTİ.'nin İstanbul . Noterliği 05.07.2022 tarih ve ... sayılı İhtarnamesi ile itiraz ettiği, bu faturanın ... ... tarafından ticari defterlerine kaydedildiği, 22.08.2022 tarihli icra takibinin dayanağının bu fatura olduğu, Dava dosyasında fotokopisi bulunan davacı ... ...'ın ticari defterlerine göre davalı ... EMLAK LTD. ŞTİ.'den 28.06.2022 tarihli itiraz edilen faturaya dayalı olarak hem icra takip tarihinde hem de dava tarihinde 149.691,28 TL. alacağı bulunduğu, davalının ödediği 63.000 TL avans tutarının yasal defterlere kaydedilmediği, Dava dosyasında bulunan davacı ... ...’ın dava tarihinden sonra (03.11.2022 tarihinden sonra) ... EMLAK LTD. ŞTİ. adına düzenlediği 22.11.2022 tarih ve ... ve ... nolu faturaların hem davalı hemde davacı ticari defterlerine kaydedilmediği, düzenlenen bu faturaların elektronik fatura olduğu, tarafların bu faturalara ilişkin iade faturası düzenlemediği, Davalı ve Davacının ticari defter kayıtlarının birbirini doğrulmadığı, bu yönü ile sahibi lehine delil olma özelliğini taşımadığı, Dava dosyasında davalıya ait BA (Bildirim Alış), davacıya ait BS (Bildirim Satış) formlarının bulunmadığı, davacı ... ... tarafından davalı ... EMLAK LTD. ŞTİ. adına düzenlenen 28.06.2022 tarihli faturaya itiraz edildiği, 22.11.2022 tarih ve ... ve ... nolu faturaların hem davalı hemde davacı ticari defterlerine kaydedilmediği, düzenlenen faturaların elektronik fatura olduğunu" bildirir rapor tanzim ettiği görülmüştür.
Mahkememiz ara kararı gereğince Ereğli . Asliye Hukuk Mahkemesi'ne yazılan talimat ile bilirkişi SMMM ... ve İnşaat Mühendisi ... tarafından düzenlenen müşterek bilirkişi raporundan özetle; ... Ticaret Limited Şirketi ticari defterleri incelenerek hazırlanan 28.08.2023 tarihli bilirkişi raporu ile karşılaştırılmış, 04.06.2024 tarihinde davaya konu edilen inşaatta bilirkişi heyetince keşif yapılmış ve şu hususlar tespit edilmiştir. Davacı şahısın 2021-2022 yıllarında ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yasal süresi içerisinde yapılmış olduğu, Tarafımdan incelenen davacı şahsın 2021-2022 yılı defterlerinin muhasebe esaslarına uygun şekilde TTK ve VUK hükümlerine göre düzenlenmiş olduğu, defterlerin kendi içerisinde birbirlerini doğrular nitelikte olduğu, tarafımızdan tespit edilmiştir. Davacı şahıs ticari defterlerine göre davacının toplam 149.691,26-TL alacaklı olduğu tarafımızdan tespit edilmiştir. Tarafların (davacı/davalı ) incelen ticari defterleri ile ilgili olarak bilirkişilerce düzenlen rapor karşılaştırılmış olup şu hususlar tespit edilmiştir. Davacı şahıs ve davalı şirket ticari defter kayıtlarına göre davalı şirket ... Ticaret Limited Şirketi tarafından 2022 yılı içerisinde (dökümleri yukarda mevcut) toplam 63.000,00-TL tutarında davacı şahsa ödeme yapılmış olduğu, Davacı şahsın 28.06.2022 tarih ... nolu EARŞİV fatura olup ‘’İnşaat Beton Duvar Hizmet ve Kontrol Bedeli’’ açıklamalı 126.857,00-TL + 22.834,26-TL kdv li toplam 149.691,26-TL fatura düzenlemiş olduğu ve bu faturayı ticari defterine işlemiş olduğu, davalı şirketin yasal süre içerisinde noter kanalı ile bu faturaya itiraz ettiği ve faturayı kayıtlarına işlemediği, Davacı şahıs tarafından dava tarihinden (03.11.2022 dava tarihi) sonra 22.11.2022 tarihinde 2 adet (yukarda dökümleri var) fatura düzenlediği (33.000,00-TL ve 30.000,00-TL tutarlı) bu faturaları ticari defter kayıtlarına işlediği, davalı şirket defter