Danıştay, jandarma astsubay adayının sözlü sınav başarısızlığıyla öğrencilikten ilişiğinin kesilmesi iptal davasının temyize açık olduğuna oy çokluğuyla karar verdi.
Özet: Sözleşmeli astsubay adayı bir davacı, ilk ilişiğinin kesilmesinin mahkeme kararıyla iptali üzerine tekrar girdiği sözlü sınavda başarısız sayılarak ikinci kez öğrencilik statüsünden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali ve parasal haklarının iadesi istemiyle dava açmıştır. İlk derece ve bölge idare mahkemelerince davanın reddedilmesinin ardından, Danıştay nezdinde temyiz incelemesi sırasında, davanın temyize açık olup olmadığına dair ortaya çıkan görüş ayrılığı üzerine, oy çokluğuyla, öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran bir işlem olması nedeniyle 2577 sayılı kanunun 46/d maddesi kapsamında temyize tabi olduğuna karar verilerek esastan incelemeye geçilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No : 2023/5622Karar No : 2026/39TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... KomutanlığıVEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem : Dava; Bursa Işıklar Jandarma Astsubay Meslek Yüksekokulunda sözleşmeli astsubay adayı olarak eğitimini tamamlayan davacı tarafından, yeterlilik sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işleme bağlı olarak ilişiğinin kesilmesine dair tesis edilen işlemin... İdare Mahkemesinin ... günlü ve E..., K:... sayılı kararı ile iptali üzerine, yeniden yapılan sözlü sınavından başarısız sayılması üzerine öğrencilikten ilişiğinin kesilmesine ilişkin 23/02/2022 günlü işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin...günlü, E:... K... sayılı kararıyla; jandarma astsubay adayı olan davacının, Yönetmelikte ve senato kararında belirtilen usullere uygun olarak yapılan yeterlilik sınavında başarısız olduğu, mülakat sınavından başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından; sözlü sınavda her komisyon üyesinin birbirine yakın puanlar verdiği ve verilen puanların objektiflikten uzak olduğu, davacının ilk ilişiğinin kesildiği 21/08/2020 tarihli işlemin .... İdare Mahkemesinin... günlü ve E:... K:... sayılı kararı iptal edildiği, bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü ve E:... K:...sayılı kararıyla, iptal kararı kaldırılarak davanın reddine karar verildiği, ancak kararın henüz kesinleşmediği ve temyiz incelemesinin devam ettiği, aldığı eğitimi başarı ile tamamladığı, başarısız sayılarak ilişiğinin kesilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN CEVABI : Davacının Mahkeme kararı uyarınca katıldığı yeterlilik sınavında başarısız olduğu, ikinci kez öğrencilikten ilişiğinin kesildiği, tesis edilen işlemin mevzuata uygun olduğu ve temyiz istemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra Başkan Vekili ...'nin; "2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İstinaf' başlıklı 45. maddesindeki, '1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. ... 6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir.' hükmü ile bahsi geçen Kanun'un, 6545 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değiştirilen 'Temyiz' başlıklı 46. maddesindeki, 'Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: ... d) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları. ...' düzenlemesi uyarınca; davacının mahkeme kararı üzerine gerçekleştirilen ikinci sözlü sınavından başarısız sayılması işlemini dava konusu ettiği, öğrencilikten ikinci kez ilişiğinin kesilmesine dair işlemin dava açma tarihi olan 09/03/2022 tarihinden önce 23/02/2022 tarihinde davacıya tebliğ edilmesine karşın açıkça öğrencilikten ilişiğinin kesilmesi işleminin iptalini istemediği dolayısıyla sözlü sınavında başarısız sayılma işlemine karşı açılan davada verilen kararın temyiz yolu açık olmayan 'kesin' kararlardan olduğu sonucuna varılmakla, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmadığı ve davacının temyiz isteminin incelenmeksizin reddedilmesi gerektiği" yolundaki ayrışık oyuna karşılık, dava dilekçesinin incelenmesinden; davanın, öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davası niteliğinde ve 2577 sayılı Kanun'un 46/d maddesi kapsamında temyize tabi olduğuna oyçokluğuyla karar verilerek, işin esasına geçildi:İNCELEME VE GEREKÇE :MADDİ OLAY: Bursa Işıklar Jandarma Astsubay Meslek Yüksekokulunda sözleşmeli astsubay adayı olarak eğitimini tamamlayan davacı tarafından, yeterlilik sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işleme bağlı olarak ilişiğinin kesilmesine dair tesis edilen işlemin ... İdare Mahkemesinin ... günlü ve E:... K:... sayılı kararı ile iptali üzerine, yeniden yapılan sözlü sınavından başarısız sayılması ve ilişiğinin kesilmesine dair 23/02/2022 günlü işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.İLGİLİ MEVZUAT:2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinde "...Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerekmektedir. Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir...... yapılan yeterlilik sınavından başarılı olamayanlar ise eğitim öncesi statülerine geri dönüş yaparlar." hükmüne yer verilmiştir.30/04/2020 günlü, 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde teşkil edilen Eğitim Merkezi Komutanlığı sorumluluğunda öğrenci ve kursiyerlere verilecek eğitim ve öğretime ilişkin usul ve esasları belirlemektir." hükmü, "Yeterlilik sınavı" başlıklı 25. maddesinde, "(1) Temel Kolluk Eğitimini başarı ile tamamlayan öğrenciler, subay veya astsubay olarak naspedilmeden önce yeterlilik sınavına tabi tutulur. Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir. (2) Yıllık çalışma takviminde planlanan yeterlilik sınavının yerleri ve saatleri sınav tarihinden en az bir hafta önce ilan edilir. (3) Sınav, Temel Kolluk Eğitiminin tamamlanmasını müteakip en geç iki hafta içinde yapılır. (4) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Senato tarafından belirlenir. (5) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." hükmü, "Yeterlilik sınavının icrası" başlıklı 26. maddesinde, "(1) Senatoda alınan kararlar doğrultusunda tespit edilen alanların her biri için ayrı komisyonlar oluşturulur. Komisyonların sınavla ilgili usul ve esasları Senato tarafından belirlenir. (2) Sınav komisyonu tarafından yapılacak sözlü sınavda öğrenciler; a) Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, hususları açısından yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler. (3) Sözlü sınavlarda, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanarak bastırılan sorular arasından öğrencilere soru kartı çektirilerek cevaplamaları istenir. Sınav komisyonu tarafından öğrenciye konu ile ilgili ilave sorular sorulabileceği gibi ilave uygulamalar da yaptırılabilir. (4) Sınav komisyonu üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş oldukları puanların aritmetik ortalaması alınarak öğrencilerin sınav puanı tespit edilir. (5) Yeterlilik sınavı başarı notu; sözlü sınav notunun %70’i, spor sınav notunun %15’i, atış sınav notunun %15’i alınarak belirlenir. Öğrencinin sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan alması gerekir. Başarısız olan öğrencinin aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonuna bildirilir ve sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonu tarafından ilan edilir. (6) Sınavda başarısız olan öğrenciler; subay veya astsubay naspedilmezler, akademik program kapsamında sertifika ve öğrenim belgeleri verilir ve kıta kaynaklı olanlar kıtalarına gönderilir, dış kaynaktan temin edilenlerin ise ilişiği kesilir. (7) Değerlendirme karar formları Akademi Başkanlığınca ilgili mevzuat çerçevesinde muhafaza edilir. (8) Sınav komisyonu kararlarına itirazlar değerlendirilmeye alınmaz." hükmü düzenlenmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlık; Bursa Işıklar Jandarma Astsubay Meslek Yüksekokulunda sözleşmeli astsubay adayı olarak eğitimini tamamlayan davacının eğitim sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesi işleminden kaynaklanmaktadır.Uyuşmazlığa konu yeterlilik sınavı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği uyarınca yapılmış olup, anılan Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." cümlelerinin ve 26. maddesinin 1, 2, 3, 5 ve 6. fıkralarının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 13/11/2025 günlü, E:2023/3328, K:2025/5155 sayılı kararında yer alan "...Dava konusu düzenlemeler ile Senato tarafından belirleneceği öngörülen hususların, genel, objektif ve somut kriterler çerçevesinde belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda anılan kuralların, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri çerçevesinde önceden öngörülebilir şekilde genel düzenleyici işlem olan yönetmelikle yapılmasının zorunlu olduğu, her yıl değiştirilmeye müsait şekilde Senato kararı ile belirleneceğinin öngörülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır..." gerekçesiyle, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 1. fıkrasındaki "...Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmü ile 26. maddesinin 1. fıkrasının iptaline karar verilmiştir.Öte yandan; davacının yeterlilik sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işleme bağlı olarak ilişiğinin kesilmesine dair tesis edilen ... günlü, ... sayılı (ilk ilişik kesme işlemi) işlem hakkında... İdare Mahkemesince verilen...... günlü, E:..., K:... sayılı iptal kararı, ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ...günlü, E:... K:... sayılı kararıyla, kaldırılarak davanın reddine karar verilmiş ise de; davacının temyiz yoluna başvurusu üzerine, Danıştay İkinci Dairesinin 16/12/2025 günlü, E:2023/5560, K:2025/5986 sayılı kararıyla, davanın reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verildiği görülmüştür. Bu durumda, hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanarak iptaline karar verilen Yönetmelik hükümlerine dayalı olarak gerçekleştirilen yeterlilik sınavı sonucunda davacının başarısız sayılması ve başarısız sayılması neticesinde tesis edilen ilişik kesme işleminde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:... K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 05/01/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.