Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, kıymetli evraktan kaynaklanan menfi tespit davasında, zorunlu arabuluculuk şartı yerine getirilmediği için davanın usulden reddine karar verdi.
Özet: Davacı tarafından, anlaşmanın bozulması ve kaybolan çekin kötü niyetli kişilerce kullanılmaması için iptal davası açıldığı belirtilerek, aleyhinde başlatılan icra takibine konu çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ve takibin durdurulması amacıyla açılan menfi tespit davasında, davalı vekilinin zorunlu arabuluculuk şartının yerine getirilmediği yönündeki itirazı üzerine, mahkeme, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/a maddesi ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a maddesi gereğince para alacağına ilişkin ticari davalar için dava şartı olan arabuluculuk sürecinin tamamlanmaması nedeniyle davanın usulden reddine hükmetmiştir.
T.C.
ANTALYA3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2026/704 EsasKARAR NO : 2026/632 KararDAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 22/07/2026KARAR TARİHİ : 08/09/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi ... ... Tic. Ltd. Şti.muhatap bankası ... ... Bankası A.Ş ... /... Şubesi olan ... keşide tarihli, ... Çek-... iban numaralı ... TL bedelli çek için karşılıklı anlaşmadan vazgeçtiklerini, vazgeçme nedeniyle faturayı iptal ettiğini, çeki de kendilerine iade edeceğini, kaybolan çekin de kötü niyetli kişiler tarafından kullanılmaması için tedbiren ödeme yasağı konularak iptaline karar verilmesi için Denizli ... . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... /... Esas sayılı dosyasından çek iptali davası açıldığını, Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... /... Esas sayılı dosyasını kaybettiği için iptaline karar verilmesi istemi ile dava açtığını, çeke dayalı olarak aleyhinde icra takibi başlatıldığını, icra takibine dayalı olan çek nedeni ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini ve tedbiren hacizlerin kaldırılmasına, bu mümkün olmaz ise icra takibinin teminatsız olarak durdurulmasına, Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... /... Esas sayılı icra takip dosyasının dayanağı olan ... .TL bedelli çek nedeni ile borçlu olmadığının tespitine, davalı yanın %20'den az olmayan icra-inkar (kötüniyet) tazminatı ödemesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmamış olması nedeniyle, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesi ve 6325 sayılı Kanun’un 18/A maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, davanın usulden reddi yönündeki taleplerinin kabul edilmemesi hâlinde, davacının iddialarını ispatlayamaması ve müvekkilin meşru ve iyiniyetli hamil olması nedeniyle davanın esastan reddine, davacının kötüniyetli dava ve tedbir taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, menfi tespit davasıdır.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlıklı 18/A maddesinde "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması, dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.(2) Davacı arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya son tutanağın 1 haftalık kesin süre içerisinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindeki yasal düzenlemeye yer verilmiştir.Davanın, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a. maddesi gereği ticari dava olduğu, Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A. maddesi gereğince 4. maddede ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması gerektiği, davacı vekilinin sunduğu arabuluculuk son tutanağı incelendiğinde işbu dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulmadığı, davanın ... tarihinde açıldığı, davacı yanın arabuluculuk başvurusu yapmadan işbu davayı açmasının arabuluculuk düzenlemesinin ruhuna ve yukarıda belirtilen arabuluculuğa ilişkin yasal düzenlemelerin getiriliş amacına aykırı olduğu, her davanın açıldığı tarihteki şartlara göre değerlendirilmesi gerektiği, arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir dava şartı niteliğinde olmadığı, tüm bu nedenlerle 6102 sayılı TTK'nın 5/a maddesi, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/a-2 maddesi ile HMK'nın 114/2 ve 115. maddeleri uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine dair karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harç mahsup edilerek bakiye ... TL harcın talep halinde ve karar kesinleştikten sonra davacıya İADESİNE, 3-Davalı kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 5-Yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5/1. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarılması, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmek suretiyle yatıran tarafa iadesine, Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda tarafların yokluğunda verilen kararın gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere karar verildi.08/09/2026Katip ... ¸(e-imzalı) Hakim ... ¸(e-imzalı)