12. asliye ticaret mahkemesinin havalimanlarındaki elektronik cihaz jeneratör ve konveyör arızalarından kaynaklanan 466.179,80 tllik sigorta tazminat talebinin, aşınma/yıpranma ve eksik sigorta savunmaları kapsamında değerlendirildiği kararı.

12. Asliye Ticaret Mahkemesinin havalimanlarındaki elektronik cihaz jeneratör ve konveyör arızalarından kaynaklanan 466.179,80 TLlik sigorta tazminat talebinin, aşınma/yıpranma ve eksik sigorta savunmaları kapsamında değerlendirildiği kararı.

Özet: Bu dava, davacının üç farklı havalimanındaki elektronik cihazlarında jeneratör ve konveyör arızaları sonucu oluşan 466.179,80 TL tutarındaki hasarın, sigorta poliçesinde muafiyet ve eskime tenzili uygulanmayacağı belirtilmesine rağmen, davalı sigorta şirketi tarafından "aşınma, yıpranma, eskime" veya "değiştirilebilir parçalar" kaynaklı olduğu gerekçesiyle ödenmemesi üzerine açılmış olup; davacı arızaların cihazların kullanım ömrünü doldurmadan ve düşük çalışma saatlerinde meydana geldiğini vurgulayarak teminat kapsamında olduğunu iddia ederken, davalı ise hasarların elektronik cihaz sigortası genel şartlarındaki teminat dışı hallere girdiğini, ayrıca eksik sigorta bulunduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmektedir.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2025/521 Esas - 2026/348

T.C.

...

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/521 Esas

KARAR NO : 2026/348

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

DAVA : Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 20/06/2025

KARAR TARİHİ : 15/04/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 24/04/2026

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili ... .... ... geçerli olacağının, muafiyet ve eskime tenzili uygulanmayacağının kararlaştırıldığını, poliçe süresi içerisinde ...GAP Havalimanı'ndaki ... cihazında jeneratör arızası nedeniyle 238.032,00 TL, ... Havalimanı'ndaki ... cihazında jeneratör arızası nedeniyle 227.647,80 TL ve ... .... .... Havalimanı'ndaki ... cihazında konveyör merdanesi arızası nedeniyle 500,00 TL olmak üzere toplam 466.179,80 TL'lik zararın meydana geldiğini, davalı sigorta şirketinin, hasarların Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartları uyarınca teminat dışı kalan "aşınma, yıpranma, eskime" gibi nedenlerle veya "değiştirilebilir parçalarda" meydana geldiği gerekçesiyle ödeme yapmadığını, ancak müvekkil kurumun teknik raporlarına göre arızalanan cihazların kullanım ömürlerini doldurmadığını, çok düşük çalışma saatlerine sahip olduklarını, bu nedenle arızaların eskime ve yıpranma olarak kabul edilemeyeceğini ve teminat kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 466.179,80 TL alacağın sigorta şirketine başvuru (hasar ihbar) tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde, müvekkili şirketin merkezinin İstanbul'da olması nedeniyle mahkemenin yetkisine itiraz ettiğini, esasa ilişkin olarak ise dava konusu hasarların Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları'nın teminat dışı halleri düzenleyen maddeleri kapsamında kaldığını, Şanlıurfa'daki hasarın "valf ve tüplerde meydana gelecek ziya ve hasarlar" (Madde 2/g), ... ve Şırnak'taki hasarların ise "normal işlemeden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmalar" (Madde 3/e) ve "değiştirilebilir parçalarda meydana gelecek ziya ve hasarlar" (Madde 3/j) kapsamında olduğunu, bu nedenle hasarların teminat dışı olduğunu, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise sigortalı cihazların sigorta bedellerinin gerçek değerlerinin altında gösterilmesi nedeniyle eksik sigorta bulunduğunu, TTK'nın 1462. maddesi uyarınca tazminatın sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre (proporsiyon) ödenmesi gerektiğini, davacı tarafın 2025 yılı poliçesi için teknik şartnameye eksik sigortanın uygulanmayacağına dair hüküm eklemesinin, dava konusu 2024 yılı poliçesinde bu durumun varlığını kabul ettiği anlamına geldiğini, ayrıca sigortalının cihazları koruma ve önlem alma yükümlülüğünü ihlal ettiğini, bu nedenle de müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, talep edilen faiz türü ve başlangıç tarihinin de hatalı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, taraflar arasında imzalanan ihale sözleşmesi ve eki teknik şartname, sigorta poliçesi, davalı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyaları, 23/02/2026 tarihli bilirkişi kurulu raporu ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, elektronik cihaz sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasında davacıya ait elektronik cihazların sigortalanmasına yönelik 01/01/2024 - 31/12/2024 dönemini kapsayan sigorta sözleşmesi bulunduğu, davacı vekilinin poliçe kapsamında bulunan üç adet ... cihazında meydana gelen arızalar nedeniyle oluşan 466.179,80 TL'lik zararın davalı sigorta şirketi tarafından ödenmediğini, arızaların poliçe teminatı dahilinde olduğunu ileri sürerek bu davayı açtığı, davalı vekilinin ise hasarların poliçe genel şartları uyarınca teminat dışı kalan eskime, yıpranma ve aşınma gibi nedenlerden kaynaklandığını, aksi halde eksik sigorta hükümlerinin uygulanması gerektiğini savunarak davanın reddini talep ettiği görülmüştür.

