danıştay 13. daire, malzemeli yemek ihalesinde iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının yetersizliği nedeniyle teklifinin reddedilmesini onayan idare mahkemesi kararını temyizen inceliyor.

Danıştay 13. Daire, malzemeli yemek ihalesinde iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının yetersizliği nedeniyle teklifinin reddedilmesini onayan idare mahkemesi kararını temyizen inceliyor.

Özet: Kamu İhale Kurumunun, bir iş ortaklığının malzemeli yemek alımı ihalesindeki teklifini, aşırı düşük teklif açıklamalarının (2024 tarihli fiyat tarifeleri, bazı girdiler için fiyat teklifi kullanımının gerekçelendirilmemesi ve detay eksiklikleri gibi nedenlerle) Kamu İhale Genel Tebliğine uygun bulunmaması üzerine değerlendirme dışı bırakma kararının iptali istemiyle açılan davada, idare mahkemesi, kamu yararı ve hizmet istikrarı gözetilerek tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığına karar vermiştir.

Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2025/2768 E. , 2026/9 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONÜÇÜNCÜ DAİRE

Esas No:2025/2768

Karar No:2026/9

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1. ...Gurup Gıda Temizlik Bilgisayar Turizm ve

Hizmet Alımları Ticaret Ltd. Şti.

2. ... Endüstriyel Yemek Hizmetleri Sosyal Hizmetler Araç Kiralama Turizm Bilişim Teknolojileri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) :...Kurumu

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI YANINDA MÜDAHİL : ... Yemek Ticaret A.Ş.

VEKİLİ : Av....

İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Sinop İl Sağlık Müdürlüğünce 25/02/2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen... ihale kayıt numaralı "Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı" ihalesine ilişkin olarak davalı yanında müdahil tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesine dair kısmı yönünden Kamu İhale Kurulunun (Kurul) 22/05/2025 tarih ve 2025/UH.II-1155 sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davalı yanında müdahil tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine dava konusu Kurul kararında, davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığınca, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan İnegöl Ticaret Odası Simit, Açma, Poğaça ve Benzerleri Azami Fiyat Tarifesi'ne ilişkin internet çıktısı incelendiğinde, söz konusu çıktıda "Odamız Meclisinin ...tarih ve...kararı ile yürürlüğe girmiştir." şeklinde tarih bilgisinin bulunduğunun görüldüğü, anılan belgede yer alan 30/01/2024 tarihinin, ihalenin ilan tarihi (28/01/2025) ile ihale tarihi (25/02/2025) arasında bir tarih olmadığı ve bahsi geçen fiyatların "2024" yılına ilişkin olduğu, bu şekilde yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği'ne uygun olmadığı;

Diğer yandan, davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Ankara Ticaret Odası tarafından hazırlanan "(...) 2024 Yılı Ekmek ve Ekmek Çeşitleri Azami Fiyat Tarifesinin" sunulduğu, açıklamanın mevzuata uygun olmadığı;

Davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının açıklamasının "bezelye-dondurulmuş, galeta, küp şeker, paket süt 200 ml., paket yoğurt 200 gr., piknik reçel 30 gr., piknik bal 30 gr., süt ve yoğurt" ana girdileri çerçevesinde incelendiğinde, davacılar tarafından sunulan açıklamada sadece hangi ürünlerin fiyat teklifi ile açıklandığı bilgisine yer verildiği, fiyat teklifine konu ettiği söz konusu girdiler için anılan Tebliğ'in 79.2.2. maddesindeki yöntemlerin kullanılmasının fiilen mümkün olmadığını ispat edecek ve bu gerekçesini tevsik edecek herhangi bir belgeye yer verilmediği anlaşıldığından, davacılar tarafından fiyat teklifi ile yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı;

Yine örnek diyet kahvaltı listesinde yer alan "çay" girdisine ilişkin olarak "ıhlamur veya çay (poşet)", "ıhlamur çayı (2 gr)” açıklaması ile "1,61-TL" birim fiyatın öngörüldüğü, söz konusu birim fiyatı tevsik etmek üzere... Yemekçilik Gıda Hayvancılık Temizlik İnşaat Taahhüt Otomotiv Güvenlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'den alınan fiyat teklifi ve dayanağı satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) sunulduğu, ancak fiyat teklifine konu edilen söz konusu veri için anılan Tebliğ'in 79.2.2. maddesindeki yöntemlerin kullanılmasının fiilen mümkün olmadığını ispat edecek ve bu gerekçesini tevsik edecek herhangi bir belgeye yer verilmediği anlaşıldığından açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılarak davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği;

