Tapu iptali ve tescil davasında, kadastro öncesi zilyetliğe dayalı hak iddia edilen vakıf arazisinin "icare-i vahideli akar" niteliğinde olması nedeniyle kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile kazanılabilir olduğuna dair Yargıtay onaması.
Özet: Davacıların kadastro öncesi zilyetliğe dayalı tapu iptali ve tescil talebiyle açtığı davada, davalı vakıf adına kayıtlı taşınmazların hukuki niteliği tartışılarak, ilgili vakfın "icare-i vahideli, mülhak, sahih ve zürri" bir vakıf olduğu, dolayısıyla doğrudan hayrat mal niteliği taşımadığı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle iktisabının mümkün olduğu, Kadastro Kanununun 14. maddesindeki şartların davacı lehine oluştuğu gerekçesiyle ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinin davanın kısmen kabulüne dair kararları Yargıtay tarafından onanmıştır.
MAHKEMESİ: Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/43 E., 2024/922 K.İLK DERECE MAHKEMESİ: Palu Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2019/394 E., 2023/217 K.Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Kadastro sonucu;...ili, ...ilçesi,...Mahallesi 1 21... parsel, ...Mahallesi 2 57... parsel, ... Mahallesi 3 10... , 7 parsel, ...Mahallesi 3 23... , 3 44... , 3 37... , 11, 12, 13 parsel sayılı taşınmazlar vergi kaydı nedeniyle ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacılar dava dilekçesinde;...ili, ...ilçesi,...Mahallesi 1 21... parsel, ...Mahallesi 2 57... parsel, ... Mahallesi 3 10... , 7 parsel, ...Mahallesi 3 23... , 3 44... , 3 37... , 11, 12, 13 parsel sayılı taşınmazların ... adına tespit gördüğünü, oysa taşınmazlarda zilyet olduklarını belirterek çekişmeli taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile adlarına tescilini talep etmiştir.Davalı ... mütevellisi; çekişmeli taşınmazların vakıf adına kayıtlı olduğunu, vakfiyede dava konusu taşınmazların bulunduğu ...bölgesinin vakfa ait olduğunun açık ve net olduğunu, davacı ve murislerinin taşınmazlarda hiçbir zaman asli zilyet olmadıklarını, Karayolları Bölge Müdürlüğü tarafından köyde yapılan çalışmalar sırasında kamulaştırma bedelinin vakfa ödendiğini, dava konusu taşınmazlar üzerinde davacı lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazların vakfiye sınırları içerisinde kaldığını, vakfiye kapsamındaki taşınmazların zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığını, kadastro tespiti sırasında uygulanan vergi kayıtlarının taşınmazlara uyduğunu, Toprak Tevzi Komisyon kararları incelendiğinde taşınmazların vakıf arazisi olduğu ve davacının işgalci konumunda bulunduğunun anlaşılacağını, davacıların murislerinin de içinde bulunduğu bir kısım davalılar hakkında müdahalenin menine karar verildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.Palu Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.12.2020 tarihli ve 2019/438 Esas, 2020/280 Karar sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazların hayrat mal olmadığı dolayısıyla zilyetlikle iktisabına yasal engel bulunmadığı, ...Mahallesi 3 37... parsel ve 3 37... parsel sayılı taşınmazlar haricindeki davaya konu taşınmazlar üzerinde davacı yararına zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçeye, mevcut delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, her ne kadar ... Bey oğlu ...Vakfının niteliğine dair mahkeme tarafından ayrıca bilirkişi incelemesi yaptırılmamış ve vakfiye kapsamı tayin edilmemiş ise de gerek dosya içerisindeki Vakıflar Genel Müdürlüğünün yazı cevabına, gerekse aynı Vakıf ile ilgili olarak Yargıtay denetiminden geçmiş pek çok emsal dosya bulunmasına, bu itibarla adı geçen Vakfın doğrudan doğruya hayrat vakıflardan olmayıp İcare-i Vahideli akarından istifade olunan mülhak, sahih ve zürri bir vakıf olduğunun hükmen kabul edilmiş olmasına göre vakfedilmiş mallarının doğrudan hayrat mal olmadığından çekişmeli taşınmazların kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla kazanılabilecek nitelikte olduğu, vakıf mallarının zilyetlikle kazanımını yasaklayan ilk düzenleme olan 903 sayılı Yasa'nın yürürlüğünden önce 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 14. maddesindeki şartların davacı taraf yararına oluştuğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: - K A R A R -Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama kuralları ve kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, 7531 sayılı Yasa'nın 20. maddesi uyarınca değiştirilen 5737 sayılı Yasa'nın 77. maddesi uyarınca davalı ... İdaresi harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.04.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.