Elektronik Cihaz Sigortası, sigortalı elektronik makine, teçhizat veya bilgi işlem sistemlerinin deneme devresinden sonra normal çalışır haldeyken veya aynı işyerinde temizleme, bakım, revizyon ve yer değiştirme esnasında veya dururken, önceden bilinmeyen, ani ve beklenmedik her türlü sebepten kaynaklanan maddi ziya ve hasarların gerektirdiği tamirat masraflarını ve ikame bedellerini temin eden bir mal sigortası türüdür.

Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları'nın 3. maddesinin (e) bendinde, "Sigortalı kıymetlerin normal işlemesinden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmalardan veya çürüme, paslanma, korozyon, erezyon ve oksidasyondan, atmosferik vesair şartların sebebiyet verdiği tedrici bozulmalardan" kaynaklanan ziya ve hasarların sigorta teminatı dışında olduğu düzenlenmiştir. Bu hüküm uyarınca, bir hasarın teminat kapsamında sayılabilmesi için ani ve beklenmedik bir riziko sonucu meydana gelmesi, cihazın olağan kullanım sürecinde ömrünü tamamlayan veya yıpranan bir parçadan kaynaklanmaması gerekmektedir.

Taraflar arasındaki sözleşme ve eki niteliğindeki teknik şartnamede yer alan özel hükümler, TTK'nın emredici hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla öncelikle uygulanır. Ancak, teknik şartnamedeki "eskime tenzili uygulanmayacağı" yönündeki bir hüküm, teminat kapsamında olan bir riziko sonucu oluşan hasarın tazminatından, cihazın yaşı nedeniyle indirim yapılmayacağı anlamına gelmekte olup, hasarın sebebinin bizatihi "eskime ve yıpranma" olması durumunda uygulama alanı bulacak olan teminat dışı kalma halini ortadan kaldırmaz.

Elektrik-Elektronik Yüksek Mühendisi ... .... .... .... .... .... .... 'dan oluşan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 23/02/2026 tarihli raporda, dava konusu üç hasar dosyasının ayrı ayrı incelendiği, ...GAP Havalimanı'ndaki (20361 nolu hasar) ... cihazı jeneratör arızasının, yağ haznesi genleşme körüğünün yırtılması sonucu izolasyon yağının eksilmesinden kaynaklandığı, bu körüğün zamanla ısı, titreşim ve malzeme yorulması gibi etkenlerle deformasyona uğrayan, belirli bir kullanım ömrüne sahip bir bileşen olduğu, ... Havalimanı'ndaki (20063 nolu hasar) jeneratör arızasının da benzer şekilde yağ haznesi genleşme körüğünün yırtılması ve yağ kaçağına bağlı olarak meydana geldiği, bu hasar mekanizmasının ani ve harici bir dış etkiye değil, cihazın olağan kullanım süreci içerisinde ömürlü bir parçanın görevini yerine getirememesine dayandığı, Şırnak Şerafettin Elçi Havalimanı'ndaki (19350 nolu hasar) konveyör merdanesi arızasının ise, sürekli döner hareket altında çalışan ve belirli bir kullanım ömrüne sahip olan konveyör rulmanının dağılması sonucu meydana geldiği, bu arızanın da uzun süreli ve yoğun kullanım neticesinde gelişen, mekanik sistemlerin olağan kullanım ömrü içinde ortaya çıkan aşınma ve yıpranma kapsamında olduğu, netice olarak her üç hasarın da Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları'nın "Teminat Dışında Kalan Haller" başlıklı 3. maddesinin (e) bendi uyarınca "sigortalı kıymetlerin normal işlemesinden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmalar" kapsamında kaldığı ve bu nedenle sigorta teminatı haricinde olduğu görüş ve kanaatine varıldığı, davacının zararının talep edildiği gibi toplam 466.179,80 TL olarak hesaplandığı ancak bu zararın teminat dışı kaldığı bildirilmiştir.

