Ticaret Mahkemesinde Görülen Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan ÖTV İadesi, All-Risk Sigorta Primi ve Nakit Teminat Alacak Davası Gerekçeli Kararı.
Özet: Bu alacak davası, bir karayolları iyileştirme projesi kapsamında imzalanan tedarik-alt yüklenici sözleşmesinden kaynaklanarak, davacının işin yapımında kullanılan akaryakıt için ödediği Özel Tüketim Vergisinin iadesi, hakedişlerinden haksız kesildiği iddia edilen all-risk sigorta priminin bir kısmı ile %5 oranındaki nakit teminatın tahsili taleplerini içermektedir; yapılan yargılamada ve bilirkişi incelemesinde, muafiyet yazısı olmaması nedeniyle davacının ÖTV iade hakkını kaybetmediği, davalıya iade edilen ÖTVnin davacıya ait olduğu, sigorta priminin belirli bir kısmının davacıya ödenmesi gerektiği ve davalının temerrüde düştüğü tespit edilmiştir.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/182 Esas - 2026/157
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA ... HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2024/182 EsasKARAR NO : 2026/157BAŞKAN : .ÜYE : ....ÜYE : .KATİP : ....DAVACI : .....VEKİLLERİ : Av... Av... Av...DAVALI : 1- .......VEKİLİ : Av. ...DAVALI : 2- ...VEKİLİ : Av...DAVA : Alacak (Eser sözleşmesinden kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 07/06/2012KARAR TARİHİ : 11/03/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 30/03/2026 Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının (Eser sözleşmesinden kaynaklanan) yapılan açık yargılaması sonucunda;Dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :İDDİA ... İSTEK :Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında "Karayolları Ağındaki Kara Noktaların İyileştirilmesi" işi kapsamında 18/03/2009 tarihinde tedarik-alt yüklenici sözleşmesinin imzalandığını, sözleşme kapsamında işin yapımında kullanılan akaryakıtın ÖTV ... KDV'den muaf olarak kesilmesi gerektiği gerekçesiyle 452.251 Litre akaryakıtın 443.221,03-TL tutan ÖTV'sinin iade edilmediğini, sözleşmenin 25'inci maddesi gereğince davalının ödediği 54.372,27-TL All-Risk sigorta bedeli priminin tamamının müvekkilinin hakedişinden kesildiğini, bu tutarın 21.205,96 TL'nin haksız olduğunu, sözleşmenin 9.1 maddesi uyarınca hakedişlerden %5 oranında kesilen 229.314,27 Euro teminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP ... SAVUNMA:Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacıya teminat kesintisi ile ilgili geri ödeme yapılmasına dair şartları yerine getirdikten sonra kendilerinin idareden ara hak edişleri itirazi kayıtsız imzalamaları nedeniyle BİGŞ gereğince talep hakkını yitirdiğini, davacının tüm işin %27'lik kısmının yapımını üstlendiğini, bu nedenle ÖTV'nin iadesi düşünülse bile ancak %27'lik kısımının istenebileceğini, ayrıca All Risk sigorta primi kesintileri konusunda davacının ara hak edişlerde kesintiye itiraz etmediğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.DELİLLER :- Taraflar arasında imzalanan Sözleşme ... ekleri - Hak ediş kesinti belgeleri ile sözleşme konusu işe ait diğer belgeler -Bilirkişi heyeti asıl ... ek raporları.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ... GEREKÇE :Dava, taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesi nedeniyle davacının ÖTV alacağı, Sigorta Prim alacağı ... nakit teminat tutarlarının iadesi gerektiği iddiasıyla açılan alacak davasıdır. Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir. Tarafların delilleri toplanarak oluşturulan bilirkişi heyetindem rapor aldırılmış, sunulan bilirkişi heyeti raporunda özetle; taraflar arasında 18/03/2009 tarihinde tanzim edilen sözleşmeye göre sözleşme kapsamındaki işlerin 2.056.919,77 EURO olduğu, alacağın %5'ini teminat olarak kesileceği, kesin hesabın yapılmasından sonra 3. Şahısların herhangi bir borcunun olmadığı, SSK ilişiksiz belgesi sunulduktan sonra teminatın iade edileceği, bu işle ilgili olarak yüklenicinin KDV, ÖTV, MTV, OİV'den muaf olduğu, yüklenicinin işe başlamadan önce gerekli muafiyet yazısını tedarikçiye vereceğinin belirtildiği, davalının yüklenici, davacının tedarikçi olarak sözleşmede tarif edildiğini, 12/07/2012 tarihli yazıda %5 kesinti olarak 370.000 EURO tutarında süresiz teminat mektubu alındığının belirtildiğini, Axa Sigorta A.Ş. yazılarına göre 25.329,17 Euro prim ödenmiş olduğu, SGK ilişiksiz yazısının 28/08/2012 tarihli olduğu, Vergi dairesi yazısına göre 337.728,82-TL ÖTV iadesinin yükleniciye yapılmış olduğunun tespit edildiğini, Tedarik sözleşmesinin 11. maddesine göre yüklenicinin KDV, ÖTV, MTV, OİV'den muaf olduğu, muafiyet yazısının tedarikçiye verileceğinin kararlaştırıldığı, her ne kadar davacının ara hakedişleri itirazı kayıtsız imzalaması sebebiyle ÖTV iadesi talep hakkını yitirdiği davalı tarafça ileri sürülmüş ise de hakedişlerin düzenlendiği tarihlerde muafiyet yazısı henüz alınmadığından davacıdan olmayan belgeye istinaden itiraz ... talepte bulunmasının beklenmeyeceğini, ayrıca davacının müteadit defalar ihtarname keşide ederek ÖTV ile ilgili yazının alınması ... ödenen ÖTV'nin iadesini talep ettiği, davalının 11/03/2010 tarihinde vergi dairesinden kısmen mahsuplaşarak iade aldığı ÖTV'nin tamamının davacıya ait olduğunu, ihtarname ile temerrüte düşen davalının 26/08/2011 tarihinden itibaren ticari temerrüt faiziyle ödemesi gerektiği belirtilmiştir. All Risk Sigorta primi yönünden ise sözleşme tutarı kadar prim ödeyeceği belirtildiğinden ... sözleşme indirimi %39 kadarlık kısmının davalıya ait olduğu kanaatine varılarak davacının talep edebileceği tutarın (54.374,27-TL x %39 ) 21.205,96-TL olarak hesaplandığını, ihtarnamenin keşide edildiği 24/12/2010 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte talep edilebileceğini, hakedişlerden yapılan %5 teminat kesintisi yönünden ise kesin kabulün 30/11/2011 tarihinde yapılıp 19/04/2012 tarihinde onaylandığı, 02/05/2012 tarihinde yazıyla sertifikanın yükleniciye teslim edildiğini, sertifikanın 05/07/2012 tarihide gecikmeli olarak yükleniciye iletildiğini, teminatın iadesi için ön şart olarak SGK ilişiksiz yazısının alınması gerektiğini, SGK'dan 28/08/2012 tarihinde ilişiksiz yazısı alınarak şartın tamamlandığını, ayrıca davacının 3. şahıs ... kurumlara borçsuzluğunu belgelendirmesini şart olarak maddede yer aldığını, dosyada buna ilişkin herhangi bir yazının bulunmadığını, davalının teminatını idareden 25/09/2012 tarihinde geri aldığını, buna göre 5 gün sonrasından itibaren davacının teminatını da iade etmesi gerektiğinin belirtildiği, bu durumda davacının nakit kesin teminatının 30/09/2012 tarihinde iade edilmesi gerektiğini, davanın 07/06/2012 tarihinde açıldığı, dava tarihi itibariyle bu kalemin muaccel olmadığını iade şartlarının oluşmadığını belirtmişlerdir.Taraf itirazları üzerine heyetten ek rapor aldırılmış, bilirkişi heyeti ek raporunda kök rapordaki kanaatlerinin aynen muhafaza ettiklerini belirtmişlerdir.Taraf itirazları dikkate alınarak oluşturulan farklı bir bilirkişi heyetinden asıl ... ek rapor temin edilmiş, bilirkişi heyeti raporunda özetle; dava konusu 4 adet hakedişten toplam 449.510,37-TL ÖTV hesaplandığını, davacının dilekçesinde talep ettiği, 337.728,82-TL talebin yerinde olduğunu, davalının, davacının ihtirazı kayıtsız hak ediş raporlarını imzaladığından talepte bulunamayacağından yönelik itirazının yerinde olmadığını, davalıya gönderilen ihtarnamenin 