Danıştay 5. Daire, 10. dönem idari yargı hakim adayının sözlü sınav başarısızlığı nedeniyle adaylık görevine son verilmesi işleminin iptali kararının temyizini değerlendiriyor.
Özet: Bu yargı kararı, sözlü sınavda başarısız sayılma gerekçesiyle adaylık görevine son verilen idari yargı hakim adayının işlemin iptali talebiyle açtığı davada, Bölge İdare Mahkemesinin, adaylığa son verme işlemini iptal etmesine yöneliktir. Danıştay, önceki bir kararıyla dayanağı olan sözlü sınavda başarısızlık kararının bozulmuş olması nedeniyle, Bölge İdare Mahkemesinin temyize konu iptal kararını esas yönünden usul ve hukuka uygun bularak onamış; ancak davacının iptal kararının doğal sonuçlarını sınırladığı ve adaylık statüsüne iadeyi açıkça belirtmediği yönündeki gerekçe düzeltilmesi talebini, yeniden yargılama gerektirmeyen maddi hatalar veya düzeltilebilir eksiklikler kapsamında değerlendirerek kararının düzeltilerek onanmasına hükmetmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YBEŞİNCİ DAİREEsas No : 2025/13425Karar No : 2025/8809TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR 1- DAVACI: ... 2-DAVALI: ... Bakanlığı / ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN ÖZET: Davacı tarafından, 10. Dönem İdari Yargı Hâkim Adayı olarak görev yapan davacı tarafından, eğitim sonu sözlü sınavında başarısız olduğu ve memuriyete atanma istemi de bulunmadığı gerekçesiyle adaylık görevine son verilmesine ilişkin ... tarih ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun Danıştay Beşinci Dairesinin 11/06/2024 gün ve E:2023/6657, K:2024/9880 sayılı bozma uyulmak suretiyle kabulü ile istinafa konu idare mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davacı tarafından gerekçenin düzeltilmesi, davalı idare tarafından kararın hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARININ ÖZETİ: Davacı tarafından; Temyize konu kararda, yeniden sözlü sınava tabi tutulacağı ve iptal kararının doğrudan adaylık görevine dönüş sonucunu doğurmayacağının ifade edildiği, gerekçede yer alan bu sınırlayıcı değerlendirmenin, hem kararla hem de idare hukuku ilkeleriyle çeliştiği, iptal hükmünün doğal sonuçlarını sınırlandırdığı, iptal kararı uyarınca adaylık statüsüne iadesinin gerektiğinin açıkça Mahkeme kararında belirtilmesi gerektiği iddia edilmektedir.Davalı idare tarafından; Dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.SAVUNMALARIN ÖZETİ :Davacı tarafından; Savunma verilmemiştir. Davalı idare tarafından; Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...DÜŞÜNCESİ : İdare Dava Dairesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosya tekemmül ettiğinden her iki tarafın yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca karar verilmeyerek, dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : MADDİ OLAY:10. Dönem İdari Yargı Hâkim Adayı olarak görev yapan davacı, Türkiye Adalet Akademisi tarafından 05/03/2020 tarihinde gerçekleştirilen eğitim sonu sözlü sınavına katılmış ve başarısız sayılmıştır. Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün ... tarih ... sayılı işlemiyle sözlü sınav sonucunda başarısız olduğu değerlendirilen davacının 2802 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 6. fıkrası gereğince adaylık görevine son verilmesine karar verilmiştir.Davacı tarafından; adaylık görevine son verilmesine ilişkin Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün ... tarih ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Davacının Temyiz Başvurusu Yönünden;Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.Temyizen incelenen karar, esas yönünden usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın esasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz İncelemesi Üzerine Verilecek Kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa, Danıştayın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır. Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında, dava konusu işlemin dayanağı olan ve davacının hakim adayı olarak görev yapmakta iken 05/03/2020 tarihinde yapılan meslek öncesi sözlü sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davanın reddi yolunda verilen idare mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyiz edilmesi üzerine Danıştay 5. Dairesinin 11/06/2024 tarih ve E:2022/11230, K:2024/9884 sayılı kararıyla bozulduğu ve bozma kararı üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi...İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı bozma kararına uyularak dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan kararın gerekçesinde, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi nedeniyle, dayanağı ortadan kalkan dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi kabulden hareketle alınan idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı belirtilmekle, davacının yeniden sözlü sınava tabi tutularak başarı durumunun değerlendirileceği dikkate alındığında, "bu kararın davacının doğrudan hakim adaylığı görevine iadesi sonucunu doğurmayacağı da açıktır." denilmek suretiyle karar vermiş ise de, bir idari işlemin yargısal bir kararla iptali halinde, bu iptal kararlarının işlemin yapılması sırasında unsurlarında bulunan sakatlıkları saptadığı, işlemi yapıldığı andan başlayarak ortadan kaldırdığı, bu özelliği nedeniyle geriye yürüyen sonuçlar doğurduğu, başka bir anlatımla, işlemin tesis edildiği tarihten önceki hukuki durumun geçerliliğini sağladığı İdare Hukukunun bilinen ilkelerindendir.Anılan İdare Hukuku ilkesinden dolayı idare, iptal edilen işlemden doğan sonuçları ortadan kaldırmak, işlemin hiç yapılmamış sayılmasının bir gereği olarak önceki hukuki durumun geçerliliğini sağlamak üzere işlem tesis etmekle yükümlü bulunmaktadır. Kaldı ki davacının tekrar sözlü sınava çağrılabilmesi için öncelikle hakim adaylığı statüsüne alınması zorunludur. Bu durumda; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında, "bu kararın davacının doğrudan hakim adaylığı görevine iadesi sonucunu doğurmayacağı da açıktır." ibaresinin çıkarılarak düzeltilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Davalı idarenin temyiz başvurusu yönünden:Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.Temyizen incelenen karar, esas yönünden usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın esasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1.Davacının temyiz isteminin kabulüne ve anılan kararın "bu kararın davacının doğrudan hakim adaylığı görevine iadesi sonucunu doğurmayacağı da açıktır." kısmının yukarıda belirtilen şekilde karardan çıkarılmak suretiyle düzeltilerek ONANMASINA, 2-Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K... sayılı kararının, esasa ilişkin kısmının ONANMASINA,3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan taraflar üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına,4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine 16/09/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.