Danıştayda KPSS 2018/4 ile yerleşen sözleşmeli hemşirenin, bir yıllık bekleme süresi nedeniyle atamasının yapılmamasına ilişkin işlemin ve tercih kılavuzu hükmünün iptali istemiyle açılan dava.
Özet: KPSS 2018/4 ile Gaziantep Şehitkamil Devlet Hastanesine atanmaya hak kazanan sözleşmeli bir hemşire, önceki görev yerinde sözleşmeli çalıştığı gerekçesiyle atamasının yapılmamasını ve buna dayanak oluşturan, sözleşmeli personel statüsünde çalışırken hizmet sözleşmeleri sona erenler veya yeni pozisyona yerleşmek için tercih yapanlara bir yıllık bekleme süresi öngören Sağlık Bakanlığı tercih kılavuzu düzenlemesinin iptali talebiyle dava açmıştır; davacı, sözleşmesini feshetmediğini, bu uygulamanın hukuka aykırı ve eşitlik ilkesine aykırı olduğunu ileri sürerken, davalı idareler ise kılavuz hükmünün 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi ve sözleşmeli personel çalıştırma esaslarına uygun olduğunu, davacının kendi eylemsizliği nedeniyle atanamadığını savunmaktadır.
Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/15137 E.  ,  2026/58 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/15137
Karar No : 2026/58
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2- ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU: KPSS 2018/4 atama sonuçlarına göre Gaziantep Şehitkamil Devlet Hastanesine 4/B statüsünde hemşire olarak yerleştirilen davacı tarafından, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversite Hastanesinde hemşire olarak çalıştığından bahisle atamasının yapılmamasına ilişkin işlem ile buna dayanak alınan Ölçme Seçme Yerleştirme Merkezinin KPSS 2018/4 ''Sağlık Bakanlığı Tercih Kılavuzundaki sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken hizmet sözleşmeleri sona erenler veya sözleşmeli pozisyonlara yerleştirilmek için tercih yapanlar'' için de bir yıllık bekleme süresini öngören düzenleyici işlemin iptali istemiyle açılan davada yürütmenin durdurulması istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, 2018 yılında Kamu Personeli Seçme Sınavına katıldığı, KPSS/4 puanı ile 4/B statüsünde hemşire olarak Gaziantep Şehitkamil Devlet Hastanesine atanmaya hak kazandığı, sözleşmesini fesh edenler için öngörülen bir yıl bekleme süresinin uygulanmasının hukuka aykırı olduğu, kendisinin sözleşmesini fesh etmediğini, çalıştığı kuruma sözleşme süresinin bittiğinde sözleşmesinin yenilenmeyeceğini bildirdiği, bu durumun kanun önünde eşitlik ilkesine aykırı olduğu, davalı idarenin üniversite bünyesinde çalışıp sözleşmesini feshettiği halde ismini belirttiği adayların atamasını yaptığı, kanunda bulunmayan hükümlerin düzenleyici işlem ile getirilmesinin yetki unsuru yönünden sakat olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALI ... BAKANLIĞININ SAVUNMASI : Dava konusu kılavuz hükmünün, dayanağı olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi ile Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'a uygun olduğu, üniversite hastanelerinde görev yapan personele 2019 yılında kurumlarındaki sözleşmeleri tek taraflı olarak feshedip 03/01/2019-21/01/2019 tarihleri arasında başvurdukları taktirde yerleştirildikleri kuruma atamalarının yapılacağının bildirildiği, ancak davacının eski kurumu ile sözleşmesini feshetmediği, herhangi bir başvurusunun da bulunmadığı, davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
DAVALI ... BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI: Dava konusu kılavuzun Sağlık Bakanlığının isteği doğrultusunda hazırlandığı, anılan kılavuz hükmünün dayanağı olan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesine uygun olduğu, davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Davacının atamasının yapılmamasına ilişkin işlemin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davanın, KPSS 2018/4 Sağlık Bakanlığı Tercih Kılavuzunun 8. maddesinde yer alan düzenlemenin iptali istemine ilişkin kısmının ise reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI: ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Hastanesi'nde sözleşmeli hemşire olarak çalışmakta iken, 2018/4 KPS Sınavı sonrasında, Gaziantep Şehitkamil Devlet Hastanesine 4/B statüsünde hemşire olarak yerleştirilen ancak, ataması yapılmayan davacı tarafından, atamasının yapılmamasına ilişkin işlem ile, dayanağı KPSS 2018/4 Sağlık Bakanlığı Tercih Kılavuzunun 8. maddesinde yer alan ve sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken, hizmet süresi sona erenler veya sözleşmeli pozisyona yerleştirilmek için tercih yapanlar için de bir yıllık bekleme süresini öngören düzenleyici işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde; sözleşmeli personel: "Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." şeklinde tanımlanmış; sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usullerinin Cumhurbaşkanınca belirleneceği; bu şekilde istihdam edilenlerin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde, Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemeyeceği öngörülmüştür.
06/06/1978 günlü, 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 1. maddesinin 1. fıkrasında; "Doğum, evlat edinme, memur veya diğer personel kanunlarına tâbi olan eşinin yurt dışında sürekli göreve atanması veya en az altı ay süreyle yurt dışında geçici olarak görevlendirilmesi ve askerlik sebebiyle hizmet sözleşmesi feshedilen sözleşmeli personelin pozisyonu saklı tutulur ve istekleri halinde bu personel ayrıldığı kurumunda yeniden hizmete alınır" ; 3. ve 4. fıkralarında; "Sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemez.
Sözleşmesini;
a) Kısmi zamanlı veya proje süresi ile sınırlı çalışanlardan,
b) Öğrenim durumu itibariyle ihraz edilen ve ekli 4 sayılı cetvelde yer alan unvanlara ilişkin pozisyonlara ek 4 üncü madde çerçevesinde atanmak suretiyle unvan değişikliği yapanlardan,
c) Eş veya sağlık durumu nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunmakla beraber; geçiş yapacağı hizmet birimi bulunmaması, birim bulunmakla beraber o birimde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunmaması veya en az bir yıllık fiili çalışma şartını karşılayamaması nedenlerinden herhangi birine bağlı olarak, Ek 3 üncü maddenin (b) veya (c) bendi hükmü kendilerine uygulanamayanlardan,
tek taraflı feshedenler, bir yıllık süre şartına tabi tutulmadan yeniden istihdam edilebilirler.
Üçüncü ve dördüncü fıkra kapsamındakilerin yeniden istihdam edilebilmeleri için ilk defa işe alınma prosedürüne riayet edilmesi zorunludur." hükmü yer almıştır.
Anılan Esasların ''Kurum içi yer değişikliği'' başlıklı Ek 3. maddesinin (Ek: 2/3/2009-2009/14799) birinci fıkrasında, sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliğinin yapılamayacağı öngörülmüştür.
03/05/2002 günlü, 24744 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik'in 22. maddesinde; "KPSS sonuçlarının açıklanmasından sonra ÖSYM tarafından, yerleştirme işlemi için bir Tercih Kılavuzu ve Tercih Formu hazırlanır ve adaylara ulaşması sağlanır. Kamu kurum ve kuruluşlarının, usulüne uygun olarak açıktan atama izni alınmış ve koşulları belirlenmiş (B) grubu boş kadrolarının sınıf, unvan, derece ve sayısı ile bu kadrolar için aranacak nitelikleri kapsayan bilgiler, DPB adına ÖSYM tarafından ilan edilir. Adaylar, atanmak istedikleri kadroları, Tercih Formu’na yazarak kodlarlar ve Kılavuz’da belirlenen yolla teslim ederler. Tercihlerin alınması sırasında adaylardan kadroların koşullarına ilişkin herhangi bir belge istenmez." hükmüne yer verilmiştir.