23/08/2011 tarihinde tebliğ edildiği, 3 gün süre verildiği, buna göre temerrüt tarihinin 27/08/2011 olduğunu, davacının yaptığı hakedişlerden kesilen toplam All Risk priminin 54.374,27-TL olup, %39'luk kırım hesaplandığında 21.205,96-TL fazladan ödenen sigorta primi alacağının bulunduğunu, bunun davalıya 24/12/2010 tarihinde ihtarname tebliğ edilerek talep edildiğini, derhal ödeme talebine göre 1 günlük ödeme süresi öngörüldüğünün kabulü ile davalıların 26/12/2010 tarihinde temerrüde düştükleri, bu tarihten itibaren avans faizi ile birlikte talep edilebileceğini, teminat tutarı ... %5 teminat iadesi talebi yönünden ise dava tarihi itibariyle muaccel olmadığından talebin yerinde olmadığını belirtmişlerdir.İtiraz üzerine bilirkişilerden ek rapor aldırılmış, bilirkişi heyeti ek raporunda eski beyanlarını tekrar etmişlerdir.Tarafların itiraz ... iddiaları nedeniyle son bilirkişi heyetinden 2. Ek rapor aldırılmış, bilirkişi heyeti ek raporunda eski beyanlarını tekrar etmişlerdir.Yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ... benimsenen son bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine Mahkememiz kararı ... Bölge Adliye Mahkemesi Başkanlığı’nın 23/03/2021 tarih, 2020/370E., 2021/299K. sayılı ilamı ile tasfiye kesin hesabının Mahkememiz’ce gerektiği yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak çıkartılması gerektiğinden bahisle kesin nitelikte kaldırılmakla; dava dosyası Mahkememizin farklı bir esasına kayden yargılamaya devam olunmuştur. İstinaf ilamı gereğince dava konusu işin dava dışı iş sahibi konumunda olan Hazine ... Maliye Bakanlığı Merkezi Finans ... İhale birimine müzekkere yazılarak dava konusu işe ait tüm sözleşme ... ekleri ile hak ediş ... kesin hesap raporu dahil tüm ihale belgeleri dosyamıza celp edildikten sonra istinaf ilamı gereğince işin tasfiye kesin hesabının çıkartılması hususunda farklı bir bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Dosyamıza sunulan 3. Bilirkişi heyeti raporunda ise özetle; davacının hak edişlere, sözleşmesinde belirtilen usul ... sürede itirazı bulunmadığından ÖTV tutarı iade talebi ile sigorta risk prim tutarı iade talebinin yerinde olamayacağı, bu hususun istinaf ilamında da belirtildiği, taraflar arasında düzenlenen ara hak edişlerde yapılan işe ait imalat miktar ... hesaplarında bir değişiklik olmadığı, son hak edişin kesin hesap niteliğinde olduğu ... kesin hesap bakiyesinin sıfır olduğu, dosya muhtevasında davacının yaptığı iş nedeniyle üçüncü şahıs veya kuruluşlara herhangi bir borcu olmadığı ... SSK ilişiksiz belgesinin yer almadığı, fakat dava konusu işin 30.11.2010 Tarihinde Geçici Kabul, 30.11.2011 Tarihinde ise; kesin kabul ile 19.04.2012 Tarihinde kesin kabul sertifikasının onayının 05.07.2012 Tarihinde Yükleniciye İletildiği, 25.09.2012 Tarihinde Yüklenicinin Teminatını İade aldığı, bu duruma göre 01.10.2012 tarihi itibariyle davalının davacıya teminatı ödemesi gerektiğinin düşünüldüğü, davalı tarafından davacıya 05.06.2015 tarihinde "Kesin Hesap ... Teminat Alacağı Ana Para Ödemesi" olmak üzere Kuveyt Türk Bankasından 464.472,80 TL ödeme yapıldığı ancak sözleşmenin 20.m. kapsamında işin Kesin hesabının tasdik edilmesi ... Kesin Kabulün yapılmasıyla birlikte Tedarikçi'den ara hakedişlerde kesilen %10 kesinti herhangi bir borç, eksiği olmadığı tespit edilmişse aynen iade edilir hükmünün yer almakta olduğu, bu durumda aynen ifadesinden kesintinin Euro olarak kesilmesi nedeni ile Euro olarak davacıya ödenmesi gerektiği belirtilerek yapılan hesaplama sonucunda davalı yüklenici Şirket tarafından davacı taşeron Şirkete 05.06.2015 Tarihinde 464.472,80 TL ödeme yapılmış olup bu ödemenin TCMB efektif kur verileri üzerinden yapılan hesaplama karşılığının 464.472,80 TL / 3,0065 = 154.489,54 € olarak tespit edildiği, bu nedenle davacıya iadesi gereken bakiye teminat kesinti bedelinin 229.314,27 € - 154.489,54 € = 74.824,73 € olduğu mütalaa edilmiştir. Mahkememiz'ce yapılan yargılama sonucunda istinaf ilamı sonrasında alınan 3.bilirkişi heyeti raporu da gözetilerek davanın kısmen kabulü ile; dava konusu davacının hak edişlerinden kesilen 74.824,73 Euro’nun davalılar yönünden temerrüdün gerçekleştiği 18/05/2012 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince devlet bankaları tarafından Euro cinsinden açılan 1 yıl vadeli mevduata uyguladıkları en yüksek oranda işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, dava konusu diğer talep kalemleri olan ÖTV alacağı ile All Risk Sigorta Prim alacağına yönelik taleplerinin ayrı ayrı reddine dair verilen Mahkememiz kararı istinafen ... Bölge Adliye Mahkemesi 31.H.D. Başkanlığı'nın 31/10/2023 tarih, 2023/821 Esas ... 2023/1173 K. sayılı ilamı ile tarafların tasfiye kesin hesabı konusunda aldırılan son bilirkişi kurulu raporuna yaptıkları itirazların da değerlendirilmesi suretiyle ... mahkememizin önceki kaldırma kararındaki gerekler de gözetilerek tasfiye kesin hesabı konusunda yeni bir uzman bilirkişi kurulundan denetime ... hüküm kurmaya elverişli şekilde rapor alınması gerektiğinden bahisle 2. kez kaldırılmıştır. Bu nedenle, istinaf ilamındaki kaldırma gerekçeleri gözetilerek işin kesin hesabı konusunda farklı bir uzman bilirkişi kurulundan rapor temin edilmiştir. Dosyamıza sunulan 12/09/2024 tarihli 3. Bilirkişi heyeti raporunda özetle; taraflar arasında düzenlenen 18.03.2009 tarihli “Tedarik Sözleşmesi” hükümleri ile ... Bölge Adliye Mahkemesinin BAM 31. Hukuk Dairesinin 23.03.2021 tarih ... 2020/370 Esas 2021/299 Karar sayılı kararındaki, “……….hak edişlerin davacı tarafından ihtirazi kayıtsız imzalanmış olması sebebiyle davacının, hak edişlerinden kesilen ÖTV bedelleri ile All- Risk Sigorta prim bedellerini talep hakkını yitirdiğinin kabulü gerekirken,……….” Şeklindeki hükümleri kapsamında, hak edişlerinden kesilen ÖTV bedelleri ile.... Sigorta prim bedellerini talep edemeyeceği, taraflar arasında düzenlenen 18.03.2009 tarihli “Tedarik Sözleşmesi” hükümleri kapsamında, davacı tedarikçi tarafından işin kesin hesaba bağlanmaması, yaptığı iş nedeniyle üçüncü şahıs veya kuruluşlara herhangi bir borcu olmadığını belgelememesi ... SSK İlişiksiz belgesinin alınmaması nedeniyle nakit teminatın iadesi ile ilgili olarak şartların oluşmadığı mütalaa edilmiştir. Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin gerekçeli itirazları ... nakit teminat kesintilerinin iadesi konusunda taraflar arasındaki sözleşmenin 9.3 maddesindeki düzenleme de dikkate alınarak mevcut ise; nakit teminat kesintisinin talep koşullarının değerlendirilerek davacıya iade koşulları oluşmuş ise; davacıya hangi para birimi üzerinden (Euro/TL) iade edileceği hususunun değerlendirilmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır. 3.Bilirkişi heyetinin 28/02/2025 tarihli 1.ek raporunda ise; taraflar arasında düzenlenen 18.03.2009 tarihli “Tedarik Sözleşmesi” hükümleri kapsamında, davacı tedarikçi tarafından işin kesin hesaba bağlanmaması, yaptığı iş nedeniyle üçüncü şahıs veya kuruluşlara herhangi bir borcu olmadığını belgelememesi ... SSK İlişiksiz belgesinin alınmaması nedeniyle nakit teminatın iadesi ile ilgili olarak şartların oluşmadığı, davacının hak edişlerinden toplam 229.314,27 Euro nakit teminat kesintisi yapıldığı, 05.06.2015 tarihinde 464.472,80-TL karşılığı (Kur: 3,0065-TL) 154.789,54 Euronun ödenmiş olduğu, 78.824,73 Euro Nakit Teminat bakiyesi mevcut olduğu ... 