yargıtayın, "cep ..." marka başvurusuna "..." markasıyla yapılan itiraza dayalı olarak açılan iptal davasında karıştırılma ihtimali ve ayırt edicilik tartışmasını incelediği hukuki değerlendirme.

Yargıtayın, "cep ..." marka başvurusuna "..." markasıyla yapılan itiraza dayalı olarak açılan iptal davasında karıştırılma ihtimali ve ayırt edicilik tartışmasını incelediği hukuki değerlendirme.

Özet: Bu hukuki evrak, davacının "cep..." ibareli marka başvurusunun Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından, davalı şirketin "..." markasına dayanarak kısmen reddedilmesi üzerine, reddetme kararının iptali istemiyle açılan bir davayı incelemektedir; davacı, "..." ibaresinin ayırt ediciliği düşük, tanımlayıcı ve jenerik olduğunu, "cep" ön ekini içeren markasının bir bütün olarak değerlendirilmesi ve mevcut markalarla karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını ileri sürerken, davalı şirket ise "cep" kelimesinin jenerik olduğunu, "..." ibaresinin kendi markalarının asli unsuru ve tanınmış bir değeri olduğunu, davacı markasının iltibas yaratarak haksız kazanç sağlama amacı taşıdığını savunmakta ve ilk derece mahkemesinin bazı mal ve hizmetler (9. ve 35. sınıflar) yönünden emtia benzerliği koşulunun gerçekleşmediği yönündeki kısmi kabul kararını temyiz etmektedir.

11. Hukuk Dairesi 2025/5236 E. , 2026/2120 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/629 Esas, 2025/769 Karar

HÜKÜM : Kısmen Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/384 E., 2025/18 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca birleşen dosya birleşen davada davalı vekilince duruşma istemli olarak, asıl ve birleşen davada davacı vekili ve asıl dava davalı vekilince duruşma istemi olmaksızın temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369/2 hükmü gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili asıl ve birleşen davalarda dava dilekçesinde; müvekkili tarafından yapılan ... sayılı “CEP ...” ibareli marka başvurusuna davalı Şirket tarafından "..." markası mesnet gösterilerek itiraz edildiğini, itirazın Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından kısmen kabul edilerek marka kapsamından bir kısım mal ve hizmetlerin çıkartıldığını, söz konusu karara müvekkili tarafından yapılan itirazın Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (...) tarafından reddedildiğini, ... kararında yer alan markanın asli unsurunun “...” ibaresi olduğu değerlendirmesinin hatalı olduğunu, başvuru markasının parçalara bölünmeden bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini, “...” ibaresinin ayırt ediciliği düşük, tanımlayıcı niteliği bulunan, tek başına zayıf bir marka olduğunu, taraf markalarının tertip tarzı itibariyle de birbirinden farklı olduklarını, davalı şirketin markalarında “...” ibaresinin daima markaların ilk/başlangıç kısmında yer aldığını, bu ibareden önce gelen bir ibare bulunmadığını, müvekkili markasında ise “...” ibaresinden önce “cep” ibaresi geldiğini, markaların başlangıç kısımlarının benzerlik değerlendirmesinde daha büyük önem taşıdığını, “...” kelimesinin “etkin, canlı, hareketli, çalışan, etkili, etken” gibi anlamlara geldiğini, yaygın kullanımı olan ve ayırt ediciliği oldukça düşük olan kelimenin tek bir marka sahibinin kullanımına tahsis edilmesinin hukuka uygun olmadığını, “...” ibaresinin ekonomik olarak “bir ticarethanenin, ortaklığın para ile değerlendirilebilen mal ve haklarının tümü” anlamına geldiğini, bu anlamı bakımından 36. sınıfta yer alan ve başvurunun reddine karar verilen “finansal ve parasal hizmetler” yönünden ayırt ediciliğinin düşük olduğunu, bu sınıfa ilişkin mal ve hizmetlerin ortalama tüketiciden ziyade uzman ve bilinçli tüketiciye hitap ettiklerini, markaların tüketiciler nezdinde karıştırılma ihtimali bulunmadığını ileri sürerek ... kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; başvuru markası ile redde mesnet marka arasında karıştırılmaya neden olacak derecede benzerlik bulunduğunu, markaların ortak unsurunun “...” ibaresi olduğunu, başvuru markasındaki farklılığın ibareler arasındaki yüksek düzey benzerliği ortadan kaldırmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Şirket vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin “...” markası ve bu markanın devamı niteliğindeki seri markaların sahibi olduğunu, müvekkili markaları ile iltibas yaratan davacı markasının müvekkili şirkete ait markalardan biri sanılabileceğini, iki markanın da kulakta bıraktığı etkinin tamamen aynı bulunduğunu, davacı markasında yer alan “cep” kelimesinin ilgili sektörde vasıf belirten jenerik bir kelime olduğunu, asıl marka değeri taşıyan ibarenin “...” ibaresi bulunduğunu, ibarenin müvekkili şirketin ticaret unvanı ve markaları ile ilintili olduğunu, davacı tarafın müvekkili markalarının ulaştığı tanınmışlık ve güven ortamından yararlanarak haksız kazanç sağlama amacı taşıdığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu 2020/12342 sayılı "cep ..." ibareli marka başvuru kapsamında yer alan 09. sınıftaki "Bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri. Antenler, uydu antenler, yükselticiler ve bunların parçaları." malları ile 35. sınıftaki "İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri." yönünden emtia benzerliğine ilişkin koşulun gerçekleşmediği, davacıya ait marka başvurusu ile davalıya ait redde mesnet markanın düşük seviyede görsel ve işitsel benzerlik taşıdığı, aralarında kavramsal benzerlik bulunmadığı ve düşük seviyede görsel ve işitsel benzerliğin karıştırılma ihtimaline yol açmayacağı, ... kararının iptali koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, ... kararının iptaline karar verilmiş, hüküm, davalılar vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu başvurudan çıkarılan 09. sınıftaki "Bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri. Antenler, uydu antenler, yükselticiler ve bunların parçaları." malları ve 35. sınıftaki "İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri."

yönünden emtia benzerliğine ilişkin koşulun gerçekleşmediği, eş söyleyişle bu mal ve hizmetlerle, redde mesnet markanın kapsamında yer alan mal ve hizmetler arasında 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6/1 maddesi anlamında benzerlik bulunmadığı yönündeki bilirkişi raporuna itibar edildiği, bilirkişi raporunda benzer olduğu açıklanan mal ve hizmetler yönünden emtia benzerliğine ilişkin koşulun gerçekleştiği, gerek dava konusu başvurunun, gerekse de redde mesnet markanın asli unsuru "..." ibaresinden meydana geldiğinden ve başvuruda farklı olarak yer verilen "CEP" kelimesi ayırt ediciliği sağlamaya elverişli olmadığından, tarafların marka işaretleri arasında SMK'nın 6/1 maddesi anlamında anlamsal, görsel ve işitsel olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde iltibas tehlikesinin olduğu gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak asıl ve birleşen davanın kısmen kabulü ile ... kararının, dava konusu başvuru kapsamında yer alan 09. sınıftaki "Bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri. Antenler, uydu antenler, yükselticiler ve bunların parçaları." malları ve 35. sınıftaki "İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri."

yönünden kısmen iptaline, ... kararının iptaline yönelik fazlaya ilişkin istemin reddine, markanın tesciline ilişkin talebin, söz konusu işlemler idari nitelikte bulunduğundan reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, ... kararının iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine, 16.04.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.