Boş çek yapraklarının keşideci imzası taşıması durumunda kıymetli evrak vasfı kazanarak iptal davasına konu edilebileceği yönünde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi istinaf kararı.
Özet: İstinaf mahkemesi, keşideci imzası taşıyan kayıp çeklerin iptali talebini hukuki yarar yokluğu gerekçesiyle reddeden ilk derece mahkemesi kararını bozarak, keşideci imzalı çeklerin kıymetli evrak niteliğinde olduğunu, eksik kısımlarının sonradan doldurularak tedavüle çıkarılma imkanı bulunduğunu ve bu durumun davacıya büyük zarar verebileceğini belirterek, davanın bu yönden yeniden incelenmesi amacıyla dosyayı yerel mahkemeye geri gönderdi.
T.C. BURSA BAM ...HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ...
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ... HUKUK DAİRESİDOSYA NO : .KARAR NO .T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R I.İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : .. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ :.NUMARASI : .DAVACI :.DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))KARAR TARİHİ : .KARAR YAZIM TARİHİ : .Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü: GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı, keşideci imzası bulunan boş çeklerin son hamili olduğunu, tüm aramalara rağmen çekleri bulamadığını, çeklerin kaybolması nedeniyle iptallerine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonunda, boş çek yaprağının kıymetli evrak niteliğinde olmadığı için davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf başvurusunda,mahkemenin Bursa ...Hukuk Dairesi kararını gerekçesinde emsal olarak kullandığını, oysa ki dava konusu çeklerin keşideci imzasına haiz olarak müvekkiline teslim edildiğini, kötü niyetli kişilerce doldurularak bankaya ibraz edilmesi halinde davacının büyük zararlara uğrayacağını, Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin emsal bir kararında, "çeklerin keşideci imzasını havi olduğunun iddia edildiği ve bu hali ile boş olan kısımlarının sonradan doldurularak tedavüle sürülmesinin mümkün olduğu göz önüne alınmak suretiyle sonuca gidilmesi gerektiği" şeklinde olduğunu, tüm bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini talep etmiştir.Dava, 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757/1 maddesi gereği açılan isteme konu çekin zayi olduğundan bahisle iptali istemine ilişkindir.İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. TTK'nun 651. maddesi gereğince; kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Aynı kanunun 652. maddesine göre de; kıymetli evrakı zayi eden kimse, iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. TTK.nun 730/3.maddesi yollamasıyla 592.maddesi hükmüne göre çekteki asli unsur keşideci imzası olup, diğer unsurlar tedavüle çıktıktan sonra tamamlanabilir. (Yargıtay 19. HD 2009/9911 Esas ve 2010/5684 Karar)Somut olayda, davacı, dava konusu çeklerin keşideci imzasına havi olarak kendisine verildiğini ve son hamil olduğunu iddia ederek, keşideciye ait bilgileri ve çeklere ilişkin hesap numarası ile yine çeklerin seri numaralarını bildirmiş olup, çeklerin keşideci imzasına havi olduğu iddia edildiğine göre, çekte yer alması gereken asli unsur olan keşideci imzası bulunmakla, diğer kısımların sonradan doldurularak çeklerin tedavüle çıkarılabileceği göz önünde tutularak, buna göre sonuca gidilmesi gerekirken, aksi yöndeki mahkeme kararında isabet bulunmamaktadır. Kaldı ki, emsal olarak mahkeme gerekçesinde değinilen kararın gerekçesi keşideci imzası bulunmayan boş çek yapraklarının çek vasfına haiz olmadıkları, bu nedenle çek iptaline konu edilemeyeceklerine ilişkindir. Zira yerleşik yargıtay içtihatları da boş çek yapraklarının TTK’nun 780. maddesi uyarınca kambiyo vasfı olmadıklarından, bunlarla ilgili çek iptali davası açılamayacağı yönündedir.(Yargıtay 11.HD.2016 / 6909 E .2018 / 777 K. T.05.02.2018) Açıklanan nedenlerle, mahkemece eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak deliller toplanmadan ve incelenmeden hüküm tesis edildiğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-) Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE, ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararının 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-a-6 hükmü uyarınca KALDIRILMASINA,2-) Gerekçede belirtilen eksikliklerin giderilmesi amacıyla davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-) 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan istinaf karar ve ilâm harcının istinaf eden tarafa talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,4-) İstinaf incelemesi duruşma açılmadan yapıldığından vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-) 6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz kararının ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a hükmü gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 31/12/2025 Başkan ... ¸(e-imzalıdır) ...Üye ... ¸(e-imzalıdır) ...Üye ... ¸(e-imzalıdır) ...Katip ... ¸(e-imzalıdır)