657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi ile verilen yetki çerçevesinde, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 1. maddesinin 4. fıkrasında, sözleşmesini, maddede belirtilen koşullarla, tek taraflı feshedenlerin, bir yıllık bekleme süresine tabi tutulmadan yeniden sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilebileceklerine ilişkin istisnai düzenleme yer almış; aynı maddenin 1. fıkrasında, pozisyonları saklı tutulacak ve istekleri halinde ayrıldıkları kurumda yeniden hizmete alınacak olan sözleşmeli personel belirlenmiştir.
Davacı tarafından, iptali istenen KPSS-2018/4 Tercih Kılavuzunun 8. maddesinde yer alan, sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken hizmet sözleşmesi sona erenler veya bu Kılavuzdaki sözleşmeli pozisyonlara yerleştirilmek üzere tercih yapanlar için de, bir yıllık bekleme süresini ön gören düzenleyici işlemin dayanağı; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasında yer alan; ...Bu şekilde istihdam edilenlerin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesı nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı İle belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde fesih tarihinden İtibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemeyeceklerine dair hüküm olup, anılan yasa maddesi ile, hizmet sözleşmesini tek taraflı feshedenlerin fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden hizmete alınamayacakları kurala bağlanmıştır.
Buna göre; yürürlükte olan üst hukuk normlarına uygun olarak tesis edilen dava konusu düzenleyici işlemde, Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen kamun hizmetinin önemi ve özellikleri de dikkate alınarak, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.
Davacının atanmamasına ilişkin bireysel işleme gelince;
Dosyanın incelenmesinden; Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Hastanesinde, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamında "sözleşmeli hemşire” olarak görev yapan davacının, KPSS-2018/4 yerleştirme sonuçlarına göre, Gaziantep Şehitkamil Devlet Hastanesi'ne 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli hemşire olarak yerleştirildiği, ancak hakkında atama işlemi tesis edilmemesi nedeniyle, 05.10.2018 tarihinde, atamasının yapılıp yapılmayacağına dair tarafına bilgi verilmesi talebinde bulunan davacıya CİMER üzerinden verilen 18.10.2018 tarihli cevapta; davacının üniversite bünyesinde çalışmaya devam etmesi nedeniyle, 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının ek 1. maddesi çerçevesinde atamasının yapılmadığının, ancak maddede belirtilen istisnalardan yararlanabilecek durumda olduğunu belgelendirmesi halinde atama talebinin tekrar değerlendirilebileceğinin bildirilmesi üzerine, bakılan davanın açıldığı görülmekle beraber; dosyada bulunan, davalı idarelerden Sağlık Bakanlığınca verilen cevap dilekçesinde yer aldığı üzere; davacının 11.01.2019 tarihli dilekçesi ile idareye başvurarak, 01.01.2019 tarihi itibariyle hizmet sözleşmesini yenilemediğine dair belgeyi de sunmak suretiyle atanma talebinde bulunması üzerine, 15.01.2019 tarihli ve 13/16 sayılı atama kararı ile Gaziantep Şehitkamil İlçe Devlet hastanesi bünyesine, 657 sayılı Yasanın 4/B maddesi ile 663 sayılı KHK'nın 45/A maddesi kapsamında sözleşmeli hemşire olarak atamasının yapıldığı ve davacının 22.01.2019 tarihinde görevine başladığı anlaşılmıştır.
