Danıştay tarafından, Milli Savunma Üniversitesi Kara Harp Okulundan ders başarısızlığı ile ilişiği kesilen SUTASAK öğrencisinin sınav koşulları ve sağlık mazeretlerine dair temyiz incelemesi.
Özet: Milli Savunma Üniversitesi Kara Harp Okulunda subaylık eğitimi gören bir öğrencinin ders başarısızlığı nedeniyle ilişiğinin kesilmesi işleminin iptali istemiyle açtığı dava, bu hukuki evrakta incelenmektedir. Davacı öğrenci, bütünleme sınavına hasta halde girmeye zorlandığını, Covid-19 süreci nedeniyle sıkıştırılmış eğitim programında yeterli hazırlık süresi ve ortamı sağlanmadığını, ağır arazi şartlarında eğitimden hemen sonra sınava alındığını, sınav yönergesinin ilgili yönetmeliğe aykırı olduğunu ve kendisine eşitsiz muamele yapıldığını iddia etmiştir. İlk derece ve bölge idare mahkemeleri, davacının sınav sonrası revire gitmesi ve sınav sırasındaki sağlık durumuna ilişkin yeterli belge sunamaması gerekçesiyle davanın reddine karar vermiş; ancak Danıştay Tetkik Hakimi, temyiz isteminin kabul edilerek bölge idare mahkemesi kararının bozulması yönünde görüş bildirmiştir.
Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2023/5367 E.  ,  2026/59 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5367
Karar No : 2026/59
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Bakanlığı
VEKİLLERİ : Av. ... - Av....
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem : Dava; Milli Savunma Üniversitesi Kara Harp Okulu Komutanlığı bünyesinde Subay Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma Kursu (SUTASAK) eğitimine devam etmekte olan davacı tarafından, ders başarısızlığı nedeniyle anılan okulla ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... günlü, E... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti :... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:... K... sayılı kararıyla; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile davacının sınav kağıtları üzerinde yapılan inceleme sonucu hazırlanan bilirkişi raporunu birlikte değerlendirildiğinde, Milli Savunma Üniversitesi Kara Harp Okulu Maltepe Yerleşkesi Komutanlığı bünyesinde 31. dönem temel subaylık eğitimi alan davacının "Askeri Harekatın Yönetimi" dersine yönelik sınavdan başarısız sayılmasına ve anılan okulla ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı tarafından sınava sağlık rahatsızlığı nedeniyle iyi hazırlanamadığı, sağlık raporu bulunduğu, istirahatli olması nedeniyle sınava alınmaması gerekirken sınava alındığı iddia edilmiş ise de; 29/01/2021 tarihli ara kararı ile davalı idareden, davacının bütünleme sınavına katıldığı 28/09/2020 günü revir doktoru imzalı revir formunda ''akut tonsilit'' tanısı nedeniyle bir gün yatak istirahati verildiği halde hangi nedenle sınava alındığının açıklanmasının ve bu durumun gerekçelerinin bildirilmesinin istenildiği, cevaben gönderilen bilgi ve belgelerden; davacının söz konusu sınava girdikten sonra revire gitmiş olduğunun revir kayıtlarından anlaşıldığı, bu duruma yönelik hastaneye sevk kaydı, sağlık raporu vs. herhangi bir bilgi ya da belgenin ise dava dosyasına sunulamadığı görüldüğünden bu iddiaya itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından; bütünleme sınavına girdiği 28/09/2020 günü 1 günlük istirahat raporu verildiği, sınava alınmaması gerekirken sınava girmeye zorlandığı, Covid-19 nedeniyle derslerin yoğunlaştırıldığı, sıkıştırılmış şekilde hiç ara sınav yapılmadan doğrudan bitirme sınavına alındığı, başarısız olanlara eğitime devam etme hakkı tanınmadığı ve ders çalışma hakkının engellendiği, sınav yönergesinin TSK Sınıf Okulları Yönetmeliği'ne aykırı düzenlendiği, davacıya bütünleme sınavına hazırlanabilmesi için yeterli zaman ve ortam sağlanmadığı, final ve bütünleme sınavı arasına asgari 3 günlük süre verilmesi gerekirken bu sürenin verilmediği, finalden 2 gün sonra İzmir Menteş'te eğitim kışlasına götürüldüğü, arazi şartlarında gece eğitimi yapıldığı, 