27.05.2021 olan dava tarihi itibariyle (78.824,73 Euro X 10,3568 TL) davacıya iadesi gereken 816.371,96 TL olacağı mütalaa edilmiştir. Bilirkişi heyeti ek raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, Mahkememiz'ce taraflar arasında imzalanan sözleşmenin nakit teminat kesintilerinin iadesini düzenleyen 9.3 maddesinde iade koşulları belirtildikten sonra davacıya kesildiği miktarda TL olarak iadesi gerektiği belirtilen teminat kesintisinin dava dışı iş sahibi idare tarafından davalı yüklenici şirketlere ödeme yapılmasından 5 gün sonra ... idarenin yüklenicilere uygulayacağı Euro/TL kuru üzerinden ödeme yapılarak iade edileceği ön görüldüğünden, davalı yüklenici şirket vekillerine idare tarafından kendilerine yapılan hakediş ... mevcut ise teminat kesinti ödemelerinin yapıldığı tarih ... yapıldığı tarihteki EURO kur bilgilerini sunmak üzere kesin süre verilmiş, taraf vekilleri bu konuda beyan dilekçelerini dosysamıza sunmuşlardır. Dosyamızda aynı konudaki bilgi ... belgelerin celbi için dava dışı işveren konumundaki KGM Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak teminat kesintisine ilişkin kur ... ödeme bilgileri dosyamıza celp edilerek incelenmiştir. Dosyamız 3. Bilirkişi heyetine tevdi edilerek 2.istinaf kaldırma ilamında dava konusu işin kesin hesabının taraflarca çıkartılmaması nedeniyle mahkeme tarafından tasfiye kesin hesabının çıkartılması gerektiği belirtildiğinden ... dosyamıza sunulan son bilirkişi asıl ... ek raporunda bu yönde hesaplamalar mevcut olmadığından işin tasfiye kesin hesabının yapılması ... ayrıca taraf vekillerinin 1. Ek rapora yönelik itirazları değerlendirilerek ayrıca ek rapordaki maddi hataların da giderilmesi için bilirkişi heyetinden yeniden ek rapor alınmıştır. Dosyamıza sunulan 18/08/2025 tarihli bilirkişi heyeti 2. Ek raporunda özetle; davacının hak edişlerinden toplam 229.314,27 Euro Nakit Teminat Kesintisi yapıldığı, 05.06.2015 tarihinde 464.472,80-TL karşılığı (Kur: 3,0065 TL) 154.489,54 Euro ödeme yapıldığı, 74.824,73 Euro Nakit Teminat bakiyesinin 05.06.2015 tarihi itibariyle (74.824,73 Euro x 3,0065 TL =) 224.960,55-TL olacağı, Kesilen kesin teminat bedelinin muaccel olacağı tarih (01.10.2012) itibariyle TL cinsinden bedeli (229.314,27 Euro x 01.10.2012 tarihi itibariyle Euro Efektif satışı 2,3184 TL) 531.642,20 TL olacağı, Kesin teminat bedelinin muaccel olacağı tarih (01.10.2012) itibariyle teminat bedelinin ödenen kısmının düşülmesi ile bakiye kesin teminat bedelinin (531.642,20 TL - 464.472,80 TL) 67.169,40-TL olacağı, kesilen kesin teminat bedelinin dava tarihi (07.06.2012) itibariyle TL cinsinden bedeli (229.314,27 Euro x 07.06.2012 tarihi itibariyle Euro Efektif satışı 2,3024 TL) 527.973,18 TL olacağı, kesilen kesin teminat bedelinin dava tarihi (07.06.2012) itibariyle teminat bedelinin ödenen kısmının düşülmesi ile bakiye kesin teminat bedelinin (527.973,18 TL - 464.472,80 TL) 63.500,38-TL olacağı mütalaa edilmiştir. 3. Bilirkişi heyeti 2. Ek raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, aynı bilirkişi heyetinden Hazine ... Maliye Bakanlığından dosyamıza intikal eden müzekkere yanıtı ekindeki ödeme belgeleri, hesaplama tabloları ... kur bilgisini içeren tablolar incelenerek ... taraf vekillerinin 2. ek rapora yönelik itirazları da değerlendirilerek taraflar arasındaki sözleşmenin nakit teminat kesintilerinin iadesini düzenleyen 9.3 maddesinde iade koşulları belirtildikten sonra kesildiği miktarda TL olarak iadesi gerektiği belirtilen teminat kesintisinin dava dışı iş sahibi idare tarafından davalı yüklenici şirketlere ödeme yapılmasından 5 gün sonra ... idarenin