kayıtlarında bu faturaların kayıtlı olmadı, bu faturalara karşın bir itirazın yada iadenin tespit edilemediği, düzenlenen faturaların elektronik fatura olduğu, Davalı ve Davacının ticari defter kayıtlarının birbirini doğrulmadığı, bu yönü ile sahibi lehine delil olma özelliğini taşımadığı, Davaya konu inşaatta yapılan keşif ve dava dosyasındaki bilgi ve belgeler göre bilirkişi heyetince yapılan tespitlere göre (yukarda detayları mevcut); 01.01.2022 tarihli Taraflar olan ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... arasında imzalanan sözleşme kapsamında belirlenen fiyatlara göre yapılan iş bedeli: Toplamda dökülen beton metrajı: 84.481,60 TL Toplamda yapılan duvar metrajı: 25.771,32 TL Toplamda yapılan baca duvar bedeli:
2.700,00 TL, Genel Toplam = 112.952,92 TL (Yalnız yüz on iki bin dokuz yüz elli iki Türk lirası doksan iki kuruş) olacağının kanaatine varılmış olduğu, Davalı şirketin beyanları gereği çalışan işçilerinden ...’ye ödenen ücretin ne şekilde değerlendirileceği (ödemelerin işverene mi ait? Yükleniciye mi ait? Olduğu hususu) mahkemenin takdirinde olduğunu bildirir müşterek rapor tanzim ettikleri görülmüştür.
Aynı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ek rapordan özetle; Davaya konu hususların tespiti için mahkeme tarafından bilirkişi heyeti olarak tarafımıza mahkeme tarafından görevlendirme yapılmış olup 03.09.2024 tarihinde kök raporumuzu mahkemeye sunduk. Yine mahkeme tarafından 02/10/2024 tarihli Duruşma Zaptı madde 2 de; 2-Davacının muhasebe tekniği açısından değerlendirildiğinde (esnaf faaliyetini açıp açmadığı, tacir olup olmadığı hususunun da değerlendirilerek) tacir olup olmadığı, taraf itirazları iddia savunma dosya kapsamına göre dava konusu fatura bedeli- açıklamasına göre ve sözleşmeye göre- yapılan iş miktarı ile ödemeler hep birlikte değerlendirildiğinde, ne kadar iş yapıldığı, yapılan işe ödemelerden sonra bakiye alacak olup olmadığı, var ise ne miktarda olduğunu, tereddüte mahal vermeyecek tarzda gerekirse bilirkişi heyetine dava konusu yerle ilgili yerinde inceleme yetkisi de verilerek denetime elverişli ek rapor alınmasına, karar verilmiş olup tarafımızdan kök raporumuza bağlı kalmak kaydı ile şu hususlar tespit edilmiştir. Davacı ... ...'ın Gerçek Kişi Tacir olduğu tespit edilmiştir. Davacının davaya konu ettiği (icra takibi yaptığı) fatura 28.06.2022 tarih ... nolu EARŞİV fatura olup “İnşaat Beton Duvar Hizmet ve Kontrol Bedeli” açıklamalı 126.857,00-TL * 22.834,26-TL kdv li toplam 149.691,26-TL tutarındaki fatura olduğu, bu faturayı ticari defter kayıtlarına işlemiş olduğu, davalı şirketin İstanbul . Noterliği 05.07.2022 tarih ve ... sayılı İhtarnamesi ile bu faturaya itiraz ettiği ve kayıtlarına işlemediği hususları tespit edilmiştir. Bu husus mahkemenin takdirindedir. Bilirkişi Onur Kebabçı (İnşaat Mühendisi-İnşaat Bilirkişisi) tarafından toplam hak edişin (kök raporda detaylı yapılan hesaplamaya göre) 112.952,92-TL olarak tespit edildiği, Davalı şirket tarafından toplam 63.000,00-TL ödeme yapılmış olduğu (kök raporda detaylı dökümü mevcut) bu hali ile davacının 49.952,92-TL alacak olduğu, Davalı şirketin iddiası gereği (davacı şahıs ticari defter kayıtlarında olmayan) işçi ...'ye yapılan toplam 16.304.70-TL olduğu, bu ödemenin toplam hak edilişten mahsup edilip edilmeyeceği hususunun mahkemenin takdirinde olduğunu bildirir müşterek ek rapor tanzim ettikleri görülmüştür.
