Danıştay 8. Daire, kıymetli madenler şirketinin ihracatçı birliği üyeliği iptali davasında idare mahkemeleri arasındaki yetki uyuşmazlığını çözerek 2577 sayılı kanun uyarınca İstanbul İdare Mahkemesini yetkili kılmıştır.
Özet: Bir kuyumculuk firmasının Mücevher İhracatçıları Birliği üyeliğinin, Ticaret Bakanlığının talimatı ve akabinde İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birliği tarafından tesis edilen bir işlemle iptal edilmesi üzerine açtığı davada, İstanbul ve Ankara idare mahkemeleri arasında çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin incelemede, İdari Yargılama Usulü Kanununun genel yetki kuralı esas alınarak, iptali istenen işlemi gerçekleştiren idari birliğin bulunduğu yerdeki İstanbul İdare Mahkemesinin davanın görüm ve çözümünde yetkili olduğuna karar verilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2025/5290Karar No : 2025/7333 YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ... Kıymetli Madenler Sanayi ve Ticaret A. Ş. vekili Av. ... tarafından, davacının Mücevher İhracatçıları Birliği üyeliğinin iptal edilmesine dair Ticaret Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı talimatı ile İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birliği Genel Sekreterliği'nin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle Ticaret Bakanlığı ve İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birliğine karşı açılan dava sonucunda; İstanbul 3. İdare Mahkemesinin 27/06/2025 tarih ve E:2025/1162, K:2025/1265 sayılı yetki yönünden ret kararı ile Ankara 21. İdare Mahkemesinin 10/09/2025 tarih ve E:2025/1117, K:2025/1365 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığında, 2577 sayılı Kanunun 43. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinde, "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir." hükmü yer almaktadır. Dava dosyasının incelenmesinden; Mücevher İhracatçıları Birliği'nin 13/11/2024, 15/11/2024, 03/12/2024 ve 26/12/2024 tarihli yazıları ile Birliklerine üyelik başvurularının arttığı hususunun Ticaret Bakanlığına bildirilmesi üzerine Bakanlık Makamının ... tarih ve ... sayılı Onayı ile konu hakkında araştırma, inceleme ve soruşturma yapılması hususunun Bakanlık Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına iletildiği, Rehberlik Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı İnceleme Raporu, ... tarih ve ... sayılı 531-E/04-İlave Hususlar konulu yazıları ile konu hakkında yapılan tespitler kapsamında Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine raporda bahsi geçen 657 firmanın üyeliğinin sona erdirilmesi hususunun iletildiği, İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinin ... tarih ve ... sayılı üyelik iptaline ilişkin yazısının davacıya tebliği üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, iptali istenilen işlemin İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birliği tarafından tesis edildiği anlaşıldığından davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 32/1. maddesinde yer alan genel yetki kuralı uyarınca İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birliği'nin bulunduğu yerdeki İstanbul İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğunun belirlenmesine, dava dosyasının İstanbul 3. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın birer örneğinin Ankara 21. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 07/10/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.