bursa 1. asliye ticaret mahkemesinin ticari satımdan kaynaklanan menfi tespit davasında, yasal zorunluluk olan arabuluculuk dava şartının yerine getirilmemesi sebebiyle davanın usulden reddine dair gerekçeli karar.

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ticari satımdan kaynaklanan menfi tespit davasında, yasal zorunluluk olan arabuluculuk dava şartının yerine getirilmemesi sebebiyle davanın usulden reddine dair gerekçeli karar.

Özet: Bir şirketin, icra takibine konu çek bedeli nedeniyle borçlu olmadığının tespiti amacıyla açtığı menfi tespit davasında, mahkeme, Türk Ticaret Kanununun 5/A maddesi ve 7445 sayılı Kanun ile 01.09.2023 tarihinden itibaren menfi tespit davaları için zorunlu hale gelen arabuluculuk dava şartının davacı tarafından yerine getirilmediğini, davacının dava dilekçesinde arabuluculuğa başvurmadığını ve bunun dava şartı olmadığını beyan ettiğini tespit ederek, davanın bu hukuki eksiklik nedeniyle usulden reddine karar vermiştir; zira dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin tamamlanmamış olması, yargılamanın ilerlemesi için temel bir engel teşkil etmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2026/

KARAR NO : 2026/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALILAR:1-

DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/08/2026

KARAR TARİHİ : 11/08/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 12/08/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi’nin ... İcra Dairesinin 2026/... Esas sayılı dosyasında takip konusu 30.06.2026 tarihli, ... seri numaralı ve 210.000,00 TL bedelli çek nedeniyle 193.650,00 TL çek asıl alacağı bakımından borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

Dava menfi tespit istemine ilişkindir.Menfi Tespit davalarında arabuluculuk dava şartı olup, TTK'nun 5/A maddesinde düzenlenmiştir.TTK'nun 5/A maddesinde "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmü bulunmaktadır.Arabuluculuk dava şartı 03/01/2019 tarihinde yasal düzenleme olarak yürürlüğe girmiştir. yürürlüğe girdikten sonra 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle menfi tespit davaları da arabuluculuğa tabi kılınmış olup yürürlük tarihi 01/09/2023 olup eldeki bu dava değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra davaya uygulanması zorunludur.O halde yukarıdaki yasal düzenlemeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde, davacı tarafından dava açılmadan önce dava şartı olan arabulucuya başvuru zorunlu olup dava dilekçesinde de arabuluculuk başvurusunun eklenmesi gerekir. Arabuluculuk kanunu madde 18/A uyarınca; (1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır. Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.Dava açılmadan önce arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanak düzenlenmediği, davacı tarafın dava dilekçesinde arabulucuğun dava şartı olmadığına ve başvuru yapılmadığına ilişkin beyanları birlikte değerlendirildiğinde davanın dava şartı noksanlığı sebebiyle HMK' nın 115/2. Maddesi gereğince usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-DAVANIN DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDA REDDİNE,

2-Harçlar yasası gereğince alınması gerekli 732,00TL karar harcı peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafça yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,

Dair; tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere karar verildi. 11/08/2026

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır