Danıştay 13. Daire Başkanlığının, ihale sözleşmesinin feshi ve teminatların gelir kaydedilmesi işlemine karşı açılan davanın süreaşımı konusunda ivedi yargılama usulü tartışmasını içeren kararı.
Özet: Belediye ile yaptığı evsel atık toplama ve temizlik hizmeti sözleşmesinin feshedilmesi ve teminatlarının gelir kaydedilmesi işlemine karşı dava açan şirketin talebini, ilk derece mahkemesi, davanın ihale hukukuna ilişkin ivedi yargılama usulüne tabi olduğunu ve 30 günlük dava açma süresi içinde açılmadığını belirterek reddetmiştir; davacı şirket ise işlemin ihale sürecinin tamamlanmasından sonraki sözleşme dönemine ait olduğunu, dolayısıyla 60 günlük genel dava açma süresine tabi olduğunu ve davanın süresi içinde açıldığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemekte olup, uyuşmazlık sözleşme fesihlerinin tabi olduğu yargılama usulü ve dava açma süresinin tespitine odaklanmaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No:2025/2692Karar No:2025/4016TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Temizlik Hizmetleri Yemekçilik Bilgisayar İlaçlama Organizasyon Taşımacılık İnşaat Danışmanlık Tekstil Ayakkabıcılık Turizm Ticaret Pazarlama Sanayi Ltd. Şti.VEKİLİ : Av....KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediyesi VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...İSTEMİN KONUSU : ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Esenyurt Belediyesince 05/09/2024 tarihinde gerçekleştirilen ...ihale kayıt numaralı ''Evsel Atıkların Toplanması, Nakli, Pazar, Cadde ve Sokak Temizliği Amacı İle Araç Kiralanması Hizmeti Alımı İşi'' ihalesi uhdesinde kalan davacı tarafından, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca sözleşme öncesi yasak fiil ve davranışlarda bulunulduğundan bahisle sözleşmesinin feshedilmesi, kesin ve ek kesin teminatlarının gelir kaydedilmesine dair ...tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; 05/09/2024 tarihinde ihale edilen ''Evsel Atıkların Toplanması, Nakli, Pazar, Cadde ve Sokak Temizliği Amacı İle Araç Kiralanması Hizmeti Alımı İşi'' ihalesi uhdesinde kalan davacı tarafından, sözleşmesinin feshedilmesi, kesin ve ek kesin teminatlarının gelir kaydedilmesine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, Uyuşmazlıkta; dava konusu işlemin 15/04/2025 tarihinde EKAP üzerinden davacıya tebliğ edildiği, buna karşın davanın 16/06/2025 tarihinde açıldığının görüldüğü, Bu durumda; dava konusu işlemin davacıya tebliğ edildiği 15/04/2025 tarihinden itibaren 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ''İvedi yargılama usulü'' başlıklı 20/A maddesi uyarınca otuz gün içinde dava açılabileceği, Kanun'da öngörülen bu süre geçirildikten sonra 16/06/2025 tarihinde açılan davanın süreaşımı nedeniyle esasını inceleme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, işbu davanın ivedi yargılama usulüne tabi olmadığı, dava konusu işlemin bir ihale işlemi olmadığı, dava konusu işlemin ihale işlemlerinin sona ermesi sonrasında taahhüt sözleşmesinin imza edilmesi ile başlayan sözleşme dönemine ilişkin sözleşmenin feshi ve bu feshe bağlı sözleşmeden kaynaklanan yaptırımlara dair bir işlem olduğu, diğer bir anlatım ile dava konusu işlem ihale aşamasına ilişkin bir işlem olmadığından ivedi yargılama usulüne tabi olmadığı, normal yargılama usulüne tabi dava konusu işlemin iptaline dair işbu davanın yasal 60 günlük süresi içerisinde açıldığı ve dolayısıyla işin esasına girilerek esas yönünden bir karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : Esenyurt Belediyesince 05/09/2024 tarihinde gerçekleştirilen... ihale kayıt numaralı ''Evsel Atıkların Toplanması, Nakli, Pazar, Cadde ve Sokak Temizliği Amacı İle Araç Kiralanması Hizmeti Alımı İşi'' ihalesi uhdesinde kalan davacı ile 24/10/2024 tarihinde sözleşme akdedilerek 01/01/2025 tarihinde davacı tarafından sözleşmenin ifasına başlanmış, bilahare davalı idare tarafından davacıya gönderilen ...tarihli ve ... sayılı işlem ile sözleşmesinin feshine, kesin ve ek kesin teminatlarının gelir kaydedilmesine karar verildiği bildirilmiştir. Bunun üzerine davacı şirket tarafından 16/06/2026 tarihinde bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: Anayasa'nın 40. maddesinin ikinci fıkrası hükmü ile bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde haklarını arayabilmelerine kolaylık ve olanak sağlanması amaçlanmış; idareye, işlemlerinde, ilgililerin kaç gün içinde, hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirilmiştir. Anayasa'nın 125. maddesinde de, idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin "yazılı bildirim" tarihinden başlayacağı belirtilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi ile devamı maddelerde “genel dava açma süreleri” düzenlenmiş, anılan Kanun'un 7. maddesinde, özel süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde idari işlemlere karşı dava açma süresinin altmış gün olduğu ve bu sürenin yazılı bildirim tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı kurala bağlanmıştır. Buna karşılık, 2577 sayılı Kanun'a 28/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen 20/A maddesiyle, bir kısım işlemlere karşı açılan davalarda, genel yargılama usulünden farklı olarak, gerek dava gerekse temyiz aşamasında uygulanacak "ivedi yargılama usulü" getirilmiş; ayrıca, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin otuz gün olduğu ve bu Kanun'un 11. maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı öngörülmüştür. Anılan maddede, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklar ivedi yargılama usulünün uygulanacağı işlemler arasında sayılmıştır. 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 39. maddesinde, "İçtihatları Birleştirme Kurulu, dava dairelerinin veya idari ve vergi dava daireleri kurullarının kendi kararları veya ayrı ayrı verdikleri kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık görüldüğü veyahut birleştirilmiş içtihatların değiştirilmesi gerekli görüldüğü takdirde, Danıştay Başkanının havalesi üzerine, Başsavcının düşüncesi alındıktan sonra işi inceler ve lüzumlu görürse, içtihadın birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkında karar verir."; 40. maddesinde, "3. Kurulun, içtihatların birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkındaki kararları, gönderildikleri tarihten itibaren bir ay içerisinde Resmi Gazete'de yayımlanır. 4. Bu kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idare uymak zorundadır." kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 15/03/2022 tarih ve E:2021/2, K:2022/1 sayılı kararı ile "Yazılı olarak bildirilen özel veya genel dava açma süresine tabi idari işlemlerde dava açma süresinin belirtilmediği hallerde genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği" doğrultusunda içtihatlar birleştirilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, davalı idarece 05/09/2025 tarihinde gerçekleştirilen Evsel Atıkların Toplanması, Nakli, Pazar, Cadde ve Sokak Temizliği Amacı ile Araç Kiralanması Hizmet Alımı İşi ihalesi üzerinde kalan davacı şirketin, 4735 sayılı Kanun'un 21. maddesi uyarınca sözleşme öncesi yasak fiil ve davranışlarda bulunulduğundan bahisle sözleşmesinin feshedilmesi, kesin ve ek kesin teminatlarının gelir kaydedilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin davacıya 16/06/2025 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine 16/06/2025 tarihinde bakılan davanın açıldığı, ancak dava konusu işlemde sadece "Yukarıda açıklanan sebepler ile söz konusu ihale sözleşmesinin feshine, kesin ve ek kesin teminatının gelir kaydedilmesine Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 26. maddesi hükümlerine göre ihalelere katılmaktan yasaklanmasına karar verilmiştir." ifadesine yer verilmek suretiyle davacının hangi kanun yolları ve mercilerine başvurabileceğinin ve dava açma süresinin belirtilmediği anlaşılmaktadır. Anayasa'nın 40. maddesinin ikinci fıkrası hükmüne aykırı olarak dava konusu işlemde dava açma süresi belirtilmediğinden Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idare tarafından uyulması zorunlu kararı uyarınca somut davada özel dava açma süresinin değil genel dava açma süresinin uygulanması gerekmektedir. Bu itibarla, 4735 sayılı Kanun'un 21. maddesi uyarınca sözleşme öncesi yasak fiil ve davranışlarda bulunulduğundan bahisle sözleşmesinin feshedilmesi, kesin ve ek kesin teminatlarının gelir kaydedilmesine ilişkin dava konusu... tarih ve ... sayılı işlemin davacıya 15/04/2025 tarihinde tebliğ edildiği ve bu tarihten itibaren altmış günlük genel dava açma süresi içerisinde 16/06/2025 tarihinde bakılan davanın açıldığı göz önünde bulundurulduğunda, davanın süresinde açıldığının kabulü gerekirken, süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 18/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.