KHK ile görevden ihraç edilip iade edilen hemşirenin manevi tazminat talebinin yetersizliği ve idarenin hizmet kusuru iddiaları üzerine Danıştay 5. Dairenin temyiz incelemesi.
Özet: Muğlada hemşire olarak görev yaparken Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kamu görevinden çıkarılan ve bilahare KHK ile görevine iade edilen bir davacının, bu süreçte uğradığı manevi zarar karşılığı 300.000 TL tazminat talebine ilişkin davada, ilk derece mahkemesinin reddettiği talebi Danıştayın bozma kararı sonrasında yeniden değerlendiren bölge idare mahkemesi, 50.000 TL manevi tazminat ödenmesine hükmetmiş olup, bu karara davacı miktarın yetersizliği, davalı idare ise tazminat ödenemeyeceği gerekçesiyle temyiz başvurusunda bulunmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A YBEŞİNCİ DAİREEsas No : 2025/16317Karar No : 2025/14576TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR: 1- (DAVACI) :...VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI) : ... Bakanlığı / ...VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Muğla İli, Menteşe İlçesinde hemşire olarak görev yapmakta iken, 692 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kamu görevinden çıkarılan ve bilâhare 697 sayılı KHK ile görevine iade edilen davacının, görevden uzaklaştırma ve kamu görevinden çıkarma işlemleri nedeniyle uğradığı manevi zararın karşılığı olarak 300.000,00-TL manevî tazminatın görevden uzaklaştırıldığı tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararında; 7098 sayılı Kanun ile kanunlaşan 697 sayılı sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirlerin Alınması Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesine göre, anılan kararname ile kamu görevlerine aide edilenlerin, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacakları kurala bağlandığından, davacının kamu görevinden çıkarılması işlemi nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü manevî zararın tazminine karar verilmesine kanunen olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E..., K:...sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, anılan kararın, temyiz edilmesi üzerine Danıştay Beşinci Dairesinin 22/10/2024 tarih ve E:2020/4801, K:2024/16138 sayılı kararıyla bozulması üzerine bozma kararına uyulmak suretiyle; davacının manevi tazminat isteminin reddedilmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun 50.000,00-TL'lik kısmının kabulüne, fazlaya ilişkin kısmının ise reddine, ... İdare Mahkemesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, 50.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihi olan 19.03.2028 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine ilişkin olarak verilen ... Bölge İdare Mahkemesinin... Tarih ve E:..., K: ... sayılı kararı taraflarca temyiz edilmiştir.TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: 16/02/2017 tarihinde davalı kurum tarafından görevden uzaklaştırıldığı, akabinde 14/07/2017 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 692 sayılı KHK da isminin olması nedeniyle kamu görevinden çıkarıldığı, 12/01/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 697 sayılı KHK ile göreve iade edildiği, idarenin hizmet kusurunun bulunduğu, hakkında hükmedilen 50.000,00 TL manevi tazminatın uğramış olduğu haksızlığa karşı yetersiz olduğu, aradan geçen süreçte enflasyon oranı, manevi olarak uğradığı zararın büyüklüğü dikkate alındığında zararını karşılanmadığı, miktarın 300.000,00 TL bandına çıkartılması gerektiği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesinin bu yönüyle bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.TEMYİZ EDEN SAĞLIK BAKANLIĞI'NIN İDDİALARI : Manevi tazminatın belli bir zarar karşılığı olmayan, yalnızca olay nedeniyle duyulan üzüntünün kısmen giderilmesi amacını taşıyan bir tazminat olduğu, her olayın tazminat sorumluluğuna yol açmayacağı, işlemin iptalini gerektiren her hukuki yanlışlığı ve aykırılığı, kendiliğinden hizmet kusuru olarak niteleme olanağı bulunmadığı, Milli Güvenlik Kurulu'nca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara irtibat ve iltisakın olması yeterli görüldüğü, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirildiğinden tazminat ödenmesinin mümkün olmadığı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.DAVACININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.... BAKANLIĞI'NIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE:MADDİ OLAY : Davacı, Muğla İli, Menteşe İlçesinde hemşire olarak görev yapmakta iken, 692 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılmış ve 697 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile görevine iade edilmiştir. Davacı tarafından, 692 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılması nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü manevi zararlarının giderilmesi istemiyle uğradığı manevi zararın karşılığı olarak 300.000,00-TL manevî tazminatın görevden uzaklaştırıldığı tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendinde, dilekçelerin görev ve yetki yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde ise, dava dilekçeleri üzerine yapılan ilk inceleme sonunda, adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine; idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği hükmü bulunmaktadır. 01/02/2018 tarih ve 7075 sayılı, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 1. maddesinde ise, başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan KHK ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulduğu, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararlarının uygulanmasını düzenleyen "Kararların uygulanması" başlıklı 10. maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinde, Komisyon kararıyla göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılmalarını takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal haklarının ödeneceği, anılan Kanun'un "Yargı denetimi" başlıklı 11. maddesinin 1. fıkrasında da, Komisyon kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde ilgilinin en son görev yaptığı kurum veya kuruluş aleyhine iptal davası açılabileceği hükme bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 7075 sayılı, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'la KHK eki listelerde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkartılanların OHAL Komisyonlarına yapacakları başvurular üzerine çıkan uyuşmazlıklara bakmak üzere Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek ... idare mahkemelerinde ilgilinin en son görev yaptığı kurum veya kuruluş aleyhine iptal davası açılabileceği hükme bağlanmıştır.Dolayısıyla, söz konusu Kanun ile kamu görevlilerinin KHK'lar ile kamu görevinden ihraçları üzerine çıkacak uyuşmazlıkların özel yetkili mahkemelerce çözümlenmesi öngörüldüğünden, KHK'lar ile ihraç edildikten sonra yine KHK'lar ile görevlerine iade edilenler bakımından çıkacak uyuşmazlıkların da aynı mahkemelerce çözümlenmesi gerekmektedir. Bu durumda, 692 sayılı KHK ile göreve iade edilen davacının, KHK ile kamu görevinden çıkarılmasından kaynaklı manevi zararının tazmini istemiyle açılan iş bu davanın görüm ve çözümünde yukarıda anılan özel yasa uyarınca belirlenmiş olan ... İdare Mahkemeleri yetkili bulunmaktadır.Bu itibarla, davanın görüm ve çözümünde özel yetkili ... İdare Mahkemesinin yetkili olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın.... İdare Mahkemesince incelenerek karara bağlanmasında usul hükümlerine uyarlık, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine verilen temyize konu kararda da hukuka uyarlık bulunmamaktadır.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,2. ...İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kısmen reddi, kısmen kabulü, kararın kaldırılması yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yetki yönünden BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 15/12/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.