Bu durumda; davacı tarafından her ne kadar atamasının yapılmamasına ilişkin işlem dava konusu edilmiş ise de, dava açıldıktan sonra, 15.01 2019 tarihinde davacının atamasının yapıldığı anlaşılmış olup, konusu kalmayan dava hakkında, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davacının atamasının yapılmamasına ilişkin işlemin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davanın, KPSS 2018/4 Sağlık Bakanlığı Tercih Kılavuzunun 8. maddesinde yer alan ve sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken, hizmet süresi sona erenler veya sözleşmeli pozisyona yerleştirilmek için tercih yapanlar için de bir yıllık bekleme süresini öngören düzenlemenin iptali istemine ilişkin kısmının ise reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onikinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY:
KPSS 2018/4 atama sonuçlarına göre Gaziantep Şehitkamil Devlet Hastanesine 4/B statüsünde hemşire olarak yerleştirilen davacı tarafından, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversite Hastanesinde hemşire olarak çalıştığından bahisle atamasının yapılmamasına ilişkin işlem ile buna dayanak alınan Ölçme Seçme Yerleştirme Merkezinin KPSS 2018/4 ''Sağlık Bakanlığı Tercih Kılavuzundaki sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken hizmet sözleşmeleri sona erenler veya sözleşmeli pozisyonlara yerleştirilmek için tercih yapanlar'' için de bir yıllık bekleme süresini öngören düzenleyici işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinde; "İstihdam şekilleri:
Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür.
A) Memur:
….
B) Sözleşmeli personel:
Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.
.......
Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri yurtdışı teşkilatlarında istihdam edilecek personel için ayrıca olmak üzere Cumhurbaşkanınca belirlenir. Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde fesih tarihinden, sözleşmeyi yenilememeleri hâlinde sözleşmenin bitiminden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler. ......" kuralı yer almıştır.
06/06/1978 günlü, 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın “Yeniden hizmete alınma” başlıklı Ek 1. maddesinin 3., 4. ve 5. fıkralarında; "Sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemez.
Sözleşmesini;
a) Kısmi zamanlı veya proje süresi ile sınırlı çalışanlardan,
b) (Değişik: 14/05/2018-2018/11809) Öğrenim durumu itibariyle ihraz edilen ve ekli 4 sayılı cetvelde yer alan unvanlara ilişkin pozisyonlara ek 4 üncü madde çerçevesinde atanmak suretiyle unvan değişikliği yapanlardan,
c) Eş veya sağlık durumu nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunmakla beraber; geçiş yapacağı hizmet birimi bulunmaması, birim bulunmakla beraber o birimde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunmaması veya en az bir yıllık fiili çalışma şartını karşılayamaması nedenlerinden herhangi birine bağlı olarak, Ek 3 üncü maddenin (b) veya (c) bendi hükmü kendilerine uygulanamayanlardan,
tek taraflı feshedenler, bir yıllık süre şartına tabi tutulmadan yeniden istihdam edilebilirler.
Üçüncü ve dördüncü fıkra kapsamındakilerin yeniden istihdam edilebilmeleri için ilk defa işe alınma prosedürüne riayet edilmesi zorunludur." hükmüne; "Kurum içi yer değişikliği" başlıklı Ek 3. maddesinde, "Sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliği yapılamaz. ..." kuralına; "Sözleşmenin feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin 2. fıkrasında ise, "Personel; kendi isteği ile bir ay önceden haber vermek koşuluyla veya Ek 1 inci maddenin dördüncü fıkrasının (b) ve (c) bendi uyarınca sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir." düzenlenmesine yer verilmiştir.
Sağlık Bakanlığınca, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi uyarınca istihdam edilecek personelin tercih ve yerleştirme işlemlerini yapmak üzere ÖSYM tarafından hazırlanan KPSS 2018/4 Tercih Kılavuzu'nun "Sağlık Bakanlığı Sözleşmeli Sağlık Personeli Pozisyonları Açıklamalar ve Uyarılar" bölümünün 8. maddesinde, "Sağlık Bakanlığı bünyesinde 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesine göre veya Sağlık Bakanlığı ya da diğer kamu kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken; hizmet sözleşmeleri sona erenler veya bu kılavuzdaki sözleşmeli pozisyonlara yerleştirilmek üzere tercih yapanlar hakkında 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasında ve 6.6.1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 1 inci maddesinin 3 ve 4 üncü fıkralarında (**) yer alan hükümlerin uygulanacağı göz önünde bulundurulmalıdır." kuralı bulunmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
1- Düzenleyici İşlem Yönünden; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde, bu madde kapsamında istihdam edilenlerin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmeleri nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemeyecekleri hükme bağlanmış; bu çerçevede yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 1. maddesinde de aynı yönde düzenleme yapılmış; aynı maddenin 4. fıkrasında da, sözleşmesini tek taraflı feshedenlerden, bir yıllık bekleme süresine tabi tutulmadan yeniden sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilebileceklere ilişkin istisna düzenlemesi yapılmıştır.
Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti; eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir.
Hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri olan hukuki güvenlik ilkesi; hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de düzenleyici işlemlerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Yürürlükte olan mevzuata güvenerek hayatını yönlendiren, hukuki iş ve işlemlere girişen bireylerin, bu mevzuatın uygulanmasına devam edileceği yolunda oluşan beklentisinin mümkün olduğunca korunması hukuki güvenlik ilkesinin gereğidir.
Bir beklentinin hukuken koruma görebilmesinin ön koşullarından biri beklentinin haklı (meşru) beklenti seviyesine ulaşmasıdır. Haklı beklenti, bireyin kendisine güvenerek hareket ettiği, lehine olan düzenleyici işlemlerde öngörülemez bir değişiklik yapılması ve bu öngörülemez değişikliğin, herkes yönünden objektif olarak beklenebilecek bir beklentiyi sonuçsuz bırakması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gündeme gelmektedir. Ancak, bir beklentinin hukuken korunabilmesi için, anılan koşulların gerçekleşmesi yeterli olmayıp, bu beklentinin korunmasına engel teşkil eden bir kamu yararının da bulunmaması gerekmektedir. Bu yönüyle, kişi yararıyla kamu yararının karşı karşıya geldiği durumlarda, ancak önemli bir kamu yararının bulunmadığı durumlarda haklı beklentinin korunması kabul edilebilecektir.
Uyuşmazlıkta, dava konusu Kılavuzun 8. maddesi ile Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 1. maddesinin 3 ve 4. fıkralarında belirtilen istisnalar kapsamında bulunanlar hariç olmak üzere, Sağlık Bakanlığı KPSS-2018/14 işlemleri kapsamında, tercihlerin internetle ÖSYM'ye gönderilmesi gereken son tarih itibarıyla Sağlık Bakanlığı veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında (üniversite hastaneleri dahil) 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesine göre sözleşmeli personel olarak çalıştığı tespit edilenler ile aynı statüde çalışmakta iken, kurumlarınca sözleşmesi feshedilen veya sözleşmesini feshedenlerin atamalarının yapılmasının bir yıl süreyle engellendiği anlaşılmaktadır.
Buna göre; Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen kamu hizmetinin önemi ve özellikleri de dikkate alındığında, yürürlükte olan üst hukuk normlarına uygun olarak tesis edilen dava konusu düzenleyici işlemde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiş olup, KPSS 2018/4 Sağlık Bakanlığı Tercih Kılavuzu'nun 8. maddesinde yer alan ve sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken, hizmet süresi sona erenler veya sözleşmeli pozisyona yerleştirilmek için tercih yapanlar için de bir yıllık bekleme süresini öngören düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
2- Bireysel İşlem Yönünden; Uyuşmazlıkta, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Hastanesinde, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamında "sözleşmeli hemşire” olarak görev yapan davacının, KPSS-2018/4 yerleştirme sonuçlarına göre, Gaziantep Şehitkamil Devlet Hastanesine 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli hemşire olarak yerleştirildiği, ancak hakkında atama işlemi tesis edilmemesi nedeniyle 05/10/2018 tarihinde, atamasının yapılıp yapılmayacağına dair tarafına bilgi verilmesi talebinde bulunan davacıya CİMER üzerinden verilen 18/10/2018 tarihli cevapta; davacının üniversite bünyesinde çalışmaya devam etmesi nedeniyle 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın Ek 1. maddesi çerçevesinde atamasının yapılmadığının, ancak maddede belirtilen istisnalardan yararlanabilecek durumda olduğunu belgelendirmesi halinde atama talebinin tekrar değerlendirilebileceğinin bildirilmesi üzerine, bakılan davanın açıldığı görülmekle beraber; dosyada bulunan, davalı idarelerden Sağlık Bakanlığınca verilen cevap dilekçesinde yer aldığı üzere; davacının 11/01/2019 tarihli dilekçesi ile idareye başvurarak, 01/01/2019 tarihi itibariyle hizmet sözleşmesini yenilemediğine dair belgeyi de sunmak suretiyle atanma talebinde bulunması üzerine, 15/01/2019 tarihli ve 13/16 sayılı atama kararı ile Gaziantep Şehitkamil İlçe Devlet hastanesi bünyesine, 657 sayılı Yasa'nın 4/B maddesi ile 663 sayılı KHK'nin 45/A maddesi kapsamında sözleşmeli hemşire olarak atamasının yapıldığı ve davacının 22/01/2019 tarihinde görevine başladığı anlaşılmıştır.
Bu durumda; davacı tarafından her ne kadar atamasının yapılmamasına ilişkin işlem dava konusu edilmiş ise de, dava açıldıktan sonra, 15/01/2019 tarihinde davacının atamasının yapıldığı anlaşılmış olup, davacının atamasının yapılmamasına ilişkin işlemin iptali istemi hakkında konusu kalmayan dava hakkında, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının, KPSS 2018/4 Tercih Kılavuzu'nun 8. maddesinde yer alan ''Sağlık Bakanlığı Tercih Kılavuzundaki sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken hizmet sözleşmeleri sona erenler veya sözleşmeli pozisyonlara yerleştirilmek için tercih yapanlar'' için bir yıllık bekleme süresini öngören düzenleyici işlemin iptali istemiyle açılan DAVANIN REDDİNE;
2. Davacının atamasının yapılmamasına ilişkin bireysel işlemin iptali hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA;
3. Dava sonuç olarak, kısmen karar verilmesine yer olmadığı, kısmen davanın reddi kararı ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin haklılık oranına göre yarısı olan ... TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,... TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, posta ücretinden artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, ...TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 07/01/2026 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Hastanesinde sözleşmeli hemşire olarak çalışmakta iken, 2018/4 KPS Sınavı sonrasında, Gaziantep Şehitkamil Devlet Hastanesine 4/B statüsünde hemşire olarak yerleştirilen; ancak ataması yapılmayan davacı tarafından, atamasının yapılmamasına ilişkin işlem ile KPSS 2018/4 Sağlık Bakanlığı Tercih Kılavuzu'ndaki sözleşme personel statüsünde çalışmakta iken, hizmet süresi sona erenler veya sözleşmeli pozisyona yerleştirilmek için tercih yapanlar için de 1 yıllık bekleme süresini öngören düzenlemenin iptali istemiyle açılmıştır.
Normlar hiyerarşisi olarak bilinen temel hukuk ilkesine göre, normlar arasında altlık ve üstlük ilişkisi söz konusu olmakta ve her norm geçerliliğini bir üst hukuk kuralından almaktadır. Başka bir anlatımla normlar hiyerarşisi, her türlü normun hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına gelmekte olup; bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği, bir başka deyişle alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir şekilde daraltarak kısıtlayamayacağı ya da üst normun sınırlarını aşar nitelikte yeni bir düzenleme getiremeyeceği; dolayısıyla düzenleyici bir işlemin kendinden önce gelen normlara aykırı düzenlemeler içeremeyeceği kabul edilmektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde; sözleşmeli personel olarak istihdam edilenlerin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemeyeceği öngörülmüştür.
06/06/1978 günlü, 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 5. maddesinde sözleşme sürelerinin mali yıl ile sınırlı olduğu belirtilmiş, “Yeniden hizmete alınma” başlıklı Ek 1. maddesinin 3., 4. ve 5. fıkralarında; "Sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemez.
