İlk derece ve istinaf mahkemelerince kamulaştırma bedeli depo edilmediği gerekçesiyle reddedilen davanın, bedelin sonradan yatırılmasıyla Yargıtayca usul ekonomisi ilkesiyle bozulması.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, ilk derece mahkemesi tarafından belirlenen bedelin idarece süresi içinde depo edilmemesi nedeniyle davanın reddedilmesi ve bu ret kararının istinaf mahkemesince onanmasına rağmen, temyiz incelemesinde idarenin ilk derece mahkemesi karar tarihinden sonra bedeli bloke ettiğinin anlaşılması üzerine, usul ekonomisi ilkesi gereği davalı tarafların işin esasına girilerek karar verilmesini isteyip istemediği yönünde beyanlarının alınması gerektiği belirtilerek, bölge adliye mahkemesi kararının kaldırılmasına ve ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilerek dosya yeniden yargılama için gönderilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/3866 E.  ,  2026/668 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/4249 Esas, 2024/3524 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gürpınar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/593 Esas, 2022/338 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle;... Mahallesi 1 48... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tespit edilen kamulaştırma bedelinin verilen kesin süre içerisinde davacı idare tarafından depo edilmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiştir. .
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin ödenek yetersizliği nedeniyle depo edilmediğini, istinaf aşamasında depo edileceğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı idare tarafından davalı tarafa yönelik bedel tespit ve tescil davası açıldığı, yerel mahkemece 2. celsede belirlenen kamulaştırma bedelinin depo edilmesi için davacı vekiline 15 günlük süre verildiği, depo edilmemesi üzerine mahkemece yeniden 14.11.2022 tarihli 3. celsede davacı vekiline kamulaştırma bedelini depo etmek üzere ikinci kez 15 günlük kesin süre verildiği ve verilen süre içerisinde depo edilmediği taktirde davanın usulden reddedileceği ihtaratının yapıldığı, kamulaştırma bedelinin depo edilmemesi üzerine 07.12.2022 tarihli duruşmada davanın reddine karar verildiği, istinaf aşamasında da depo ara kararının yerine getirilmediği, yeni içtihatlara göre depo ara kararı yerine getirilse dahi davalının rızasının varlığı halinde yargılamaya devam edilebileceği dikkate alınarak, yerel mahkemenin dava şartı yokluğu nedeniyle davayı reddederek yargılama giderlerinden davacı kurumu sorumlu tutmasında bir isabetsizlik görülmediğinden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın tüm aşamasındaki itirazlarını ve beyanlarını tekrarla birlikte usul ve kanuna aykırı Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C.Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Tespit edilen kamulaştırma bedelinin bloke edilmesi için davacı idare vekiline verilen süreler içerisinde kamulaştırma bedeli depo edilmemiş ise de sunulan banka dekontuna göre davacı idarenin İlk Derece Mahkemesinin karar tarihinden sonra 13.06.2024 tarihinde depo kararını yerine getirdiği anlaşıldığından, usul ekonomisi gözetilerek davalı tarafların işin esasına girilerek karar verilmesini isteyip istemediği yönündeki beyanı da alınmak suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden bu husus bozmayı gerektirir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne, temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
19.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.