Mahkememizce 07/08/2025 tarihinde keşif icra edildiği görülmüştür. Yapılan keşif ile Mahkeme Gözlemi: Apartmanın etrafı duvar ve üzeri çiftler çevrili olduğu, apartmanı içerisinde oturanların olduğu, 5 katlı İnşaatın apartmanın İnşaatının bitmiş olduğu gözlemlendiği görülmüştür.
Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın bilirkişi heyeti İnşaat Mühendisi ... , Nitelikli Hesaplama Uzmanı Prof. Dr. ..., Doç. Dr. ...'ye tevdii edilerek düzenlenen müşterek bilirkişi raporundan özetle; Heyetimizce yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda takdir ve son kanaat sayın mahkemenize ait olmak üzere aşağıdaki sonuçlara varılmıştır: Taraflara arasında yapılmış sözleşme esasları, sözleşmede belirlenen birim fiyatları, Yapı Ruhsatı ekindeki Belediyeden Onaylı Mimarı ve Statik Betonarme projeleri ve proje ölüleri esas alınarak tapulan değerlendirme sonunda yapılan işin KDV dahil toplam bedelin 128.750,20 TL olduğu tespit edilmiştir. Davalı şirket ... Ticaret Limited Şirketi tarafından davacı şahıs ...'a 2022 yılında ödenen 63.000,00-TL tutarındaki avansların davacı ve davalı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu tespit edilmiştir. Davacı şahıs tarafından 28.06.2022 tarih ... nolu EARŞİV fatura olup “İnşaat Beton Duvar Hizmet ve Kontrol Bedeli” açıklamalı toplam 149,691,26-TL fatura, düzenlenmiş ve ticari defterine bu fatura kaydedilmiştir. Ancak davalı şirket tarafından İstanbul . Noterliği 05.07.2022 tarih ... nolu ihtarname ile itiraz edildiği ve ticari defter kayıtlarına işlemediği tespit edilmiştir. Davacı şirket tarafından dava tarihi olan 03.11.2022 tarihinden sonra davalı şirkete 22.11.2022 tarih ... nolu TEMEL fatura olup “Temel Betonu, Gro Beton, Blokaj ve Bodrum Üstü beton işçili açıklamalı toplam 33.000,00TL, fatura,22.11.2022 tarih ... nolu TEMEL fatura olup “Zemin Kat ve 1.Kat Beton, Bodrum Kat Beton İşçiliği” açıklamalı toplam 30.000,00-TL fatura, düzenlemiş ve ilgili faturaları ticari defterlerine kayıt etmiştir. 22.11.2022 tarihinde tanzim edilen 2 adet fatura (dava tarihi sonrası) davalı şirket kayıtlarına işlenmedi; ve bu faturalarla il, şirket tarafından bir iade faturası ya da itiraz tespit edilmemiştir. Davalı şirket defterini inceleyen bilirkişi tarafından da 22.11.2024 tarihinde düzenlenen faturalarla ilgili bir iade ya da itiraz yönünde bir tespit olmadığı, düzenlemiş olduğu raporda görülmüştür. Birleşen dosyaya ve dosya içine sunulan betonla ilgili faturalar göre; Davacı/Karşı davalı/İşveren tarafından beton alınan ... Şirketine KDV dâhil beton bedeli olarak 19.471,72 TL fazla ödeme yaptığını bildirir müşterek rapor tanzim ettiği görülmüştür.
Aynı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ek rapordan özetle; "Dava konusu inşaatta kullanılan betonun 418,00 m3 olduğunu iddia ettiği; yerinde yapılan tespitte inşaatın yapılı olduğu, temelin görülmediği ve Belediyeden Onaylı projesinde temel betonu yapılacağı belirtildiği ve buna göre proje ölçülerine göre yapılan değerlendirmede 26,65 m3 temel betonu kullanıldığı değerlendirilmiştir. Dava konusu inşaatta ve bağımsız bölüm projesinde 2 baca yapılacağı belirtilmiş, yerinde yapıldığı görülmüştür. Hesaplamada, baca yüksekliği 3,00 m 2 adet, 9 daire toplam 54,00 m dikkate alınmıştır. Dava konusu İnşaatın son kattaki kalıbın sökümüyle İlgili bir talep ve bilirkişi raporlarında bir husus belirtmediğinden bu hususu değerlendirmeye alınmamıştır. betonla ilgili hesaplamada, objektifliği sağlamak üzere Belediyeden onaylı proje ölçüleri esas alınmıştır. Kalıpla ilgili hesaplama ise taraflar arasındaki sözleşmeye göre yapılmıştır. ... Hilmi Yunak vekilinin bilirkişi raporuna karşı 12.09.2025 tarihli dilekçesindeki itirazları aşağıdaki şekilde cevaplanmıştır. İtirazda, dava konusu 93,500 metreküp fazla hazır beton sarfiyatının neden olduğunun ayrıntılı olarak belirlenmesi istenmiştir. Dava konusu inşaatın Yapı ruhsatı ve eki projesine göre Belediye ve Yapı Denetimi tarafından kontrol edilerek yapıldığı ve inşaat projesine göre yapılmış olduğundan 93,500 m3 betonun inşaatta kullanılmadığı değerlendirilmektedir." şeklinde müşterek ek rapor tanzim edildiği görülmüştür.