Davacı vekili 13/03/2026 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, raporun müvekkili kurumun uzman mühendislerince hazırlanan ve cihazların çok düşük çalışma saatlerine (1.000 ve 1.721 saat) sahip olduğunu gösteren teknik raporu göz ardı ettiğini, beklenen asgari çalışma süresinin (6.000 saat) çok altında olan cihazlardaki arızanın "eskime ve yıpranma" olarak nitelendirilemeyeceğini, bunun ani ve beklenmedik bir arıza olduğunu, Şırnak'taki hasar için ise Teknik Şartname'nin 10. maddesi uyarınca nedeni açıklanamayan hasarların ödenmesi gerektiğini, bilirkişi raporunun bu özel şartı yok saydığını, raporun hukuki ve teknik dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürerek yeni bir bilirkişi raporu alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili 10/03/2026 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesinde, raporun aleyhe olan kısımlarını kabul etmediklerini, raporun hasarların teminat dışı kaldığı yönündeki tespitine katıldıklarını, ancak mahkemenin aksi kanaatte olması ihtimaline binaen eksik sigorta ve proporsiyon uygulamasına ilişkin beyanlarını tekrar ettiklerini, davacı tarafın teknik şartnamedeki "eskime tenzili uygulanmayacak" hükmüne dayanmasının yersiz olduğunu, zira bu ifadenin eksik sigorta uygulamasını engellemediğini, bu konuda başka mahkemelerce verilmiş emsal kararlar ve uzman görüşleri bulunduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki sigorta sözleşmesi, teknik şartname, hasar dosyaları, mahkememizce dosyaya uygun ve gerekçeli görülerek hükme esas alınan 23/02/2026 tarihli bilirkişi kurulu raporu ve tüm dosya kapsamına göre;

Davacının sigortalı ... cihazlarında meydana gelen üç ayrı hasarın tazmini istemiyle bu davayı açtığı, davalının ise hasarların poliçe teminatı dışında kaldığını savunduğu, uyuşmazlığın çözümü için alınan bilirkişi kurulu raporunda, her üç hasarın da cihazların olağan kullanımı sürecinde malzeme yorulması, aşınma ve yıpranma gibi nedenlerle ömrünü tamamlayan parçalardan (yağ genleşme körüğü, konveyör rulmanı) kaynaklandığının teknik olarak tespit edildiği, bu durumun Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları'nın 3. maddesinin (e) bendinde düzenlenen "sigortalı kıymetlerin normal işlemesinden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmalardan... sebebiyet verdiği tedrici bozulmalardan" kaynaklanan hasarların teminat dışında olduğu hükmü kapsamında kaldığının belirtildiği, davacı vekilinin cihazların çalışma saatlerinin düşük olması nedeniyle arızaların eskime olarak kabul edilemeyeceği yönündeki itirazının, bilirkişi raporunda hasarın nedeninin zamana bağlı kronolojik eskime değil, ömürlü parçalardaki malzeme yorgunluğu ve olağan yıpranma olarak tespit edilmesi karşısında yerinde görülmediği, zira bir parçanın ömrünün sadece çalışma saatiyle değil, maruz kaldığı ısı, titreşim gibi çalışma koşullarıyla da ilgili olduğu, bilirkişi kurulunun bu teknik ayrımı yaparak vardığı sonucun dosya kapsamına uygun olduğu, yine davacı vekilinin teknik şartnamedeki "eskime tenzili uygulanmayacağı" hükmüne dayanmasının, hasarın sebebinin bizatihi "eskime ve yıpranma" olarak tespit edildiği durumlarda uygulama kabiliyeti bulunmadığı, zira anılan hükmün teminat dahilindeki bir hasarın tazminatından indirim yapılmamasını düzenlediği, oysa mevcut uyuşmazlıkta hasarın sebebinin teminat dışı bir hal olduğunun anlaşıldığı, bu itibarla davacının, meydana gelen zararların poliçe teminatı kapsamında ani ve beklenmedik bir riziko sonucu oluştuğunu ispat edemediği anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın reddine,

2-Alınması gereken 732,00 TL maktu harcın, 7.961,19 TL peşin harçtan düşümü ile artan 7.229,19 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine,

3-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 466.179,80 TL üzerinden takdir edilen 74.588,77 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/04/2026

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır