ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden doğan, otoyol ihlalli geçiş ücreti ve cezalarına yönelik icra takibine itirazın iptali davasında verilen karar.

Ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden doğan, otoyol ihlalli geçiş ücreti ve cezalarına yönelik icra takibine itirazın iptali davasında verilen karar.

Özet: Davacı otoyol işletmecisinin, davalı araç sahibine karşı, araçlarının otoyoldan yaptığı ihlalli geçişler nedeniyle tahsil edilmeyen geçiş ücretleri ve kanuni cezalarının icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açtığı davada; davacı, borcun davalının ödeme sorumluluğunda olduğunu ve davalının yetkisiz itiraz ettiğini ileri sürerken, davalı, icra takibinin usulsüzlüğünü ve otomatik ödeme talimatına rağmen ihlallerin kendi kusuru olmadığını savunmuş, ancak bilirkişi raporu ve banka cevabı, ihlalli geçişlerin davalıya ait HGS kartının yetersiz bakiye veya limit aşımı nedeniyle gerçekleştiğini doğrulamıştır.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/649 Esas - 2026/408

T. C.

A N K A R A

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO : 2025/649

KARAR NO : 2026/408

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 03/08/2025

KARAR TARİHİ : 30/04/2026

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 04/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından işletilen otoyoldan davalıya ait ... .... .... .... .... .... .... plakalı araçlarla yapılan ihlalli geçişlerden kaynaklanan ve yasal süresinde ödenmeyen geçiş ücreti ile ceza tutarının tahsili amacıyla ... ... .... .... Esas sayılı dosyasıyla başlatılan takibe, davalının yetki ve borcun esasına yönelik haksız itirazda bulunduğunu, müvekkili şirketin 3996 sayılı Kanun kapsamında yetkili olduğunu ve 6001 sayılı Kanun'un 30. maddesi uyarınca geçiş ücretinin dört katına kadar ceza talep etme hakkı bulunduğunu, geçiş anında sürücüye "İhlalli Geçiş Bildirimi" verildiğini, ayrıca 7417 sayılı Kanun ile getirilen bilgilendirme yükümlülüğünün tebliğ şartı taşımadığını ve SMS, e-devlet gibi yollarla yerine getirildiğini, borcun TBK uyarınca götürülecek borç niteliğinde olup ödeme sorumluluğunun tamamen araç sahibine ait olduğunu ve davalının borcu ödemek için internet sitesi gibi birçok kanala sahip olduğunu ileri sürerek, davalının ... .... .... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağa reeskont avans faizi işletilmesine ve alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin merkezinin Hatay'da olması nedeniyle mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, .... .... .... E. sayılı dosyasında başlatılan takibin, borcun sebebini gösteren araç plakası ve geçiş ihlal tarihi gibi bilgileri içermediğini, bu durumun İİK'nun 58. ve 60. maddelerine ve emsal Yargıtay kararlarına aykırı olduğunu, bu nedenle takibin usulsüz olduğunu, esasa ilişkin olarak ise müvekkil şirketin tüm araçlarının HGS ödemeleri için İş Bankası Antakya Şubesi nezdindeki ... .... .... IBAN'lı hesaba bağlı kredi kartına otomatik ödeme talimatı verdiğini, bu talimatla üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini ve iddia edilen ihlalli geçişleri kabul etmediklerini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, bir ihlal yaşanmış olsa dahi otomatik ödeme sistemi nedeniyle kendilerine bir kusur atfedilemeyeceğini ve ihlallere ilişkin herhangi bir bildirim almadıklarını ileri sürerek, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini ve davacının takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesini talep etmiştir.

... .... .... Anonim Şirketi'ne müzekkere yazıldığı görüldü.

Mahkememizce bilirkişi...'ten 12/03/2026 tarihinde bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Dava, davacının işlettiği otoyoldan davalıya ait araçların ihlalli geçiş yaptığından bahisle alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemlidir. (İİK md. 67)

İcra takip dosyası, bilirkişi raporu, araç bilgileri ile getirtilmesi gerekli tüm deliller dosyaya celp edilmiştir.

... .... .... takip sayılı icra dosyasının incelenmesinde; Davacı tarafından davalı aleyhine tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde geçiş ücreti ve ceza tutarı asıl alacağı olarak toplamda 38.900,00 TL istendiği, takip sebebinin geçiş ücreti ve ceza tutarı kaynaklı olduğu, ödeme emrinin davalıya 09/10/2024 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilinin 11/10/2024 tarihinde borca, işlemiş ve işleyecek faiz türüne, faiz süresine ve faiz oranına ve tüm fer'ilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce bilirkişi... tarafından 12/03/2026 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; İşletmesinin davacı şirket tarafından yürütüldüğü Otoyoldan davalı yana ait ".... .... .... .... .... .... ” plakalı araçların toplamda 11 sefer geçiş ihlali yaptığı, bu ihlalli geçişlere ait ücretin toplam 7.780,00 TL olduğu, davalı şirket, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânından yararlanmadığı için davacı şirketçe davalı şirkete geçiş ücreti borcuna ek 4 katı oranında toplamda 31.120,00 TL ceza uygulanması sonucu toplam borç tutarının 38.900,00 TL olduğu,

Davacı işletmenin davalı yandan: 38.900,00 TL alacaklı olduğunun, görüldüğü, .... .... .... A.Ş. İşlem Bankacılığı bölümünün mahkememize gönderdiği 04.03.2026 tarihli 0481005859000909- 0185- MT-1400 sayılı cevabi yazısı ile davalı yanın, ihlalli geçişlerin yapıldığı tarihlerde kart limitinin aşılması ve yetersiz bakiye nedeniyle HGS etiketlerine otomatik yükleme işlemlerinin gerçekleştirilemediği, anlaşıldığından, davalı yanca ilgili geçişlere ilişkin davalı yan İş Bankası hesabından ödeme yapılamadığının anlaşıldığı,

Davalı yan tarafından sanal pos aracılığı ile kredi kartı ve banka kartı vasıtasıyla ödeme yapıldığına dair dosya kapsamında, herhangi bir ödeme belgesine rastlanılamadığı, tarafların, inkâr tazminatı talebinin mahkemenin takdirinde olduğu rapor edilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30.maddesinin 5.bendinde; "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir." düzenlemesi mevcut ise de, sonradan yürürlüğe giren, 7144 sayılı yasanın 18. maddesi ile 6001 sayılı kanunun 30.maddesinin 5.fıkrasında yapılan değişiklik neticesinde, ceza tutarının 10 kat yerine 4 kat olarak uygulanması gerektiği yine 6001 sayılı kanuna, 7144 sayılı 19. maddesi ile eklenen geçici 3.maddesi ile de bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında da bu kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranların uygulanacağının belirtilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Ücretli köprü ve otoyollarda geçiş ücreti araçlardan otomatik ödeme cihazları veya etiketleri marifetiyle HGS/OGS hesaplarından alınmaktadır. Otomatik veya nakit ödeme yapılmadan tüm gişelerde bulunan otomatik bariyerlerin hiçbir şekilde açılmadığı dosya kapsamıyla sabittir. Bu durumda "ödemesiz" veya ihlalli geçiş" ibareleriyle geçiş bildirimi numarası yer alan yazarkasa fişi ve ihlalli geçiş bildirimi teslim edilerek bariyerin açıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre araç sürücüsüne gerekli bildirim usulüne uygun şekilde yapılmış olup yapılan bu işlem araç sahibini bağlar.

Deliller değerlendirilmiştir.

Davalı icra dairesine bildirdiği itiraz dilekçesinde ve cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmuştur. İlamsız icra takibi yalnız para alacakları için geçerli olacağından, uyuşmazlığın giderilmesi istemlerine konu davaların dayanağı icra takiplerinin de para alacağına ilişkin olduğunda kuşku bulunmamaktadır. İtirazın iptali davalarına konu alacak, işletmeci/hizmet sağlayıcı şirketler tarafından işletilen köprü, otoyol ve tünellerden geçiş yapan araç sahiplerinin yaptığı iddia edilen ihlalli geçişten kaynaklı para alacağıdır. Takip, davacı/alacaklının seçimine göre hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. Davanın dayanağı icra takibine konu para alacağı olup, talep edilen borç 6098 sayılı Kanun’un 89. maddesi uyarınca götürülecek borçlardandır. Alacaklı/işletici, kendi yerleşim yeri olan icra dairesinde de takip yapabilecektir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 29/11/2021 tarihli, 2021/23461 esas, 2021/9283 karar sayılı Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairelerinin kesin nitelikteki kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi kararı) Bu nedenlerle yetkili yer icra dairesinde ve mahkemede hukuki işlemler yürütüldüğünden davalının icra dairesine yaptığı yetki itirazı reddedilmiştir.

Dosyada mevcut delliller, tarafların beyanı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre davacı tarafın işlettiği otoyoldan davalıya ait "... ..... .... ” plaka sayılı ticari kullanıma haiz araçların ihlalli geçiş yaptığı, davalıya süresi içinde ücretlerin ödenmesi için gerekli uyarıların yapıldığı buna rağmen süresi içinde geçiş ücretinin ödenmediği, ihlalli geçişe ilişkin davalının ödemesinin bulunmadığı, ihlalli geçişten araç sahibinin sorumluluğunun bulunduğu, 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Gerekleri Hakkında Kanunun m.30/5 fıkrada yapılan değişiklikle 10 katı tutarında olan ceza miktarının 4 katına düşürüldüğü, bu tutar dikkate alınarak davalı hakkında icra takip işlemlerine başlanıldığı, davacının ihlalli geçiş sebebiyle geçiş ücreti ve 4 katı ceza tutarı olmak üzere toplamda 38.900,00-TL asıl alacak için itirazın iptalini istemekte haklı olduğu anlaşıldığından davanın kabulü ile icra takibinin devamına ve likit olan asıl alacak üzerinden hesaplanan %20 oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Açılan davanın kabulü ile, davalı hakkında başlatılan .... .... .... takip sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile 38.900,00 TL asıl alacak üzerinden takibin devamına,

Asıl alacak likit olduğundan %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

2-Kabul edilen 38.900,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 2.657,26 TL karar ve ilam harcından 615,40 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 2.041,86 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 87,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.318,30 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacının karşıladığı 110,00 TL tebligat gideri, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.110,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 38.900,00 TL üzerinden takdir edilen 38.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen kararın miktarı itibariyle istinaf kanun yolu kapalı ve kesin olmak üzere karar verildi.04/05/2026