Mahkememiz dosyasına sunulan bilirkişi raporları taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiştir.
Dava; "İtirazın İptali" davasıdır.
Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı vekili davalı aleyhine İtirazın İptali davası açmıştır.
İİK.67. maddesinde; "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." şeklinde düzenlendiği,
Mahkememiz dosyası ile alakalı olarak TMK'nın 6. Maddesinde " I. İspat yükü Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. " ve TMK'nın 190. Maddesinde ise" III. Temsil yetkisinin kaldırılması veya sınırlanması Eşlerden biri birliği temsil yetkisini aşar veya bu yetkiyi kullanmada yetersiz kalırsa hâkim, diğer eşin istemi üzerine temsil yetkisini kaldırabilir veya sınırlayabilir. İstemde bulunan eş, temsil yetkisinin kaldırıldığını veya sınırlandığını, üçüncü kişilere sadece kişisel duyuru yoluyla bildirebilir. Temsil yetkisinin kaldırılmasının veya sınırlanmasının iyiniyetli üçüncü kişilere karşı sonuç doğurması, durumun hâkimin kararıyla ilân edilmesine bağlıdır. " denmektedir.
6100 Sayılı HMK'nın 222. maddesinde; "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.24 (4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." şeklindeki düzenlemeler de dikkate alındığında,
6100 sayılı HMK'nın 26. Maddesi gereğince "(1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.(2) Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır." hükümlerinin geçerli olduğu gözetilerek,
Mahkememiz dosyasına kazandırılan bilirkişi heyeti İnşaat Mühendisi ... , Nitelikli Hesaplama Uzmanı Prof. Dr. ..., Doç. Dr. ...'ye tevdii edilerek düzenlenen müşterek bilirkişi raporunda; Heyetimizce yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda takdir ve son kanaat sayın mahkemenize ait olmak üzere aşağıdaki sonuçlara varılmıştır: Taraflara arasında yapılmış sözleşme esasları, sözleşmede belirlenen birim fiyatları, Yapı Ruhsatı ekindeki Belediyeden Onaylı Mimarı ve Statik Betonarme projeleri ve proje ölüleri esas alınarak tapulan değerlendirme sonunda yapılan işin KDV dahil toplam bedelin 128.750,20 TL olduğu tespit edilmiştir. Davalı şirket ... Ticaret Limited Şirketi tarafından davacı şahıs ...'a 2022 yılında ödenen 63.000,00-TL tutarındaki avansların davacı ve davalı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu tespit edilmiştir. Davacı şahıs tarafından 28.06.2022 tarih ... nolu EARŞİV fatura olup “İnşaat Beton Duvar Hizmet ve Kontrol Bedeli” açıklamalı toplam 149,691,26-TL fatura, düzenlenmiş ve ticari defterine bu fatura kaydedilmiştir. Ancak davalı şirket tarafından İstanbul . Noterliği 05.07.2022 tarih ... nolu ihtarname ile itiraz edildiği ve ticari defter kayıtlarına işlemediği tespit edilmiştir. Davacı şirket tarafından dava tarihi olan 03.11.2022 tarihinden sonra davalı şirkete 22.11.2022 tarih ... nolu TEMEL fatura olup “Temel Betonu, Gro Beton, Blokaj ve Bodrum Üstü beton işçili açıklamalı toplam 33.000,00TL, fatura,22.11.2022 tarih ... nolu TEMEL fatura olup “Zemin Kat ve 1.Kat Beton, Bodrum Kat Beton İşçiliği” açıklamalı toplam 30.000,00-TL fatura, düzenlemiş ve ilgili faturaları ticari defterlerine kayıt etmiştir. 22.11.2022 tarihinde tanzim edilen 2 adet fatura (dava tarihi sonrası) davalı şirket kayıtlarına işlenmedi; ve bu faturalarla il, şirket tarafından bir iade faturası ya da itiraz tespit edilmemiştir. Davalı şirket defterini inceleyen bilirkişi tarafından da 22.11.2024 tarihinde düzenlenen faturalarla ilgili bir iade ya da itiraz yönünde bir tespit olmadığı, düzenlemiş olduğu raporda görülmüştür. Birleşen dosyaya ve dosya içine sunulan betonla ilgili faturalar göre; Davacı/Karşı davalı/İşveren tarafından beton alınan ... Şirketine KDV dâhil beton bedeli olarak 19.471,72 TL fazla ödeme yaptığını bildirir müşterek rapor da dikkate alındığında,
