Yargıtay, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve terditli tenkis davasında, 1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanmaması ve tenkis talebinde hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararını onamıştır.
Özet: Mirasçıdan mal kaçırma iddiasıyla muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis talebiyle açılan davada; murisin hazineden satın aldığı taşınmazı davalılara devretmesinin 01.04.1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı kapsamında değerlendirilmemesi nedeniyle muvazaa iddiasının reddedildiği, davacının işlemi öğrenme tarihine göre tenkis talebinin de hak düşürücü süreye uğraması sebebiyle her iki talebin de reddedildiği ilk derece ve istinaf mahkemesi kararlarının Yargıtay tarafından onanmıştır.
1. Hukuk Dairesi         2025/4832 E.  ,  2026/3309 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/246 E., 2025/1822 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 23. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/679 E., 2023/678 K.
Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis istemine ilişkindir.
Davacı vekili; muris ...'nun 24 98... parsel sayılı taşınmazı davalılara devrettiğini, devrin davacıdan mal kaçırmak kastıyla yapıldığını, davalıların taşınmazı satın alma gücü olmadığı gibi murisin de taşınmazı satmaya ihtiyacı olmadığını ileri sürerek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacının payı oranında davacı adına tescilini, olmadığı takdirde tenkise karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar; davacının, murisi hiçbir zaman anne yerine koymadığını ve en zor zamanlarında yanında bulunmadığını, murisin son 5 yılında görmüş olduğu tedaviler nedeniyle paraya ihtiyacı olduğunu, tüm maddi ve manevi sıkıntılarının kendisi ve diğer davalı tarafından üstlenildiğini, muris annelerinin de kendilerinin daha fazla mağdur olmaması için taşınmazı temlik ettiğini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.
İlk Derece Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda belirtilen kararı ile; gizli bağış ile taşınmazın parasının ödendiği iddiasının menkul bağışı niteliğinde olduğu ve şartları varsa murisin bu sağlararası tasarrufunun saklı pay oranında tenkisinin talep edilebileceği, 01.04.1974 gün ve 1/2 sayılı İBK’nın olayda uygulama yeri bulunmadığı, terditli tenkis talebi yönünden de hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, İlk Derece Mahkemesi kararının davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda belirtilen kararı ile; davalıların taşınmazı 6292 sayılı Yasa kapsamında davalı Maliye Hazinesinden satın alma yoluyla edindikleri, bu haliyle davalılara yapılan satışın 01.04.19 74... /2 sayılı İBK kapsamında bulunmadığı, somut olayda davacının muris muvazaasına dayalı olarak miras payı oranında tapu iptali ve tescil talebinin yerinde olmadığı, terditli tenkis talebi yönünden de tanık anlatımlarına göre davalılarca taşınmazın Maliye Hazinesinden satın alınması aşamasında taşınmazın ortak alınması hususunda davacıya teklif götürüldüğü, davacının ortak olmak istemediği, taşınmazın 2014 yılında davalılar tarafından satın alındığının davacı tarafça bilindiği, murisin 25.08.2015 tarihinde öldüğü, davanın 08.11.2019 tarihinde açıldığı, TMK’nın 571/1. maddesi gereğince hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı 768,00 TL fazla alınan peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.04.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.