9-13 Kasım arasında üst komutan denetlemesi nedeniyle günlük mesainin çok ağır olduğu, bütünleme sınavından 1 gün önce gece saat 1:30'da birliğe döndüğü, aynı kışladaki 1. ve 2. taburlara çalışma imkanı tanındığı, 3. taburdaki 8 kişinin başarısız olduğu, bitirme sınavı sonrası kitapların tutanakla geri alındığı, sınavdan 2 gün önce 4 kitaptan sadece 1 tanesinin tutanakla verildiği, akıllı tahtaya yüklenen yansılara erişim imkanı olmadığı, bu hususlar araştırılmadan eksik inceleme ile karar verildiği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Milli Savunma Üniversitesi Kara Harp Okulu Komutanlığı bünyesinde Subay Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma Kursu (SUTASAK) eğitimine devam etmekte olan davacı tarafından, ders başarısızlığı nedeniyle anılan okulla ilişiğinin kesilmesine ilişkin... günlü, E... sayılı işlemin iptali talebiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
21/06/2007 günlü, 26559 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Sınıf Okulları/Sınıf Okulu Ve Eğitim Merkezi Komutanlıkları Yönetmeliği'nin "Eğitim-öğretimin amacı" başlıklı 12. maddesinin son fıkrası; "2) Eğitim-öğretimin özel amaçları, Milli Savunma Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönergeler ile eğitim programlarında belirtilir." hükmünü;
Anılan Yönetmeliğin "Sınav türleri" başlığını taşıyan 17. maddesi; "Sınav türleri şunlardır:
a) Ara sınavları: Bir dersin veya ders bloğunun belirli bir bölümünün işlenmesi sonunda yapılan ve yalnız o bölüme ait konuları kapsayan sınavlardır. Kabul edilir bir mazereti nedeniyle ara sınavlara katılmayan kursiyer/öğrencilere mazeretlerinin bitiminden itibaren bir hafta içerisinde, ders/blok ders bitimi sınavlarından önce olmak kaydıyla o ders ile ilgili bir sınav hakkı tanınır.
b) Ders (blok) bitimi sınavları: Bir dersin veya ders bloğunun tamamının işlenmesi sonunda yapılan, o ders veya ders bloğunun tamamına ait konuları kapsayan sınavlardır.
c) Bütünleme sınavları: Eğitim-öğretim süresi sonunda değerlendirme ilkelerine göre en fazla 4 dersten veya bloktan başarı gösteremeyenler için uygulanan sınavlardır.
ç) Engel sınavları: Ders/blok ders sınavları (ara sınav veya ders bitirme sınavları) ile bütünleme sınavlarından herhangi birine sıhhi veya kabul edilebilecek nedenlerle katılamayan kursiyer/öğrencilere, mazeretlerinin bitimini takip eden 7 gün içerisinde uygulanan sınavlardır. Engel sınavlarının mazereti yoktur.
d) Sertifikasyon Sınavları: Personelin görevlerini icra edebilmedeki yeterliliğinin tespit edilebilmesi amacıyla görevine yönelik belirlenen konulardan Millî Savunma Bakanlığı, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca ihtiyaç duyulması halinde bünyesindeki aynı ihtisastaki tüm personele uygulanan sınavlardır. Sınavdan başarısız olan personele ihtisas yönergelerinde belirtilen usuller uygulanır." hükmünü;
Yine anılan Yönetmeliğin dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan haliyle, "Not verme düzeni" başlıklı 18. maddesi; "Sınıf okulları/eğitim merkezi komutanlıklarında yapılacak sınavlarda not verme ile ilgili ilkeler şunlardır:
a) Sınavlarda notlar 100 puan esası üzerinden verilir. Kesirli not verilmez.
b) Notların ortalaması alınırken çıkan yarım ve yarımdan büyük olan kesirler tama yükseltilir. Yarımdan küçük olan kesirler dikkate alınmaz.
c) Notların derecelendirme esasları;
1) 100 - 86 Çok iyi
2) 85 - 70 İyi
3) 69 - 60 Orta
4) 59 - 0 Zayıf
ç) Millî Savunma Bakanlığı, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının ihtiyacına yönelik özellik arz eden kursların bitirme not barajları yönergelerinde düzenlenir. Bu notlar 60 dan az olamaz." hükmünü amirdir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık, Subay Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma Kursu (SUTASAK) eğitimine devam etmekte olan davacının, ders başarısızlığı nedeniyle okulla ilişiğinin kesilmesinden kaynaklanmaktadır.
