İdare tarafından kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmazların bedelinin tahsili davasında, belirlenen tazminatın hukuka uygunluğunun temyiz incelemesi.
Özet: Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, davalı belediyenin taşınmazlara fiili ve hukuki olarak el attığı ve bilirkişi tarafından belirlenen 4.512,00 TL/m² birim değer üzerinden bedelin uygun olduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararı, bölge adliye mahkemesince taraf istinaf başvurularının reddedilerek kamu düzenine ilişkin bazı düzeltmelerle yeniden esas hakkında hüküm kurularak onanmış ve bu karar davalı idarece temyiz edilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/4426 E.  ,  2026/981 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2221 Esas, 2024/2350 Karar
KARAR : Esastan ret /Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/116 Esas, 2023/266 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddi ile kamu düzeni gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .................Mahallesi 15 59... parsel, 15 60... parsel, 15 52... parsel sayılı taşınmazlara davalı idare tarafından hukuki ve filli olarak el atıldığını belirterek taşınmazların bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen kamulaştırma bedelinin çok düşük olduğunu, taşınmaza objektif değer artışı uygulanması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza müvekkili idare tarafından hukuki ve fiili el atmanın söz konusu olmadığını, seçilen emsalin uygun olmadığını, kıyaslama kriterlerinin hatalı olduğunu, ayrıca harcın maktu olarak alınması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazlara davalı belediyenin asfalt yol yapmak suretiyle bir kısmına fiilen el atıldığı sabit olup 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı içerisinde spor tesis alanı ve sosyal-kültürel tesis alanı içerisinde kalan, kamuya tahsis edilen dava konusu taşınmazlarda, proje bütünlüğü kapsamında taşınmazların tamamına fiilen el atıldığı kabul edilip davacı tarafın taşınmazlardaki payı nispetinde tazminata hükmedilmesi, yine davacı taraf adına kayıtlı olan ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında park alanında kalan 15 52... parsel sayılı taşınmazın imar planının 2013 tarihinde yapıldığı, bu tarihten bu yana taşınmazda idarece herhangi bir işlem tesis edilmediği, yerleşik Yargıtay uygulamamaları gereği dava konusu taşınmaza artık fiilen el atıldığının kabulü gerektiği, bu nedenle sorumlu idarenin ... Belediye Başkanlığı olduğu kabul edilerek davacı tarafın payı nispetinde tazminata hükmedilmesinin yerinde olduğu, dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde el atılan taşınmazların bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gibi taşınmazların bilirkişi raporunda belirlenen niteliği ve konumuna göre 04.03.2022 dava tarihi itibarıyla 4.512,00 TL/m² birim değer üzerinden belirlenen bedelin uygun olduğu, ancak harca ilişkin hükmün hatalı tesis edildiği gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddi ile İlk Derece Mahkemesi Kararı kaldırılarak kamu düzenine ilişkin hususlar yönünden düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca taşınmazlara bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idareden aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.