Danıştay Onikinci Dairesi, astsubaylığa geçiş yapan uzman erbaşın kasten yaralama ve adli para cezası içeren geçmiş adli kayıtları ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları nedeniyle güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması üzerine sözleşme feshini hukuka uygun bulmuştur.
Özet: Uzman çavuş olarak görev yapan davacının, kasten yaralama ve mala zarar verme gibi çeşitli suçlardan aldığı mahkumiyet kararları nedeniyle güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanarak sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali talebiyle açtığı davada, ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, davacının yürüteceği kritik kamu hizmeti ve adli sicili göz önüne alındığında idarenin fesih kararını hukuka uygun bularak davanın reddine karar vermiş; davacı ise güvenlik soruşturmasının astsubaylık eğitimi için yapıldığını ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarının mahkumiyet olarak değerlendirilemeyeceğini ileri sürerek temyiz etmiş olup, Danıştay tetkik hakimi bölge idare mahkemesi kararının onanması yönünde görüş bildirmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONİKİNCİ DAİREEsas No : 2024/199Karar No : 2025/5672 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Bitlis ili, ... Komando Tugay Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu uyarınca hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; katılan M.S' ye yönelik olarak, kasten yaralama suçunu işlediğinden 1 yıl 5 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve neticede hapis cezasının ertelenmesine, yine davacının katılan F.S'ye yönelik olarak, yaralama suçunu işlediğinden 150 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, ayrıca katılan M.S'ye karşı sübut bulan mala zarar verme eylemine uyan 100 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, bir gün karşılığı takdiren 20 TL'den hesaplanmak suretiyle sanığın 2.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, anılan kararın ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile istinaf istemi reddedilerek kesinleştiği, ... (kapatılan) ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında kasten yaralama suçundan 1.500,00-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında Askeri Ceza Kanuna muhalefet suçundan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında basit yaralama suçundan mahkumiyet kararı verildiğinin görüldüğü, bu durumda; uzman erbaş olan davacının yürüteceği kritik kamu hizmetinin önemi ve niteliğiyle birlikte dikkate alındığında, davalı idarenin davacıyı istihdam etmek konusunda çok yönlü değerlendirme yapma hakkına sahip olduğu, davacının adli yargı mercilerince cezalandırılmasına sebep olan eylemleri de gözetilerek davalı idarece güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğu değerlendirmesinin makul ve hakkaniyete uygun düştüğü gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Astsubay Temel Askerlik ve Astsubaylık Anlayışı Kazandırma eğitimi dolayısıyla güvenlik soruşturması yapıldığı ve bu soruşturmanın uzman erbaşlık sözleşmesinin feshine dayanak oluşturamayacağı, mesleğe başladığı 2016 yılında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kriterlerine sahip olduğu, Astsubay Temel Askerlik ve Astsubaylık Anlayışı Kazandırma eğitiminden çıkartılmasına ilişkin işleme karşı dava açtığı ve hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarının mahkumiyet olarak değerlendirilemeyeceği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacının 08/06/2016 tarihinde uzman çavuş olarak göreve başladığı, uzman erbaş olarak görevine devam etmekte iken Uzman Erbaşlıktan Astsubaylığa geçiş için yapılan sınavda başarılı olduğu, Balıkesir Kara Astsubay Meslek Yüksek Okulunda Temel Askerlik ve Astsubaylık Anlayışı Kazandırma eğitimine katıldığı, astsubay adayı olarak eğitimine devam eden davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumsuz olduğu gerekçesi ile adaylığının sonlandırılarak ilişiğinin kesildiği, bunun üzerine eski görev yeri Bitlis ili, 10. Komando Tugay Komutanlığı'na katılış yaptığı, hakkında güvenlik soruşturmasının olumsuz olması nedeniyle uzman erbaş sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun "Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar" başlıklı 3. maddesinde; "(1) Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır. (2) Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları hâlinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ile ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler, üst kademe kamu yöneticileri, özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır.", "Değerlendirme Komisyonu" başlıklı 7. maddesinin üçüncü fıkrasında ise; "Değerlendirme Komisyonu kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunar. Mahkemeler tarafından istenildiğinde bu bilgiler sunulur." kuralı öngörülmüştür. 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 19. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 6. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde ise, "İcra edilen temel askerlik eğitimini başarıyla tamamlayanlardan güvenlik soruşturması uygun olmak veya ilk atamaları doğrudan doğruya kıt'a veya birliklere yapılan uzman erbaşlar için güvenlik soruşturması uygun olmak" şartı aranmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bakılan uyuşmazlıkta, dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler incelendiğinde; davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesinin sebebinin, ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında basit yaralama suçundan devam eden ceza yargılamasının ve ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kasten yaralama suçundan 1.500,00-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıl denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verildiğinin olduğu görülmüştür. UYAP sistemi üzerinde yapılan inceleme sonucunda; ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı mahkumiyet kararı hakkında, davacının, yargılamanın yenilenmesi ve uyarlama yargılaması talebinin ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarihli ek kararı ile kabul edildiği, infazın durdurulmasına karar verildiği, yenilenen ceza yargılaması neticesinde; ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih E:... ve K:... sayılı dosyasında iddia olunan suçlardan ayrı ayrı hükmün açıklanmasının geriye bırakılmasına karar verildiği ancak kararın henüz kesinleşmediğinin görüldüğü, ayrıca, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı hükmün açıklamasının geri bırakılması kararı ile ilgili olarak da; 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun yürürlüğe girmesi üzerine uzlaşma talep edildiği ve bu hususla ilgili olarak ... Asliye Ceza Mahkemesinin kapatılması ve dosyalarının ... Asliye Ceza Mahkemesine devredilmesi nedeniyle ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile ortadan kaldırma kararı verildiği ve 25/03/2025 tarihinde itiraz edilmeden kesinleştiği görülmektedir. Bu durumda, davacı hakkındaki ceza yargılamalarında bir mahkumiyet hükmü bulunup bulunmadığı hususları araştırılmak suretiyle bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 10/12/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının usul ve hukuka uygun olduğu anlaşıldığından onanması gerektiği görüşüyle, aksi yönde verilen Daire kararına katılmıyorum.