Bu kapsamda, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davalı yanında müdahilin itirazen şikayet başvurusundan hareketle dava konusu ihalede aşırı düşük teklif yapan davacıların oluşturduğu iş ortaklığının açıklamalarında eksiklikler tespit edildiği, bu eksikliklerle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı, kamu yararı ve kamu hizmetinde istikrar gözetilerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2. maddesinde, istekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile de açıklayabileceklerinin düzenlendiği, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.6. maddesinde, malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanılamayacağı, ancak 79.2.2. maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile de açıklama yapılabileceğinin kurala bağlandığı, "galeta", "pet şişe su 500 ml", "küp şeker", "paket süt 200 ml", "paket yoğurt 200 gr", "piknik reçel 30 gr", "piknik bal 30 gr", "süt ve yoğurt", "bezelye-dondurulmuş", "çay", "beyaz peynir (tuzsuz)", "milföy hamuru", "diyet zeytin (tuzsuz)" girdileri bu kapsamda olmadığından Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2 maddesinde belirtilen yöntemlerden 79.2.2.1. madde gereğince üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle aşırı düşük açıklaması sunulduğu hususu dikkate alındığında dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı, ayrıca, ihale dokümanı kapsamında teknik şartnamenin ve örnek menünün belirsiz ve çelişkili olduğu, örnek menüde yer alan birçok kalemin rasyon içeriğinin (reçetesinin) ve gramajının bulunmadığı, bu kapsamda ihalenin iptali gerektiğinin belirtildiği; Mahkemece bu iddia yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın karar verildiği, İnegöl Ticaret Odası ve Ankara Ticaret Odasınca ilan edilen fiyatların, ihaleden önceki 1 yıllık süreyi kapsadığından Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.4. maddesi kapsamında değerlendirme yapılması gerekirken 79.2.2.2. madde kapsamında yapılan değerlendirmede isabet bulunmadığı, İdare Mahkemesince eksik inceleme ve değerlendirme yapılmak suretiyle karar verildiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararında yapılan tespitlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY:

Sinop İl Sağlık Müdürlüğünce 25/02/2025 tarihinde açık ihale usulüyle... ihale kayıt numaralı "Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı" ihalesi gerçekleştirilmiş; 31 istekli tarafından ihaleye teklif verilmiştir.

İhaleyi yapan idarenin 26/02/2025 tarihli yazısıyla, sınır değerin altında teklif veren 8 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenmiştir.

11/03/2025 tarihli ihale komisyonu kararıyla, 6 isteklinin teklifi geçici teminat mektubunun yetersiz olduğu gerekçesiyle, 4 isteklinin teklifi işletme kayıt belgelerinin faaliyet konularının uygun olmadığı gerekçesiyle, 2 isteklinin teklifi iş hacmine ilişkin belgelerin istenilen yeterlik kriterini sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmış; aşırı düşük teklif açıklaması sunan davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının açıklamaları uygun kabul edilerek ihale üzerinde bırakılmış; ... Yemek Ticaret A.Ş.'nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

14/03/2025 tarihli düzeltici ihale komisyonu kararıyla, teklifi iş hacmine ilişkin belgelerin istenilen yeterlik kriterini sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılan ... Toplu Yemek Ltd. Şti. (...)-... Yemekçilik Turizm Temizlik Bilgisayar Gıda İnşaat Özel Sağlık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin (...) oluşturduğu iş ortaklığınca, 11/03/2025 tarihli ihale komisyonu kararına yapılan itiraz sonucunda anılan iş ortaklığı tarafından sunulan belgeler tekrardan incelenerek sehven iş hacmine ilişkin belgelerin güncellenmediği görülmüş olup sonrasında ilgili belgeler uygun kabul edilerek iş ortaklığının teklifi tekrardan değerlendirmeye alınmıştır....-...şirketlerinin oluşturduğu iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılmış; davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

Düzeltici komisyon kararına yönelik olarak ... Yemek Ticaret A.Ş. tarafından, davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının, ...-... ortaklığının ve ... Catering Ticaret Ltd. Şti.'nin (...) aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Bu başvuru üzerine 22/05/2025 tarih ve 2025/UH.II-1155 sayılı Kurul kararıyla, ...-...şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı ve davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının teklifinin reddedilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Ayrıca teklifi, iş hacmine ilişkin belgelerin istenilen yeterlik kriterini sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılan Magnum tarafından da tekliflerinin, ciroya ilişkin yeterlik kriterini karşılamadıkları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığının ve bu nedenle sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesine gerek olmadığının belirtildiği, ancak ihaleyi yapan idarece tesis edilen işlemin mevzuata aykırı olduğu iddiası ve...-...şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının yeterlik belgelerinin uygun olmadığı gerekçesiyle şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Bu başvuru üzerine 22/05/2025 tarih ve 2025/UH.II-1156 sayılı Kurul kararıyla, ...-...şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı ve davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının teklifinin reddedilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiş, ayrıca Magnum'un teklifine yönelik iddiaların yerinde olmadığı belirtilmiştir.

