5. Asliye Ticaret Mahkemesinin, trafik kazasında yaralanan yolcunun, zorunlu ve ihtiyari mali sorumluluk sigortası kapsamında maddi ve manevi tazminat talebiyle açtığı davasında Yargıtay bozma kararı sonrası yeniden verilen gerekçeli hükmü.
Özet: 27.01.2014 tarihinde yolcu olarak bulunduğu otobüsün sürücü kusuruyla devrilmesi sonucu yaralanan davacının, iş gücü kaybı sebebiyle açtığı maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece mahkemesinin manevi tazminat talebini, davalı sigorta şirketlerinden birinin manevi tazminat klozunu içeren ihtiyari mali mesuliyet sigortası bulunmasına rağmen yeterince değerlendirmeden kısmen kabulle verdiği kararın, Yargıtay tarafından eksik inceleme ve hatalı gerekçeyle verildiği tespit edilerek bozulması üzerine, dosya Yargıtayın bozma ilamına uygun olarak yeniden değerlendirilmektedir.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/1089 Esas - 2026/33

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/1089 Esas
KARAR NO : 2026/33
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 27/01/2016
KARAR TARİHİ : 21/01/2026
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/02/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 27.01.2014 tarihinde ... Seyahat Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti. firmasına ait, ...'ın sevk ve idaresindeki, ...plakalı yolcu otobüsünün devrilmesi sonucunda davacının yaralandığını, davacının kazadan önce dekorasyon ustası olup günlük en az 100,00. TL yevmiye aldığını, ancak kaza sonrasında maluliyeti nedeniyle çalışamadığını, kazanın araç şoförünün uyuması nedeniyle meydana geldiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 5.000,00.TL fiili çalışamama dönemine ilişkin, 5.000,00. TL iş gücü kaybından dolayı ve 50.000,00.TL manevi tazminatın, olay tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile, davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesi ile, davadaki 10.000,00. TL’lik maddi tazminat talebini 27.328,00. TL artırmış ve 37,328,00. TL'ye çıkarmıştır.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ...plakalı aracın ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, poliçe limitinin 268.000,00. TL olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, poliçe limiti dahilinde sorumlu olduklarını, maluliyet durumuna ilişkin olarak Adli Tıp Kurumu tarafından rapor alınması gerektiğini, ... tarafından yapılan ödemelerin tazminattan düşülmesi gerektiğini, kendilerinin dava açılmasına sebebiyet vermediklerini belirterek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile, ...plakalı aracın 09.09.2013-09.09.2014 tarihleri arasında davalı sigorta şirketine İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, tazminat taleplerinin önce ZMMS ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinden karşılanması gerektiğini, manevi tazminatın zenginleşme amacı ile kullanılmaması gerektiğini, davacının gelirinin ispat edilmesi gerektiğini ve ayrıca davadan önce davalı sigorta şirketine başvuru yapılmamış olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan, iş gücü kaybı sebebi ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizce 2016/63 Esas ve 2016/170 Karar sayılı karar ile; "davanın kısmen kabulü ile, 37.328,00. TL maddi tazminatın, dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacıya ödenmesine, Diğer davalı ...Sigorta Şirketi hakkındaki maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine" dair karar verilmiş, manevi tazminat yönünden davacı vekilinin kararı temyiz etmesi üzerine; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2022/13789 Esas, 2025/11684 Karar sayılı ve 09/07/2025 tarihli ilamı ile "Uyuşmazlık, davalılar nezdinde Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası ve kasko poliçesi kapsamında İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası ile teminat altına alınan aracın karıştığı 27.01.2014 tarihli tek taraflı trafik kazasında yaralanan davacı yolcunun maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Somut olayda; davacının yolcu olarak bulunduğu dava konusu aracın 09.09.2013-09.09.2014 tarihleri arasında davalı ...Sigorta Şirketi nezdinde genişletilmiş kasko poliçesi kapsamında İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMSS) ile sigortalı olduğu ve mevcut poliçe kapsamında manevi tazminat klozunun da yer aldığı anlaşılmakla davacının manevi tazminat taleplerinin değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." mahkeme kararımızın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Dosyada mevcut bulunan kaza ile ilgili hazırlık soruşturması aşamasında düzenlenmiş belgelere göre, 27.01.2014 tarihinde sürücü ...'ın, sevk ve idaresindeki... plaka sayılı otobüs ile seyir halinde iken, yolun düz, görüşün açık olduğu, zeminin ıslak ancak kuvvetli rüzgar akımının olması ile, sürücünün bir an dikkatsizliği sonucu aracının gidişine göre sağ banketten 45 metre savrulduğu ve yolun sağ alt tarafında bulunan şarampol kanalından sağ yan yatarak ve sürüklenerek durması neticesi tek taraflı ölümlü yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğu, kazanın oluşumunda sürücü ...'ın, 2918 Sayılı K.T.K.'nın 52/1b (araçların hızlarını aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak) maddesini ihlal ettiği anlaşılmıştır.
... Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimi Bölümü Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenmiş bulunan 26.11.2014 tarihli rapor ile, davacı Beşir Eskimen'in geçirmiş olduğu yaralanmadan dolayı vücut genel çalışma gücünden %6,1 nispetinde kaybettiği ve 6 ay süre ile iş görmezlik halinde kaldığının belirtildiği görülmüştür.
Davacının iş gücü kaybına ilişkin olarak talep edebileceği tazminat miktarına esas veriler dosyaya kazandırıldıktan sonra, aktüer bilirkişi aracılığıyla tazminat hesabı yaptırılmış, bilirkişi tarafından sunulan rapor, denetime açık ve hüküm kurmaya yeterli görülerek, bilirkişi raporu ile hesaplanan ve davacının talep etmiş olduğu 37.328,00, TL iş gücü kaybından doğan tazminatın, davadan önce temerrüt oluşmadığından, dava tarihinden itibaren ve sigortalı aracın niteliği nazara alınarak avans faizi ile birlikte, sigortalı aracın ZMMS sigortacısı olan davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsiline, bilirkişi tarafından hesaplanan maddi tazminat miktarı ZMMS sigorta poliçesi kapsamında kaldığından, kazaya karışan... plaka sayılı aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olan ... A.Ş.'nin maddi tazminattan sorumlu olmaması nedeniyle, davalı ... A.Ş. hakkındaki maddi tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Mahkememizce 2016/63 Esas ve 2016/170 Karar sayılı kararında bu uyuşmazlıklar nedeniyle verilmiş kararlar taraflarca temyiz edilmeyerek kesinleştiğinden bu hususta yeniden hüküm kurulmamıştır.
Mahkememizce davalı ... A.Ş hakkındaki manevi tazminat talebinin reddine dair verilen karar davacı vekilince istinaf edilmiş ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2022/13789 Esas, 2025/11684 Karar sayılı ve 09/07/2025 tarihli ilamı ile kararın bozulmasına karar verilmiş, usul ve yasaya uygun Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2022/13789 Esas, 2025/11684 Karar sayılı ve 09/07/2025 tarihli bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Genel kabul gören görüşe göre manevî tazminat; ne bir ceza ne de gerçek anlamda bir tazminattır. Zarara uğrayan kişinin çektiği acıyı, duyduğu elem ve üzüntüyü bir nebze olsa da dindiren, zarara uğratan olay nedeniyle oluşan ruhsal tahribatı onarmaya yarayan bir araçtır. Manevî tazminatın kapsam ve miktarını takdir hakkı kural olarak hâkime aittir. Hâkim, manevî tazminatı hak ve nesafete uygun olarak belirlemeli, bu belirlemede hukuk kurallarının yanında tarafların sosyal, ekonomik ve moral yapısı ile özellikle de somut olayın koşullarını gözetmelidir. Manevî tazminat olarak takdir edilecek tutar manevî acıları kısmen de olsa gidermesinin yanında kamuoyu ve sosyal vicdanda da kabul görmeli ve zarar gören açısından da bir zenginleşme aracı olmamalıdır. Somut olayda bu ilkeler kapsamında yapılan incelemede, davacının yolcu olarak yer aldığı kazada %6,1 oranında vücut genel çalışma gücünden kaybetmesi ve 6 ay süreyle iş göremez kalması dikkate alındığında, davacının yaralanmalarının niteliği, kaza tarihi, tarafların konumu ile benzer olaylarda hüküm altına alınan manevî tazminat miktarları dikkate alındığında davacı için 12.000,00 TL manevî tazminatın olaya uygun bir miktar olduğu sonucuna varılmıştır. Somut olayda; davacı yolcu olduğu aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında yaralanmıştır. Davalı ...Sigorta Şirketi davacının yolcu olarak bulunduğu aracın İMMS sigorta şirketidir. Davacı vekili, toplam 50.000,00 TL manevi tazminat isteminde bulunmuştur. Dosya kapsamından İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında kombine tek limit 250.000,00 TL poliçe limiti bulunduğu, manevi tazminat klozu içeren ve davalı ...Sigorta Şirketi'ne kasko sigorta poliçesi ile sigortalı aracın tek taraflı olarak karıştığı trafik kazasında birden fazla ölüm ve yaralanma olayı olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, olay çoklu hasar olup poliçe limiti itibariyle, başka başvurular olması halinde KTK.nun 96. maddesi uyarınca garame hesabı yapılması gerektiği de açıktır. Davalı ...Sigorta A.