2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayalı kamulaştırma bedeli tespiti ve taşınmaz tescili davasında, taşınmazın arsa vasfı, metrekare birim değeri ve bilirkişi raporuna ilişkin tarafların istinaf ve temyiz itirazlarının incelenmesi.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescil davasında, ilk derece mahkemesinin taşınmazın arsa vasfında olduğu kabulüyle 91 TL/m² bedel tespit ederek tescile hükmettiği kararı, taşınmazın susuz tarla olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunan davacı idare ile bedelin yetersiz olduğunu iddia eden davalıların itirazlarına rağmen, bölge adliye mahkemesince mücavir alan, ulaşım ve altyapı olanakları gibi özellikleri nedeniyle arsa niteliğinde olduğu ve emsal karşılaştırmasıyla belirlenen bedelin isabetli olduğu gerekçesiyle esastan reddedilerek onanmıştır.
5. Hukuk Dairesi         2025/9963 E.  ,  2026/968 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/559 Esas, 2025/897 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Diyarbakır 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/60 Esas, 2024/861 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescili ve tapudan yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ............ ili, ... ilçesi, ........Mahallesi 359 (eski 10) parsel, 11 parsel, 12 parsel, 16 parsel, 29 parsel, 30 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların müvekkili idare adına tescilini talep etmiş, dosya tefrik edilerek yargılamaya 30 parselden ifrazen gelen 493 parsel üzerinden devam edilerek 493 parsel sayılı taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesi ibraz etmemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline ve tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz keşifte yapılan gözlemde de netleştiği üzere susuz tarla vasfında olup tarım arazisi olarak değerlendirilmesi gerekirken, arsa olarak değerlendirilmesinin yerinde olmadığını, emsal karşılaştırmasının doğru yapılmadığını, metrekare değerinin yüksek hesaplandığını, davanın 4 ay içinde sonuçlandırılmamış olması sebebiyle faize hükmedildiği, ancak bunun sebebinin kurum olmadığını, kendisini vekille temsil ettiren idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.
2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda eksik değerlendirme yapıldığını, emsal değerler olmadığı gerekçesiyle belediye rayiç değerleri üzerinde TEFE değerleri uygulanarak hesaplama yapıldığını, bu raporu ve bunu dayanak yaparak verilen kararı kabul etmediklerini, dosyada mevcut bulunan 13.09.2021 tarihli bilirkişi raporunda davanın açıldığı tarih olan 03.05.2010 tarihinde .......... ili, ... ilçesi, .............. Mahallesi 30 sayılı parselde yer alan dava konusu taşınmaza 91,00 TL/m² olarak değer tespiti yapılmış ise de dilekçeleri ekinde mevcut olan uzman görüşü incelendiğinde görüleceği üzere 03.05.2010 tarihinde........ ili, ... ilçesi, ........... Mahallesi 30 sayılı parselde yer alan dava konusu arsada metrekare başına düşen birim fiyatının 222,57 TL/m² olduğunun açıkça görüldüğünü, hazırlanan bu uzman görüşünde geçen birim metrekare başına düşen fiyat bile yetersiz ise de bu iki rapor arasında dahi büyük farkların olması göz önünde bulundurulduğunda büyük mağduriyetin oluştuğunu, keşif masrafları olarak 04.06.2021 tarihinde 2.100,00 TL gider avansı ve 419,90 TL keşif harcının yatırıldığı hâlde, yargılama giderleri olarak kalemlendirilmemiş olup bu hususun da düzeltilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın uygulama imar planı ve ... planı içerisinde yer aldığı, mücavir alan içinde olduğu, ulaşım ve altyapı hizmetlerinden yararlandığı, Tapu ve Kadastro Müdürlüğü Parsel Sorgu Programına göre ilçe merkezine yakın mesafede bulunduğu ve bu özelliklerine göre arsa niteliğinde olduğu anlaşılmış olup hükme esas alınan bilirkişi raporunda arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, davaya konu taşınmaz bakımından netice itibarıyla arsa metrekare birim değeri olarak dava tarihi olan 2010 dava yılı için 91,00 TL'nin tespit edilip ve bu değer üzerinden kamulaştırma bedelinin hesaplanması ve bu toplam bedel üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi, taşınmazda davalılar adına olan taşınmazın tapu kaydının iptali ile idare adına tesciline karar verilmesinin uygun bulunduğu, İlk Derece Mahkemesi tarafından kurulan hükmün ve yapılan yargılamanın usul ve kanuna, Yargıtay yerleşik içtihatlarına uygun olduğu anlaşıldığından taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2.Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki............ ili, ... ilçesi, ....... Mahallesi 493 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak, üzerindeki yapılara ise resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesi yerindedir.
3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalılar ... vd.den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.01.2026 tarihinde oy birliğiyle kabul edildi.