Davacı tarafından; ders çalışma hakkının engellendiği, sınav yönergesinin TSK Sınıf Okulları Yönetmeliği'ne aykırı düzenlendiği, davacıya bütünleme sınavına hazırlanabilmesi için yeterli zaman ve ortam sağlanmadığı, final ve bütünleme sınavı arasına asgari 3 günlük süre verilmesi gerekirken bu sürenin verilmediği, İzmir Menteş'te eğitim kışlasına götürüldüğü, aynı kışladaki 1. ve 2. taburlara çalışma imkanı tanındığı, kendisinin de aralarında bulunduğu 3. taburdaki 8 kişinin başarısız olduğu, bitirme sınavı sonrası kitapların tutanakla geri alındığı, sınavdan 2 gün önce 4 kitaptan sadece 1 tanesinin tutanakla verildiği, eksik inceleme ile karar verildiği ileri sürülmektedir.
Türk Silahlı Kuvvetleri Sınıf Okulları/Sınıf Okulu Ve Eğitim Merkezi Komutanlıkları Yönetmeliği'nin 17. maddesinde, bitirme sınavı ile bütünleme sınavı arasında ne kadar süre olacağı belirlenmemiş olmakla birlikte, anılan Yönetmeliğin 12. maddesinde "yönerge" ve "eğitim programı" hazırlanacağı hususu düzenlenmiştir.
Dava dosyasında, davacının kursiyer olduğu 31. Dönem SUTASAK eğitimine ilişkin herhangi bir Yönerge mevcut olmamakla birlikte, davacı tarafından "sınav yönergesi" hazırlandığı ve bunun anılan Yönetmeliğe aykırı olduğu iddiasında bulunulduğu dikkate alınarak, davalı idare tarafından düzenlenmiş bir "yönerge" veya "eğitim programı"nın olup olmadığı, varsa sınavlara ilişkin hangi hükümleri içerdiğinin araştırılması gerekmektedir.
Yine, 31. Dönem SUTASAK eğitim döneminde Covid-19 nedeniyle alınan tedbirler ve eğitim-öğretim sistemine ilişkin düzenlemeler olup olmadığı hususunun davalı idareden sorulması gerekir.
Nitekim davacının, bitirme sınavları ile bütünleme sınavları arasında asgari 3 günlük çalışma süresinin olması gerektiği, ancak idare tarafından bu sürenin verilmediği iddiası incelenmelidir.
Davacı tarafından, kendisinin yer aldığı 3. taburun İzmir Menteş kışla eğitimine götürülmesi nedeniyle ders çalışamadığı, 3. taburdaki 8 öğrencinin başarısız olduğu, 1. ve 2. taburdaki öğrencilerin başarılı olduğu yönündeki iddialar ile davacının hangi tarihte eğitim kampına götürüldüğü, kamp süresi ile sınav tarihleri arasında ne kadar süre olduğu, 1. ve 2. taburdaki öğrencilerin kampa götürülüp götürülmediği, askeri eğitimin bir parçası olan "kışla eğitimi ve askeri kamp"ın hangi tarihlerde yapılacağının önceden öğrencilere duyurulup duyurulmadığının araştırılmadığı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, davacı tarafından 4 adet ders kitabının idare tarafından tutanak ile teslim alındığı, bütünleme sınavından 2 gün önce sadece tek bir kitabın kendisine imza mukabili verildiği iddia edilmekte olup, davacının iddiasının yerinde olup olmadığı, davacıya verilmediği belirtilen kitaplardan bütünleme sınavında soru sorulup sorulmadığı hususunun da incelenmesi gerekmektedir.
Buna göre, "Askeri Harekatın Yönetimi" dersi bitirme sınavında başarısız olan davacının, bütünleme sınavı öncesi ders çalışma imkanının olup olmadığı hususu araştırılarak yeniden karar verilmesi gerektiğinden, eksik inceleme ile verilen davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ......Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesince verilen...... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 07/01/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.