yüklenicilere uygulayacağı Euro/TL kuru üzerinden ödeme yapılarak iade edileceğinin öngörüldüğü dikkate alınarak davacıya nakit teminatın iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise; 9.3.maddesindeki kritere göre yapılacak hesaplama sonucunda TL olarak iadesi gereken miktarın ... nihai takdir mahkememize ait olmak üzere Euro bazında hesaplamanın da yapıldığı 3. ek rapor aldırılmıştır. Dosyamıza sunulan 3.bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 06/02/2026 tarihli 3. Ek raporda ise özetle; dava konusu akaryakıt ÖTV kesintisi alacağı ile inşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi (All Risk) Kesintisi talepleri yönünden asıl rapordaki tespit ... değerlendirmeler tekrar edildikten sonra dava konusu nakit teminat kesintisi alacağı yönünden davalıların yüklenici olduğu ... işin bir kısmını davacıya taşeron olarak bıraktığı işbu davaya konu Merkezi Finans ... İhale Birimi tarafından ihale edilen yapım işi tamamladığını, işin kesin kabulünün yapıldığı ... yüklenicinin hak edişlerinden kesilen ... idare nezdinde tutulan paranın iade edildiği, dava dışı idarenin davalı yüklenicilere ödeme yaptığı 26/05/2011 tarihinden beş gün sonra 31/05/2011 tarihi esas alınarak bu tarihteki kur 2,2460 TL kur ... ek sözleşmeye ilişkin teminat iadesinin yapıldığı 21/01/2013 tarihinden beş gün sonra 26/01/2013 tarihi esas alınarak 2,3353- TL kur esas alınarak terditli olarak yapılan hesaplama neticesinde, ilk iş teminat iadesi 26/05/2011 tarihi esas alındığında davacıya iadesi gereken miktarın 515.039,83-TL olacağı, ödeme düşüldükten sonra iadesi gereken miktarın (515.039,83 TL - 464.442,80 TL) 50.597,03 TL olacağı, Ek iş teminat iadesi 21/01/2013 tarihi esas alındığında ise; iadesi gereken miktarın 535.517,59-TL olduğu ... ödeme düşüldükten sonra davacının davalılardan talep edebileceği nakit teminat kesinti alacağının (535.517,59 TL - 464.442,80 TL) 71.074,79 TL olacağı belirtilmiştir. Dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti 3. Ek raporu denetime elverişli görülmekle; usul ekonomisi ilkesi de gözetilerek taraf vekillerinin yeniden rapor alınması talepleri Mahkememiz'ce yerinde görülmemiştir. Dosyamızda yapılan yargılama ... toplanan deliller ile tüm dosya kapsamına göre; davalı ... şirketi ile ... şirketinin oluşturduğu adi ortaklığın dava dışı işveren Karayolları Genel Müdürlüğünün açtığı ihaleyi kazanarak, Karayollarındaki kara noktaların iyileştirilmesi işinin yapılması konusunda sözleşme imzaladıkları, davalıların yüklenici, dava dışı KGM Genel Müdürlüğü'nün ise; işveren olduğu, davalı yüklenici şirketlerin sözleşme konusu iş yönünden davacı taşeron ile tedarik - alt yüklenici sözleşmesi imzaladıkları, davacının sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirdiği halde sözleşmede belirtilen akaryakıt ÖTV muafiyet belgesini tedarik etmediği gerekçesiyle kendisinden kesintisi yapılan 337.728,82-TL'nin ödenmesi gerektiği, ayrıca inşaat All Risk Sigorta kapsamında kendisinden prim olarak kesilen 21.205,96-TL'nin iadesinin gerektiği, yine davacının hakedişlerinden teminat olarak kesilen 229.314,27 Euro bedelin faizi ile birlikte tahsilinin gerektiği iddiasıyla derdest davanın açıldığı anlaşılmıştır. Dosyamızda yapılan yargılama ... toplanan deliller, istinaf kaldırma ilamları ile tüm dosya kapsamına sunulan bilirkişi heyeti raporları birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı taşeron Şirket tarafından davalı yüklenici Şirketlerden dava konusu iş nedeni ile hak edişlerinden kesilen ÖTV kesintileri ile İnşaat All Risk Sigorta prim alacağının tahsili talep edilmiş ise de; dosyaya celp edilen dava konusu işe ait ara hak ediş tutanakları incelendiğinde; davacı taşeron Şirketin ara hak edişleri Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 39 ... 