Kurul kararlarının uygulanmasını teminen 30/05/2025 tarihli ihale komisyonu kararı alınmıştır. Bu kararla...-... şirketlerinin oluşturduğu iş ortaklığı ve davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının teklifi değerlendirme dışı bırakılmış olup, ihale ... Yemek Ticaret A.Ş. üzerinde bırakılmış ve ...-...Yemek Gıda İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. iş ortaklığı ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

Bunun üzerine, davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığınca dava konusu 22/05/2025 tarih ve 2025/UH.II-1155 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Aşırı düşük teklifler" başlıklı 38. maddesinde, "İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu; (a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, (b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, (c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır." kuralına yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Sınır değer ve aşırı düşük teklifler" başlıklı 59. maddesinde, "(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanun'un 8'inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanun'un 8'inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur. (...)" kuralı yer almıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği'nin "Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi" başlıklı 79. maddesinde, "79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından 'Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.' ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80'inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından 'Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80'inin altında olmadığını beyan ederim.' ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

(...)

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle 'ana girdi', 'işçilik' ve 'yardımcı gider' oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için '(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı' oranının 0,80'den az ve 0,95'den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80'den az veya 0,95'den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar 'yardımcı girdiler' başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

(...)

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir." açıklamalarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Dava konusu Kurul kararıyla davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının "roll ekmek 50 gr", "sade açma 100 gr", "sade poğaça 100 gr", "simit 100 gr", "bezelye-dondurulmuş", "kemiksiz dana eti", "paket ayran" ve "mısır" girdilerinin fiyatlarının tevsikine yönelik aşırı düşük teklif açıklamalarının yerinde bulunmamasına ilişkin kısımları yönünden davanın reddi yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararı incelendiğinde;

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın anılan kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Dava konusu Kurul kararıyla davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının "galeta", "küp şeker", "pet şişe su 500 ml", "paket süt 200 ml", "paket yoğurt 200 gr", "piknik reçel 30 gr", "piknik bal 30 gr", "süt ve yoğurt", "çay", "beyaz peynir (tuzsuz)", "milföy hamuru" ve "diyet zeytin" girdilerinin fiyatının tevsikine yönelik aşırı düşük teklif açıklamalarının yerinde bulunmamasına ilişkin kısımları yönünden davanın reddi yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararı incelendiğinde;

Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ihaleye katılan davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının vermiş olduğu teklif neticesinde kendisinden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, anılan iş ortaklığınca "galeta", "küp şeker", "pet şişe su 500 ml", "paket süt 200 ml", "paket yoğurt 200 gr", "piknik reçel 30 gr", "piknik bal 30 gr", "süt ve yoğurt", "çay", "beyaz peynir (tuzsuz)", "milföy hamuru" ve "diyet zeytin" girdilerinin fiyatının tevsikine yönelik yapılan aşırı düşük teklif açıklama kapsamında davalı idarece, söz konusu girdilerinin fiyatlarının tevsiki ilişkin Batuhan Araz Yemekçilik Gıda Hayvancılık Temizlik İnşaat Taahhüt Otomotiv Güvenlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'den alınan fiyat teklifleri ve dayanağı satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.6) sunulduğu, ancak fiyat tekliflerine konu edilen söz konusu girdiler için Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2. maddesindeki yöntemlerin kullanılmasının fiilen mümkün olmadığını ispat edecek ve bu gerekçesini tevsik edecek herhangi bir belgeye yer verilmediği anlaşıldığından bahisle aşırı düşük teklif açıklamalarının bu yönüyle hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşıldığı anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2. maddesinde, "79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

(...)

Davalı idarece, davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının aşırı düşük açıklamasında bulunduğu "galeta", "küp şeker", "pet şişe su 500 ml", "paket süt 200 ml", "paket yoğurt 200 gr", "piknik reçel 30 gr", "piknik bal 30 gr", "süt ve yoğurt", "çay", "beyaz peynir (tuzsuz)", "milföy hamuru" ve "diyet zeytin" girdileri, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.6. maddesinin beşinci fıkrasında sayılan kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze veya meyve olarak değerlendirilerek, söz konusu girdilerin fiyatlarının tevsikinde üçüncü kişiden (Batuhan Araz Yemekçilik Gıda Hayvancılık Temizlik İnşaat Taahhüt Otomotiv Güvenlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'den) alınan fiyat tekliflerinin kullanıldığı; ancak davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığınca 79.2.2. maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığını ispat edecek ve bu gerekçeyi tevsik edecek herhangi bir belgeye yer verilmediğinden bahisle bu girdiler bakımından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları hukuka uygun bulunmadığından öncelikle davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının söz konusu girdiler yönünden aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.6. maddesinin beşinci fıkrası kapsamında olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.6. maddesinin beşinci fıkrası kapsamında, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleriyle açıklama yapılamayacak girdiler kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze ve meyve olarak sınırlı sayıda belirlendiğinden, bunların haricindeki girdiler yönünden yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında üçüncü kişilerden alınacak fiyat teklifleri kullanılabilecektir.