Ş.'ye karşı aynı poliçe kapsamında açılmış başka davalar bulunup bulunmadığını, varsa dosya numaralarını bildirmek ve ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi, ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, ... Asliye Hukuk Mahkemesi, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ve ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi, yapmış oldukları ödemeler dışında başka dosyalara ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise buna ilişkin belgeleri sunmak üzere davalı ...Sigorta A.Ş. Vekiline duruşma gününe kadar süre verilerek, bildirilmediğinde başka ödeme yapılmadığının kabul edileceğinin ihtarını içerir davetiye tebliğ edildiği, davalı vekilince beyanda bulunulmadığı görülmüştür.
Davalı sigorta şirketi tarafından ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi dosyasına 90.000,00 TL, ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında 68.500,00 TL, ... Asliye Hukuk Mahkemesi dosyasında 75.000,00 TL, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında 25.000,00 TL ve ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında 13.966,50 TL ödeme yapıldığı toplam 267.466,50 TL ödeme yapıldığı görülmüştür. Mahkememizce davacının talep edebileceği manevi tazminat tutarının 12.000,00 TL olduğu değerlendirildiğinde toplam manevi tazminat alacakları toplamının 279.466,50 TL olduğu hesaplanmıştır. Poliçe limitinin 250.000,00 TL olması nedeniyle garameten hesaplama yapılmış, 12.000+(250.000/279.466,50 ) =10.734,73 TL talep edebileceği hesaplanmıştır. Dosya kapsamında bozmaya konu edilen husus dışında Mahkememiz hükmünde yer alan diğer maddelerin temyize konu edilmediği ve kesinleştiği anlaşılmış, bozmaya konu edilen kısım yönünden yapılan hesaplama doğrultusunda manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur. kapsamına uygun olduğu anlaşılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE,
-"37.328,00 TL maddi tazminatın, dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacıya ödenmesine" dair verilen hüküm temyiz edilmeyerek kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
-"Davalı ...Sigorta Şirketi hakkındaki maddi tazminat talepli açılan davanın reddine"dair verilen hüküm temyiz edilmeyerek kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
-Davalı ...Sigorta Şirketi hakkındaki manevi tazminat talepli açılan davanın kısmen kabulü ile 10.734,73 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi oranları üzerinden işleyecek faiz ile birlikte anılan davalıdan alınıp davacıya verilmesine; fazlaya ilişkin isteminin reddine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince (... Sigorta AŞ yönünden temyiz edilmemekle) alınması gereken 2.549,88.TL harcın, davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile Hazineye irad kaydına.
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince (davalı ...Sigorta Şirketi manevi tazminat yönünden) alınması gerekli 733,28 TL harcın davalı ...Sigorta Şirketinden alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca takdir olunan 10.734,73 TL vekalet ücretinin davalı ...Sigorta Şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 526,00 TL posta masrafı olan yargılama giderinin davalı ...Sigorta Şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine,
6-HMK'nun 333.maddesi uyarınca taraflarca tarafından yatırılan gider ve delil avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
21/01/2026