40.maddeleri bağlamında usulüne uygun şekilde ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin imzaladığı, konu ile ilgili olarak Yargıtay 6. Hukuk Dairesi Başkanlığı’nın 14/11/2024 tarihli, 2023/4352 Esas, 2024/4070 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; Danıştay 13. Dairesi Başkanlığı’nın 06/06/2023 tarihli, 2023/403 Esas ... 2023/2899 Karar sayılı ilamı ile YİGŞ’in 39. maddesinin iptaline karar verilmiş ise de; iptal kararı öncesi şartnamede delil sözleşmesi hükmü mevcut iken, taraflar arasındaki sözleşmenin imzalanmasıyla şartname sözleşme hükmü niteliğini almıştır. YİGŞ’nin 39. maddesinin 4. fıkrasının (e) bendinde yer alan ... geçici hakedişlere itiraz prosedürünü düzenleyen ilgili hükmün iptal edilmesinin, iptal kararından önce taraflar arasında imzalanmış olan dava konusu taşeron sözleşmesine ... dolayısıyla da eldeki davaya etkisinin bulunmadığı, (aynı yönde kararlar için bkz. ... Bölge Adliye Mahkemesi 27.H.D. Başkanlığı’nın 04/07/2024 tarih, 2022/969 E., 2024/605K. ... 31.H.D. Başkanlığı’nın 14/01/2025 tarih, 2025/6 Esas ... 2025/43Karar sayılı ilamları) dosyamızda işbu dava konusu uyuşmazlık yönünden değinilen iptal kararının da uygulanma kabiliyetinin mevcut olmadığı, bu nedenle de anılan dava konusu talepler yönünden ara hak ediş tutanaklarının taraflar arasında mutabakat teşkil ettiğinden, davacının dava konusu ÖTV kesintileri ile İnşaat All Risk Sigorta prim alacağı yönünden talebinin hukuki dayanaktan yoksun olup reddi gerektiği, dava konusu diğer talep olan hak edişlerden teminaten kesildiği sabit olan miktar yönünden ise;taraflar arasındaki sözleşmenin 9.3 maddesinde açıkça; “Sözleşmenin 9.2 maddesinde sözü edilen Less Retention tedarikçinin taahhüt konusu işi usulüne uygun olarak tamamlayarak kesin hesaba bağlamasından sonra, yaptığı iş nedeniyle üçüncü şahıs veya kuruluşlara herhangi bir borcu olmadığını belgeleyecek, yüklenici ile birlikte SSK ilişiksiz belgesini belgeleyecek ... alındığı şekliyle mektup olarak veya kesildiği miktardaki TL olarak tedarikçiye iade edecektir...Ödeme: “İdarece yükleniciye ödeme yapılmasından 5 gün sonra ... idarenin yükleniciye uygulayacağı Euro/TL kuru üzerinden yapılır.”" düzenlemesine yer verildiği, sözleşme konusu işin davalı yüklenici adi ortaklık ile dava dışı işveren arasında tamamlandığı, işin 30.11.2010 Tarihinde Geçici Kabulünün , 30.11.2011 Tarihinde ise; kesin kabulünün yapıldığı, işin kesin kabulünün onaylanması ... yüklenici şirketlere dava dışı idare tarafından teminatlarının iade edilmesi nedeni ile anılan düzeleme gereğince davacı şirkete nakit teminat kesintisinin iade koşullarının oluştuğu, bu kabulden hareketle anılan sözleşme hükmü gereğince TL para birimi üzerinden ... dava dışı İdare’nin yükleniciye uyguladığı Euro/TL kuru üzerinden davalıların dava tarihinden sonra davacı şirkete yaptıkları tespit edilen 464.472,80-TL nakit teminat iadesi ödemesi de mahsup teminat kesintisinin iadesi gerektiği gözetildiğinde; 2.istinaf kaldırma ilamı sonrasında alınan ... değinilen kriterler çerçevesinde Mahkememiz'ce de denetime elverişli görülmekle; benimsenen 3. Bilirkişi heyeti 3. Ek raporunun sonuç kısmında yer alan alternatifli hesaplamalardan davacının hak edişlerinden davalı tarafından kesilen 515.039,83-TL nakit teminat kesintisine ilişkin alacak hesaplamasının Mahkememiz'ce sözleşmenin 9.3 m. ... dosyaya dava dışı işverenden celp edilen hak ediş kesinti ... ödeme verileri ... kur bilgileri ile uyumlu hesaplamayı içermekle; benimsenerek hükme esas alınmak gerektiği kanaatine varılmakla; açıklanan gerekçelerle dosyamıza örneği sunulan ... 