4. Asliye Ticaret Mahkemesi, yurt dışında araçtan çalınan e-defterler için zayi belgesi talebini basiretli tacir ilkesine aykırılık gerekçesiyle reddetti.
Özet: Bir şirket, yurt dışında aracından çalınan bilgisayarındaki e-defter ve mali müşavirlik verilerinin zayi olması nedeniyle Türk Ticaret Kanununun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi talep etmiştir; ancak mahkeme, basiretli tacir ilkesine aykırı olarak şirket merkezinin dışında ve araç içinde bu verilerin bulundurulmasının özen yükümlülüğüne uymadığına ve zararın kusursuz olarak irade dışında gerçekleşmediğine hükmederek davanın reddine karar vermiştir.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2026/500 EsasKARAR NO : 2026/433BAŞKAN : ... ...ÜYE : ... ...ÜYE : ... ...KATİP : ... ...DAVACI : ... - VEKİLİ : Av. ...DAVA : Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ : 19/06/2026KARAR TARİHİ : 23/06/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 23/06/2026Mahkememizin yukarıdaki esasına kayden açılan Zayi Belgesi verilmesi (E-defterlerin kaybından kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dava dilekçesi ve ekleri incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket yetkilisi Muhammed . ...’nun 13.06.2026 tarihinde yurtdışı seyahatinde iken; ... .. kentinde, yetkilisi olduğu müvekkili şirkete ait e-defterlerin de içerisinde bulunduğu bilgisayarın araç içerisinden camının kırılarak çalınması neticesinde zayi olduğunu, müvekkili şirketin mali müşavirlik şirketi olup ilgili bilgisayar içerisinde tüm mükelleflere ait e-defter kayıtları ile Zirve Mali Müşavirlik datalarının da ziyaa uğradığını beyanla TTK'nın 82/7. m. uyarınca müvekkili şirket adına zayi belgesi verilmesini, düzenlenecek zayi belgesinin bir örneğinin Gelir İdaresi Başkanlığı'na gönderilmesini talep etmiştir. Talep, 6102 sayılı TTK’nın 82/7.m. gereğince Şirket karar defteri ve pay defterine ilişkin olarak zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.Bilindiği üzere; 6102 Sayılı TTK'nın 7417 sayılı kanun ile değişik 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaı uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 1 ay içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesine yer verilmiş olup talep dilekçesinde zayi olgusunun gerçekleştiği ileri sürülen taşınma tarihine nazaran işbu davanın yasal süresinde açıldığı saptanmıştır. Madde metninde yer verilen "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi olarak sayılmamış, tacirin elinde olmayan, tacire kusur atfedilemeyecek benzer olayların da maddenin kapsamında kaldığı kabul edilmiştir. Bununla birlikte tacirin bu maddeden yararlanabilmesi için, somut olayın özelliği de gözetilerek hem defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özenin gösterilmiş olması hem de ziyaa uğramanın onun iradesinin dışında meydana gelmiş olması gerekmektedir. Bu bilgiler ışığında; davacının istem konusu karar defterinin zayi olgusuna ilişkin olarak ileri sürdüğü maddi vakıanın, davacı şirket yetkili temsilcisinin yurt dışında bulunduğu sırada araç içerisinde muhafaza ettiği ve e-defter kayıtlarını içeren bilgisayarın hırsızlık olayı sonucunda 3. kişiler tarafından çalınması olduğu, ancak tüzel kişi tacirin e-defter kayıtlarının şirket merkezi haricinde bir yerde buldurulmasının basiretli tacir ilkesi ile de uyumlu ve özenli tacir ilkesine uygun bir davranış olmadığı tartışmasızdır. Bu durumda söz konusu maddi olgunun TTK'nın 82/7. m. anlamında davacı tacire kusur izafe edilemeyecek onun iradesi dışında gerçekleşen bir olay olarak kabulü mümkün görülmemiştir. (Nitekim Yargıtay 11. H.D. Başkanlığı’nın emsal nitelikteki 19/06/2017 tarih ve 2016/817 Esas-2017/3842 Karar, 07/01/2013 tarih ve 2011/15162 Esas-2013/105 Karar, 13.11.2018 tarih 2017/1467 Esas-2018/7030 Karar ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 21. H.D.Başkanlığı’nın 16/06/2021 tarih, 2021/945E., 2021/804K. sayılı ilamları da aynı doğrultudadır.)Açıklanan gerekçelerle; somut uyuşmazlıkta zayi belgesi verilmesi isteminin yasal koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmakla; açıklanan gerekçelerle haklılığı kanıtlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 732,00-TL olup davacı tarafından peşin yatırılmakla başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,3-Davacı tarafından yatırılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına, 4-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.23/06/2026Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ...¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ... ¸e-imzalıdır