Sözleşmesini;
a) Kısmi zamanlı veya proje süresi ile sınırlı çalışanlardan,
b) (Değişik: 14/05/2018-2018/11809) Öğrenim durumu itibariyle ihraz edilen ve ekli 4 sayılı cetvelde yer alan unvanlara ilişkin pozisyonlara ek 4 üncü madde çerçevesinde atanmak suretiyle unvan değişikliği yapanlardan,
c) Eş veya sağlık durumu nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunmakla beraber; geçiş yapacağı hizmet birimi bulunmaması, birim bulunmakla beraber o birimde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunmaması veya en az bir yıllık fiili çalışma şartını karşılayamaması nedenlerinden herhangi birine bağlı olarak, Ek 3 üncü maddenin (b) veya (c) bendi hükmü kendilerine uygulanamayanlardan, tek taraflı feshedenler, bir yıllık süre şartına tabi tutulmadan yeniden istihdam edilebilirler.
Üçüncü ve dördüncü fıkra kapsamındakilerin yeniden istihdam edilebilmeleri için ilk defa işe alınma prosedürüne riayet edilmesi zorunludur." hükmüne; "Kurum içi yer değişikliği" başlıklı Ek 3. maddesinde, "Sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliği yapılamaz. ..." kuralına; "Sözleşmenin feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin 2. fıkrasında ise, "Personel; kendi isteği ile bir ay önceden haber vermek koşuluyla veya Ek 1 inci maddenin dördüncü fıkrasının (b) ve (c) bendi uyarınca sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir." düzenlenmesine yer verilmiştir.
Sağlık Bakanlığınca, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi uyarınca istihdam edilecek personelin tercih ve yerleştirme işlemlerini yapmak üzere ÖSYM tarafından hazırlanan KPSS 2018/4 Tercih Kılavuzu'nun "Sağlık Bakanlığı Sözleşmeli Sağlık Personeli Pozisyonları Açıklamalar ve Uyarılar" başlığı altındaki 8. maddesinde ve "Adayların Dikkatine" başlığı altında; "657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken; hizmet sözleşmeleri sona erenler veya bu kılavuzdaki sözleşmeli pozisyonlara yerleştirilmek üzere tercih yapanlar hakkında 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasında ve 6.6.1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 1 inci maddesinin 3 ve 4 üncü fıkralarında (**) yer alan hükümlerin uygulanacağı göz önünde bulundurulmalıdır." düzenlemesi yer almıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemelerinde sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemeyeceği öngörülmüş, ancak sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken; hizmet sözleşmeleri sona erenler veya kılavuzdaki sözleşmeli pozisyonlara yerleştirilmek üzere tercih yapanlar hakkında herhangi bir sınırlama getirilmemiştir.
Bu durumda, dava konusu Kılavuz'da yer alan sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken; hizmet sözleşmeleri sona erenler veya kılavuzdaki sözleşmeli pozisyonlara yerleştirilmek üzere tercih yapanlar hakkında da bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemeyeceğine ilişkin hükmün uygulanacağına dair düzenlemenin üst mevzuatta öngörülmeyen bir şekilde sınırlandırma getirdiği anlaşıldığından, dava konusu kılavuz hükmünde yer alan ibarelerde ve davacının atamasının yapılmamasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmış olup; 2018/4 KPSS ataması ile Gaziantep Şehitkamil Devlet Hastanesine 4/B statüsünde hemşire olarak yerleştirilen davacının, atamasının yapılmamasına ilişkin işlem ile KPSS 2018/4 Sağlık Bakanlığı Tercih Kılavuzu'ndaki sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken, hizmet süresi sona erenler veya sözleşmeli pozisyona yerleştirilmek için tercih yapanlar için de 1 yıllık bekleme süresini öngören düzenlemenin iptali gerektiği oyu ile aksi yönde oluşan Daire kararına katılmıyorum.