18.Noterliği'nin 08/05/2012 tarih ... 14449 yevmiye numaralı ihtarnamenin tebliğ belgesine göre 10/05/2012 tarihinde davalı Şirketlere tebliği ... ihtarnamede verilen 7 günlük ödeme süresinin sona ermesinden sonra davalılar yönünden 6098 sayılı TBK'nın 117.m. gereğince temerrüt olgusunun 18/05/2012 tarihi itibariyle gerçekleştiği gözetilerek davacının hak edişlerinden davalı tarafından kesilen 515.039,83-TL nakit teminat kesinti alacağının 18/05/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, (dava tarihinden sonra davacı şirkete davalılar tarafından yapılan 464.472,80-TL ödemenin infaz sırasında nazara alınmasına), davacının dava konusu ÖTV alacağı ile All Risk Sigorta Prim alacağına yönelik taleplerinin ise; ayrı ayrı reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek ... hüküm oluşturmak gerekmiştir. (Dava dilekçesinde davacının talep kalemleri arasında 229.314,27 Euro nakit teminat kesinti alacağını talep ettiği ancak Mahkememiz'ce sözleşmenin 9.3 maddesindeki açık düzenleme gereğince zorunlu olarak TL para birimi üzerinden hüküm kurulması nedeni ile 229.314,27 Euro alacağın dava tarihi olan 07/06/2012 tarihindeki Euro efektif satış kuru olan 2,3024-TL üzerinden yapılan hesaplaması sonucunda davacının 527.973,17-TL nakit teminat kesintisi alacağını talep ettiği tespit edilerek anılan TL kalem alacağı yönünden davanın kabul ... reddi oranına göre vekalet ücreti ... yargılama giderleri takdiri cihetine gidilmiştir.) HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; dava konusu davacının hak edişlerinden davalı tarafından kesilen 515.039,83-TL alacağın davalılar yönünden temerrüdün gerçekleştiği 18/05/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, (dava tarihinden sonra davacı şirkete davalılar tarafından yapılan 464.472,80-TL ödemenin infaz sırasında nazara alınmasına) 2-Davacının dava konusu ÖTV alacağı ile All Risk Sigorta Prim alacağına yönelik taleplerinin ayrı ayrı reddine, 3-Alınması gerekli karar ... ilam harcı nispi 35.182,37-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 13.162,41-TL harcın mahsubu ile bakiye 22.019,96-TL harcın davalılardan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına, 4-Davacı tarafından peşin yatırılan 21,15-TL başvurma ... 13.162,41-TL peşin harç olmak üzere toplam 13.183,56-TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince hesaplanan nispi 82.406,37-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 6-(Reddine karar verilen toplam alacak miktarı gözetilerek) Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 76.377,65-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 7-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ... aşağıda dökümü gösterilen toplam 43.269,95-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince red-kabul oranı (0,58) gözetilerek 25.096,57-TL’lik kısmının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı uhdesinde bırakılmasına, 8-Davalı ... İnşaat Sanayi ... Ticaret Anonim Şirketi tarafından yatırılan delil avansından karşılanan müzekkere ... tebligat gideri karşılığı toplam 67,75-TL yargılama giderinin red-kabul oranı (0,58) gözetilerek 39,29-TL’lik kısmının davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine, bakiye giderin davalı uhdesinde bırakılmasına, 9-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/03/2026Başkan ... ¸e-imzalıdırÜye ... ¸e-imzalıdır Üye .... ¸e-imzalıdırKatip ... ¸e-imzalıdır YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ: 1-Posta ... davetiye gideri: 1.769,95-TL 2-Bilirkişi ücreti : +41.500,00-TL TOPLAM : 43.269,95-TL