Ticaret Mahkemesi, keşideci tarafından boş çek koçanlarının kaybı nedeniyle açılan zayi belgesi ve ödeme yasağı talebini, hukuki dayanak bulunmadığı gerekçesiyle reddetmiştir.
Özet: Ticari bir ilişkinin süratle yürütülmesi amacıyla başka bir şirkete teslim edilen boş çek koçanlarının sonradan kontrol dışına çıkması ve akıbetinin bilinmemesi üzerine, bu çeklerin zayi nedeniyle iptaline ve tedbiren ödeme yasağı konulmasına ilişkin talep, mahkeme tarafından reddedilmiştir; zira Türk Ticaret Kanununa göre keşidecinin boş çek yaprakları için zayi davası açma hakkı bulunmadığı, boş çeklerin kambiyo senedi niteliği taşımadığı ve yürürlükten kalkmış mevzuat hükümlerinin uygulanma kabiliyeti olmadığı gerekçeleriyle yasal koşulların oluşmadığına hükmedilmiştir.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2026/516 EsasKARAR NO : 2026/443BAŞKAN : ... ...ÜYE : ... ...ÜYE : ... ...KATİP : ... ...DAVACI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... ....DAVALI : HASIMSIZ DAVA : Zayi Belgesi verilmesi (Kıymetli Evrakın Kaybından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 24/06/2026KARAR TARİHİ : 25/06/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 25/06/2026 Mahkememizde görülmekte olan : Zayi Belgesi verilmesi (Kıymetli Evrakın Kaybından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dava dilekçesi ve ekleri incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :İDDİA VE İSTEK :Davacı vekili Av. ... sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile .... arasında uzun süredir devam eden, hacimli ve süreklilik arz eden bir gaz ithalatı ve buna bağlı ticari ilişki bulunduğunu, Taraflar arasındaki ticari işlemlerde ödeme aracı olarak çek kullanılmasının ve tarafların yerleşim yerleri arasındaki fiilî işleyiş ve ticari teamül sebebiyle zorunlu hale geldiğini, müvekkili şirketin ...’da, ....’ın ise; İstanbul’da yer alması nedeniyle, her bir ödeme için çeklerin sürekli olarak ...’dan İstanbul’a fizikî olarak taşınması, operasyonel açıdan ciddi gecikmelere ve ticari akışın aksamasına yol açtığını, bu sebeple dava konusu çek koçanlarının taraflar arasındaki cari ticari ilişkinin süratle yürütülebilmesi için .... Şirkete dava dilekçesi ekinde sundukları teslim tutanakları ile teslim edildiğini, ancak ticari güven ilişkisi içerisinde teslim edilen çek koçanlarının sonradan kontrol dışına çıkması ve kimlerin elinde olduğunun bilinmemesine bağlı olarak da zayi riskinin doğmasının söz konusu olduğunu, teslimden sonra süre sonra .... Şirketi tarafından söz konusu çeklerin ödenmemeye başlanması üzerine, çek koçanlarının fiilî ve hukuki akıbetinin belirsiz hale geldiğini, bugün itibarıyla çeklerin kimlerin elinde bulunduğunun, hangi kanalla dolaşıma girdiği, ciro edilip edilmediğinin ya da nerede muhafaza edildiğinin müvekkili tarafından bilinmediğini beyanla dava konusu çek koçanlarının sonradan kontrol dışına çıkması ve akıbetlerinin bilinmediğinden bahisle zayi nedeni ile TTK m. 757 ve 818/1-s.m. uyarınca iptaline karar verilmesini, öncelikle davaya konu çekler hakkında öncelikle tedbiren ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Talep dilekçesi ve dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; her ne kadar ticari ilişki kapsamında dava dışı şirkete teslim tutanakları ile teslim edilen boş çek yapraklarının bulunduğu çek koçanlarının kaybedildiğinden bahisle zayi nedeni ile iptal ve ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir kararı talep edilmiş ise de; 6102 sayılı TTK hükümleri gözetildiğinde çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı gibi yasal unsurları taşımayan boş çek yapraklarının da çek niteliğinde bir kambiyo senedi vasfının bulunmadığı, öte yandan 6102 sayılı TTK’nın 799. maddesinde; yürürlükten kaldırılan mülga sayılı TTK’nın 711/3 maddesine benzer bir düzenlemeye yer verilmediği gibi 6762 sayılı TTK’nın 711. maddesinin 3.fıkrasının da 5838 sayılı kanun ile 28/02/2009 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırıldığı, bu nedenle de dosyamızda talepte bulunan keşideci tarafından muhatabın tedbiren ödemeden men edilmesi imkanının da kalmadığı (... Bölge Adliye Mahkemesi 22.H.D. Başkanlığı’nın 28/02/2019 tarih, 2018/3054E., 2019/308K. ve 04/03/2021 tarih, 2021/146E.,2021/326K. sayılı ilamları), öte yandan kambiyo senedi niteliğini haiz olmayan boş çek yaprakları hakkında zayi olgusuna dayalı olarak iptal kararı verilmesine de hukuken olanak bulunmadığı hususları birlikte gözetildiğinde; yasal koşulları oluşmayan istemin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Talebin REDDİNE, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 732,00-TL olup davacı tarafından peşin yatırılmakla başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına, 4-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere tensiben oybirliğiyle karar verildi. 25/06/2026Başkan ... ¸e-imzalıdırÜye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdırKatip ... ¸e-imzalıdır