Sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti davasında hak düşürücü süre itirazı ve ilk derece ile bölge adliye mahkemesi kararlarının çelişmesi üzerine temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrakta, davacının 19.07.1999 tarihindeki sigortalılık başlangıcının tespitini talep ettiği davada, ilk derece mahkemesi tanık beyanları ve bordro gibi delillere dayanarak davacının o tarihte 1 gün çalıştığına hükmedip davanın kabulüne karar vermiştir. Davalıların istinaf başvurusu üzerine, Bölge Adliye Mahkemesi, ilgili tarihte işe giriş bildirgesi bulunmadığı, müfettiş raporu olmadığı ve davanın 5 yıllık hak düşürücü süreden (31.12.2004) çok sonra (23.10.2023) açıldığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak davayı usulden reddetmiştir. Bunun üzerine davacı vekili, davada hak düşürücü süre olmadığını ve aynı işyerinde blok çalışma bulunduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/855 E., 2025/3625 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 1. İş MahkemesiSAYISI : 2023/552 E., 2024/720 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı işverene ait .. Merkezi iş yerinde 19.07.1999 tarihinden itibaren çalıştığının ve sigortalılık başlangıç tarihinin 19.07.1999 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.II. CEVAP1.Davalı ... Başkanlığı vekili; davalı işveren tarafından davacı adına dava konusu edilen tarihte yapılan çalışma bildirimine rastlanmadığını, davacının 19.07.1999 tarihinden itibaren davalı işverene ait iş yerinde çalıştığına dair yazılı delil bulunmadığını, işe giriş bildirgesinin tek başına fiili çalışmayı ortaya koymaya yeterli olmadığını; davacının, bildirgede belirtilen tarihteki eylemli çalışmasının Yargıtay içtihatlarında öngörülen yönteme uygun biçimde araştırılıp kanıtlanması gerektiğini, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket kayıtlarında davacı tarafın çalışma iddiasını destekler nitelikte bir bilgi bulunmadığını, davacının iddia ettiği tarihte işe başladığını tanık beyanları dışında resmi ve yazılı belgeler ile de ispatlaması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk derece mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Dosyada yer alan bordro/davacı tanıkları ... ve ...'in davacının, davalı iş yerinde 1999 yılında çalışmaya başladığına ilişkin beyanları ile tüm dosya kapsamı dikkate alınarak; davacı ...'ın, .. sicil sayılı .. Özel Kadın Sağ. Tic. Ltd. Şti. unvanlı iş yerinde 19/07/1999 tarihinde, 1 gün süre ile asgari ücret ile hizmet akdi ile çalıştığı ve sigortalılık başlangıç tarihinin 19/07/1999 tarihi olduğu yönünde Mahkememizde kanaat oluştuğundan davanın kabulüne karar verilmiş, davacı hakkındaki işe giriş bildirgesinin davalı şirket tarafından diğer davalı Kuruma verilmiş olması sebebi ile yargılama giderleri ve vekalet ücreti davalı şirket yönünden muaf tutularak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacının, .. sicil sayılı .. .. Radyoloji Laboratuvarı Tic. Ltd. Şti. unvanlı iş yerinde 19.07.1999 tarihinde hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 1 gün süre ile çalıştığının tespiti ile davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 19/07/1999 tarihi olduğunun tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar vekilleri tarafından i süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... eldeki davada, istemin 19.07.1999 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespiti istemi olduğu, blok çalışmaya yönelik bir istem sonucunun olmadığı, davacının, davalı şirketin .. sicil sayılı iş yerinden 15.10.1999 tarihinden itibaren sigortalılık bildiriminde bulunulduğu, yine 15.10.1999 işe giriş tarihli giriş bildirgesi olduğu, isteme konu 19.07.1999 tarihi itibariyle, Kurum kayıtlarına geçen işe giriş bildirgesi bulunmadığı, davacının, 19.07.1999 tarihinde çalıştığının tespitine yönelik, müfettiş ya da denetim raporu olmadığı, 1999 yılının ikinci dönem bordrolarında davacının ismi yer almadığı değerlendirildiğinde, davacının, 19.07.1999 tarihine yönelik sigortalılık başlangıç tarihinin tespitine yönelik isteminin, 31.12.1999 tarihini takip eden 5 yıllık hak düşürücü süre sonu olan 31.12.2004 tarihinden sonra 23.10.2023 tarihinde eldeki davanın açıldığından, hak düşürücü süre nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği dikkate alındığında, İlk Derece Mahkemesinin kararının isabetsiz olduğu..." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz dilekçesinde, davanın hak düşürücü süreye uğramadığı davacının aynı işyerinde blok çalışması olduğunu belirterek, kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARAR Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15/04/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.