Danıştay 2. Daire, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi sözleşmeli astsubay adayının yeterlilik sınavı başarısızlığı nedeniyle öğrencilik ilişiğinin kesilmesi işlemine ilişkin temyiz başvurusunu inceledi.
Özet: Bu hukuki evrak, jandarma ve sahil güvenlik akademisinde sözleşmeli astsubay adayı olarak eğitim görürken yeterlilik sınavında başarısız olduğu gerekçesiyle ilişiği kesilen davacının, bu işlemin iptali için açtığı davanın sürecini özetlemektedir; ilk derece ve bölge idare mahkemeleri sınavın usulüne uygun olduğu gerekçesiyle davayı reddederken, davacı sözlü sınav tutanaklarının sunulmaması, puan dağılımının kanuna aykırı olduğu iddialarıyla kararı temyiz etmiş ve Danıştay tetkik hakimi bölge idare mahkemesi kararının bozulması yönünde görüş bildirmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No : 2023/5617Karar No : 2026/42TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı2-... Komutanlığı VEKİLLERİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem : Dava; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı, Eğitim Merkez Komutanlığı emrinde sözleşmeli astsubay adayı olarak eğitim gören davacı tarafından, yeterlilik sınavında başarısız olduğu gerekçesiyle öğrencilikle ilişiğinin kesilmesine dair Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının... günlü ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti .... İdare Mahkemesinin... günlü, E:... K:... sayılı kararıyla; davacının katıldığı sözlü sınava ilişkin sınav komisyonunun ilgili Yönetmelik hükümlerine uygun olarak oluşturulduğu, sınav komisyonunun soracağı sorular için ayrı bir sınav soru hazırlama komisyonunun oluşturulduğu, yeterlilik sınavının Yönetmelikte belirlenen usul ve kurallara uygun olarak yapıldığı ve sınavı kusurlandıracak haklı ve hukuken geçerli bir sebebin de bulunmadığı anlaşıldığından; davacının yeterlilik sınavdan başarısız sayılarak okulla ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararıyla; dava konusu yeterlililk sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamını belirleme görevinin Senatoya bırakılmasına ilişkin olan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim - Öğretim Yönetmeliği'nin; 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." şeklinki düzenlemenin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada; Danıştay 8. Dairesinin 09/12/2021 tarih ve E:2021/3250 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği ve anılan karara yapılan itirazın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 27/04/2022 tarih ve YD İtiraz No:2022/197 sayılı kararı ile reddedildiği açıklaması eklenmek suretiyle Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun belirtilen açıklamayla birlikte reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından; sözlü sınav aşamasında sorulan tüm sorulara doğru yanıt verdiği, atış aşamasından 10 puan, spor aşamasından 100 tam puan aldığı, sözlü sınava dair tutanakların dava dosyasına sunulmadığı ve belgeleri inceleme olanağı sunulmamasının çekişmeli yargılama ilkesine ve silahların eşitliği ilkesine aykırı olduğu, sözlü sınav puan dağılımlarının senato kararı ile belirlendiği bu durumun kanuna aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idareler tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden, yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı, Eğitim Merkez Komutanlığı emrinde sözleşmeli astsubay adayı olarak eğitim gören davacının, yeterlilik sınavında başarısız olduğu gerekçesiyle öğrencilikle ilişiğinin kesilmesine ilişkin Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının ... günlü ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.İLGİLİ MEVZUAT:2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinde "...Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerekmektedir. Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir...... yapılan yeterlilik sınavından başarılı olamayanlar ise eğitim öncesi statülerine geri dönüş yaparlar." hükmüne yer verilmiştir.30/04/2020 günlü, 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde teşkil edilen Eğitim Merkezi Komutanlığı sorumluluğunda öğrenci ve kursiyerlere verilecek eğitim ve öğretime ilişkin usul ve esasları belirlemektir." hükmü, "Yeterlilik sınavı" başlıklı 25. maddesinde, "(1) Temel Kolluk Eğitimini başarı ile tamamlayan öğrenciler, subay veya astsubay olarak naspedilmeden önce yeterlilik sınavına tabi tutulur. Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir. (2) Yıllık çalışma takviminde planlanan yeterlilik sınavının yerleri ve saatleri sınav tarihinden en az bir hafta önce ilan edilir. (3) Sınav, Temel Kolluk Eğitiminin tamamlanmasını müteakip en geç iki hafta içinde yapılır. (4) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Senato tarafından belirlenir. (5) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." hükmü, "Yeterlilik sınavının icrası" başlıklı 26. maddesinde, "(1) Senatoda alınan kararlar doğrultusunda tespit edilen alanların her biri için ayrı komisyonlar oluşturulur. Komisyonların sınavla ilgili usul ve esasları Senato tarafından belirlenir. (2) Sınav komisyonu tarafından yapılacak sözlü sınavda öğrenciler; a) Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, hususları açısından yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler. (3) Sözlü sınavlarda, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanarak bastırılan sorular arasından öğrencilere soru kartı çektirilerek cevaplamaları istenir. Sınav komisyonu tarafından öğrenciye konu ile ilgili ilave sorular sorulabileceği gibi ilave uygulamalar da yaptırılabilir. (4) Sınav komisyonu üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş oldukları puanların aritmetik ortalaması alınarak öğrencilerin sınav puanı tespit edilir. (5) Yeterlilik sınavı başarı notu; sözlü sınav notunun %70’i, spor sınav notunun %15’i, atış sınav notunun %15’i alınarak belirlenir. Öğrencinin sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan alması gerekir. Başarısız olan öğrencinin aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonuna bildirilir ve sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonu tarafından ilan edilir. (6) Sınavda başarısız olan öğrenciler; subay veya astsubay naspedilmezler, akademik program kapsamında sertifika ve öğrenim belgeleri verilir ve kıta kaynaklı olanlar kıtalarına gönderilir, dış kaynaktan temin edilenlerin ise ilişiği kesilir. (7) Değerlendirme karar formları Akademi Başkanlığınca ilgili mevzuat çerçevesinde muhafaza edilir. (8) Sınav komisyonu kararlarına itirazlar değerlendirilmeye alınmaz." hükmü düzenlenmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlık; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı, Eğitim Merkez Komutanlığı emrinde sözleşmeli astsubay adayı olarak eğitim gören davacının, eğitim sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesi işleminden kaynaklanmaktadır.Uyuşmazlığa konu yeterlilik sınavı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği uyarınca yapılmış olup, anılan Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." cümlelerinin ve 26. maddesinin 1, 2, 3, 5 ve 6. fıkralarının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 13/11/2025 günlü, E:2023/3328, K:2025/5155 sayılı kararında yer alan "...Dava konusu düzenlemeler ile Senato tarafından belirleneceği öngörülen hususların, genel, objektif ve somut kriterler çerçevesinde belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda anılan kuralların, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri çerçevesinde önceden öngörülebilir şekilde genel düzenleyici işlem olan yönetmelikle yapılmasının zorunlu olduğu, her yıl değiştirilmeye müsait şekilde Senato kararı ile belirleneceğinin öngörülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır..." gerekçesiyle, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 1. fıkrasındaki "...Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmü ile 26. maddesinin 1. fıkrasının iptaline karar verilmiştir. Bu durumda, hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanarak iptaline karar verilen Yönetmelik hükümlerine dayalı olarak gerçekleştirilen yeterlilik sınavı sonucunda davacının başarısız sayılması nedeniyle tesis edilen dava konusu ilişik kesme işleminde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun açıklamalı reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:... K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kullanılmayan...-TL yürütmenin durdurulması harcının davacıya iadesine,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 05/01/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.