Mahkememizin 04/02/2026 tarihli duruşmasında davacı asilin isticvabında: "... benim işçimdir, yanımda çalışıyordu, ona yapılan 16.304,70-TL' lik ödeme ...' nin sigorta primine ilişkin bir ödemedir, yoksa benim davalı yandan hak edişime ilişkin bir ödeme değildir, üzerimize aldığımız işi 3. Katın duvarını yaptık, 5. Katın betonunu döktük, kalıp işçiliğini yaptık, geriye kalan kısmı davalı tarafın elemanlarının benim çalışanlarıma küfür ettikleri için eksik kalmıştır, yoksa ben üzerime aldığım işi eksik bırakmadım, hak ettiğim kadarıyla faturaları kestim, duvarda 2 kat eksik kaldı, tablada eksik kalmadı, totalde bitirmiş olsaydık 85.000,00-TL civarında bir alacağımız olacaktı, 63.000,00TL ödeme davalı tarafından yapılmıştır, kayıtlarda da sabittir, bakiye kalan alacağım 45.000,00-TL + KDV olması gerekiyor, ayrıca daha önce kestiğimiz faturalar kabul edilmediği için dava açıldıktan sonra faturalar kesilmiştir. " şeklindeki beyanı da gözönüne alındığında,
Eser sözleşmesinde; yapılan işin fen ve sanat kurallarına uygun olarak imal edildiğinin ispat yükümlülüğü YÜKLENİCİYE, iş bedelinin ödendiğinin ispat yükümlülüğü ise İŞ SAHİBİNE aittir.
KARİNE: Eser sözleşmesinde; " Teslimden sonraki işlerin iş sahibi tarafından yapıldığı ya da yaptırıldığı, teslimden önceki işlerin ve imalatların yüklenici tarafından yapıldığının karine olarak kabulü gerekir."
Somut olayımızda; taraflar arasında eser sözleşmesi olduğu, asıl davada davacı - müteahhit edimi tamamen yapıp teslim etmemiştir. Diğer taraftan asıl davanın davacını alacağını yapılan işler nedeniyle faturaya dayandırmıştır. Ne var ki yasal düzenlemeye göre ancak tarafların ticari defterleri birbirinin doğruladığında delil hükmü taşır. Doğruladığı takdirde hatta kesin delildir.) Alınan bilirkişi raporları ile sabit olduğu üzere tarafların ticari defterleri birbirlerini doğrulamamıştır. Bu nedenle asıl dava yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen dosyada, birleşen dosya davacısı; a-) fazla beton bedelini, b-) fazla beton ücretinden borçlu olmadığının tespiti, c-) gecikmeden doğan zarar talep etmiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi raporuna göre 19.471,72-TL, fazla beton ücreti tespiti yapıldığından ve bu tespitin Mahkememizce denetlenebilir olduğu sonuç ve kanaati ile birleşen dosya davacısının davasının kabulüne karar verilmiştir.
Her ne kadar birleşen dosya davacısının yukarıda belirtilen a ve b bendinde talepleri aynı konuya ilişkin hem olumlu hem Menfi talep olduğu anlaşılmakla, başka bir ifade ile aynı konuda hem olumlu hem olumsuz karar verilemeyeceği akıl ve mantık gereği ise de davacı yan daha az talepte bulunduğundan ve HMK 297 maddesi karşılığı dikkate alındığında bu yönde de hüküm kurma cihetine gidilmiştir. (özünde çoğun içinde azda vardır kuralı gereği a bendindeki talebin içinde b bendindeki talep erimektedir. )
Gecikmeden doğan zarar yönünden birleşen dosya davacısı bu yöndeki talepleri ispat edememiştir. Bu nedenle de reddine karar verilmiştir. TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır."
Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu,
Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile Mahkememizin Asıl Dosyası Yönünden; Davacı - Birleşen Dosya davalısı ... ...'ın davalı - birleşen dosya davacısı ... Ticaret Limited Şirketi'ne karşı açmış olduğu İtirazın İptali davasının reddine, Mahkememizin Dosyası İle Birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı Dosyası Yönünden; Birleşen dosya davacısı - asıl dosya davalısı ... Ticaret Limited Şirketi'nin asıl dosya davacısı - birleşen dosya davalısı ... ... aleyhine açtığı davanın Kısmen Kabul, Kısmen Reddi ile; a-)Fazla beton talebine ilişkin 19.471,72TL'nin birleşen dosya davalısı ... ...'tan alınıp, birleşen dosya davacısı ... Ticaret Limited Şirketi'ne verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, b-)Fazla Beton ücretinden borçlu olmadığı talebine ilişkin Birleşen dosya davacısı ... Ticaret Limited Şirketi'nin taleple bağlı kalınarak 17.765,00-TL fazla beton ücretinden borçlu olmadığının tespitine, c-) Gecikmeden doğan zarara ilişkin Birleşen dosya davacısı ... Ticaret Limited Şirketi'nin gecikmeden doğan zarara ilişkin talebinin reddine dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE;
1-Mahkememizin Asıl Dosyası Yönünden; Davacı - Birleşen Dosya davalısı ... ...'ın davalı - birleşen dosya davacısı ... Ticaret Limited Şirketi'ne karşı açmış olduğu İtirazın İptali davasının REDDİNE,
2-Mahkememizin Dosyası İle Birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı Dosyası Yönünden; Birleşen dosya davacısı - asıl dosya davalısı ... Ticaret Limited Şirketi'nin asıl dosya davacısı - birleşen dosya davalısı ... ... aleyhine açtığı davanın Kısmen Kabul, Kısmen Reddi ile;
a-)Fazla beton talebine ilişkin 19.471,72TL'nin birleşen dosya davalısı ... ...'tan alınıp, birleşen dosya davacısı ... Ticaret Limited Şirketi'ne VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
b-)Fazla Beton ücretinden borçlu olmadığı talebine ilişkin Birleşen dosya davacısı ... Ticaret Limited Şirketi'nin taleple bağlı kalınarak 17.765,00-TL fazla beton ücretinden borçlu olmadığının TESPİTİNE,
c-)Gecikmeden doğan zarara ilişkin Birleşen dosya davacısı ... Ticaret Limited Şirketi'nin gecikmeden doğan zarara ilişkin talebinin REDDİNE,
3-Mahkememizin asıl dosyası yönünden; Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken 732,00-TL harçtan dava başında yatırılan 1.059,92-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 327,92-TL harcın davacıya İADESİNE,
4-Mahkememizin asıl dosyası yönünden; Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA,
5-Mahkememizin asıl dosyası yönünden; Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği kendi üzerine BIRAKILMASINA,
6-Mahkememizin asıl dosyası yönünden; Davalı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan 17.549,40-TL yargılama gideri ve 16/06/2025 tarihli 4.361,50-TL keşif harcının toplamı olan 21.910,90-TL'nin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Mahkememizin asıl dosyasında; 6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 1.560,00-TL arabulucu ücretinin 6325 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğince davacıdan alınarak hazine'ye gelir KAYDINA,
8-Mahkememizin Dosyası İle Birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı Dosyası Yönünden; Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 2.543,64-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.024,65-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.518,99-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,
9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA,
10-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 22.763,28-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
11-Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan ilk yargılama harcı olan 1.294,50-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
12-Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.089,65-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 676,25-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
13-Mahkememizin Dosyası İle Birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı Dosyası Yönünden; 6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan arabulucu ücreti olan 1.560,00-TL'nin arabulucu ücretinin 6325 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğince 968,13-TL'lik kısmının davacıdan, geri kalanının davalıdan alınarak hazine'ye gelir KAYDINA,
14-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde re'sen ilgili taraflara İADESİNE,
Dair, davacı asil, davacı vekili ve davalı şirket yetkilisi yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile ASIL DOSYA VE BİRLEŞEN DOSYA YÖNÜNDEN Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/02/2026
Katip Hakim