Bu kapsamda, davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığınca, üçüncü kişiden (Batuhan Araz Yemekçilik Gıda Hayvancılık Temizlik İnşaat Taahhüt Otomotiv Güvenlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'den) alınan fiyat tekliflerine konu girdilerin her biri, ayrı ayrı kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze ve meyve kapsamında olup olmadığı değerlendirildiğinde, "galeta", "küp şeker", "pet şişe su 500 ml", "paket süt 200 ml", "paket yoğurt 200 gr", "piknik reçel 30 gr", "piknik bal 30 gr", "süt ve yoğurt", "çay", "beyaz peynir (tuzsuz)", "milföy hamuru" ve "diyet zeytin" girdileri, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.6. maddesinin beşinci fıkrasında sayılan kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze veya meyve olarak değerlendirilemeyeceğinden, söz konusu girdilerin fiyatlarının tevsikine yönelik aşırı düşük teklif açıklaması, üçüncü kişilerden alınacak fiyat teklifleriyle yapılabilecektir.

Bu itibarla, dava konusu Kurul kararının, davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının "galeta", "küp şeker", "pet şişe su 500 ml", "paket süt 200 ml", "paket yoğurt 200 gr", "piknik reçel 30 gr", "piknik bal 30 gr", "süt ve yoğurt", "çay", "beyaz peynir (tuzsuz)", "milföy hamuru" ve "diyet zeytin" girdileri yönünden aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasına ilişkin kısmında hukuka uygunluk, bu kısım yönünden davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, işbu karar üzerine davalı idarece "galeta", "küp şeker", "pet şişe su 500 ml", "paket süt 200 ml", "paket yoğurt 200 gr", "piknik reçel 30 gr", "piknik bal 30 gr", "süt ve yoğurt", "çay", "beyaz peynir (tuzsuz)", "milföy hamuru" ve "diyet zeytin" girdilerinin fiyatının tevsiki için üçüncü kişiden alınan fiyat tekliflerinin hukuka uygun olup olmadığı yönünden yeniden bir inceleme yapılması gerekmekte ise de "roll ekmek 50 gr", "sade açma 100 gr", "sade poğaça 100 gr", "simit 100 gr", "bezelye-dondurulmuş", "kemiksiz dana eti", "paket ayran" ve "mısır" girdilerinin fiyatının tevsiki için yapılan aşırı düşük teklif açıklaması hukuka uygun bulunmadığından, davalı idarece üçüncü kişiden alınan fiyat teklifleri yönünden yeniden bir inceleme yapılmasında hukuki yararın bulunmadığı da açıktır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. Davacıların temyiz isteminin kısmen reddine,

2. ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu Kurul kararlarıyla davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının "roll ekmek 50 gr", "sade açma 100 gr", "sade poğaça 100 gr", "simit 100 gr", "bezelye-dondurulmuş", "kemiksiz dana eti", "paket ayran" ve "mısır" girdilerinin fiyatlarının tevsikine yönelik aşırı düşük teklif açıklamalarının yerinde bulunmaması yönünden davanın reddine ve davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından Mahkeme kararının anılan kısımlarının ONANMASINA,

3. Davacıların temyiz isteminin kısmen kabulüne;

4. İdare Mahkemesi kararının, dava konusu Kurul kararlarıyla davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının "galeta", "küp şeker", "pet şişe su 500 ml", "paket süt 200 ml", "paket yoğurt 200 gr", "piknik reçel 30 gr", "piknik bal 30 gr", "süt ve yoğurt", "çay", "beyaz peynir (tuzsuz)", "milföy hamuru" ve "diyet zeytin" girdilerinin fiyatlarının tevsikine yönelik aşırı düşük teklif açıklamasının yerinde bulunmaması yönünden davanın reddine ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

5. Bu kısım yönünden DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE,

6. Dava kısmen ret, kısmen iptal kararı ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz aşamalarında davacılar tarafından yapılan toplam ...-TL yargılama giderinin...-TL'sinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, kalan giderlerin davacılar üzerinde bırakılmasına,

7. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine,

8. Ayrıntısı aşağıda gösterilen müdahil yargılama giderleri toplamı...-TL'nin yarısı olan ...-TL'nin müdahil üzerinde bırakılmasına, kalan ...-TL'nin davacılardan alınarak müdahile verilmesine,

9. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara ve müdahile ayrı ayrı iadesine,

10. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,

11. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 12/01/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.