Aidat borcunu ödemeyen kooperatif üyesinin, yapılan iki haklı ihtara rağmen yönetim kurulu kararı ile kooperatif üyeliğinden ihracının hukuka uygunluğunun temyiz yoluyla incelenmesi.
Özet: Davacı kooperatif üyesinin, iki haklı ihtara rağmen aidat borcunu ödememesi nedeniyle kooperatif üyeliğinden ihraç edilmesine ilişkin açtığı iptal davasında, ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi tarafından ihraç işleminin Kooperatifler Kanunu ve ana sözleşme hükümlerine uygun olduğuna karar verilerek davanın reddedildiği, davacının ihraç kararının tebliğinden sonra yaptığı ödemenin kararın haklılığını ortadan kaldırmadığı belirtilerek, davacının ihraç kararının iptali talebinin haksız bulunduğu bir hukuki süreç.
6. Hukuk Dairesi         2025/3211 E.  ,  2026/473 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/603 E., 2025/1175 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2020/713 E., 2021/759 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıya, davalı kooperatif tarafından, 1. ihtarname gönderilerek, bildirilen borcun 10 gün içerisinde ödenmesi aksi durumda Kooperatifler Kanun'unun 17. ve Kooperatif Ana Sözleşmesinin 14. maddesi hükümleri uyarınca ihraç olunacağının ihtar edildiğini, bu ihtara davacı tarafından itiraz edildiğini, 2. ihtar sonunda davacının, davalı kooperatif yönetim kurulunun 25.11.2020 tarih ve 11 sayılı kararı ile kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğini, kararın ihraç prosedürüne aykırı olduğunu, müvekkilinin, davalı kooperatifin başkanlığını devrettiği dönemden 71.000,00 TL alacağı bulunduğunu, alacağının ne zaman ve nasıl sona erdiğinin ve davalının alacaklı hale geldiğinin belli olmadığını, istenen aidat borcunun dayanağının açık ve anlaşılır olmadığını, üyeler arasında ayrım yapıldığını belirterek, davalı kooperatif yönetim kurulunun 25.11.2020 tarih ve 11 sayılı kararı ile alınan davacı ...’ün kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; kooperatif genel kurullarında kabul edilen ve kesinleşmiş olan aidat ve benzeri 25.342,00 TL mali yükümlülüklerini davacının yerine getirmediğini, yükümlülüklerin yerine getirilmesi konusunda gönderilen 1. ve 2. ihtarlara rağmen ödeme yapmadığını, iki haklı ihtara rağmen borcunu ödemeyen davacının, yönetim kurulunca alınan 28.10.2020 tarih ve 07 sayılı ihraç kararı ile ihraç edildiğini, ihraç kararının davacıya .............. Noterliğinin 25.11.2020 tarih ve ... yevmiye numarasında kayıtlı ihtarname ile bildirildiğini, eski yöneyim kurulu başkanı olan davacı hakkında zimmet ve görevi kötüye kullanma suçlarından mahkumiyet kararları verildiğini, davacı hakkında alınan ihraç kararının yasa, Ana Sözleşme hükümleri ve Yüksek Mahkemenin yerleşik kararlarında uygun olduğunu, haksız ve yersiz davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının üyesi olduğu davalı kooperatife karşı kooperatif genel kurullarında karar altına alınan bakiye 25.329,30 TL aidat ödeme borcunu yerine getirmediği ve bunun üzerine Ana Sözleşme uyarınca davacıya ............ Noterliği'nin 08.09.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı 10 gün süreli 1. borç ihtarnamesinin gönderildiği, ancak verilen süre içerisinde borcun ödenmediği, bunun üzerine davacıya ............ Noterliğinin 14.10.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ikinci ihtarnamenin gönderildiği, ancak borcun yine ödenmediği, ihtarların usulüne uygun şekilde davacıya tebliğ edildiği, iki haklı ihtara rağmen borcunu ödemeyen davacının, davalı Kooperatif Ana Sözleşmesinin 9. ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca yönetim kurulunca alınan 25.11.2020 tarih ve 11 sayılı ihraç kararı ile üyelikten ihraç edildiği, yapılan işlemlerin ve alınan ihraç kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi raporunda davacının ödemesi gereken aidat borcunun 104.982,30 TL ve ödediği aidat borcunun 79.653,00 TL ve buna göre 31.07.2020 tarihi itibariyle ödenmeyen anapara aidat borcu tutarının (104.982,30 TL - 79.653,00 TL =) 25.329,30 TL ve bu tutara isabet eden faiz borcu tutarının 1.676,52 TL olduğu yönünde görüş bildirildiği, ihtar edilen borç ile gerçek borç arasında fahiş bir fark bulunmadığı, davacı tarafından ihtarnameden sonra yapılan 10.000,00 TL tutarındaki ödemesinin dikkate alınmamış olduğu iddia edilmiş ise de, davacının bu ödemesinin kendisine 2. ihtarnamede verilen 1 aylık ödeme süresinin 21.11.2020 tarihinde sona ermesinden sonra kooperatif ortaklığından ihraç edildiği, 25.11.2020 tarihinde yapıldığı, sonuç olarak iki haklı ihtara rağmen borcunu ödemeyen davacının, davalı kooperatife ait Ana Sözleşmenin 9. ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca yönetim kurulunca alınan 25.11.2020 tarih ve 11 sayılı ihraç kararı ile üyelikten ihraç edilmesi işleminde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı belirtilerek başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Kooperatifin kendisinden keyfi olarak 25.000,00 TL istediğini, bu yönde alınmış bir genel kurul kararı olmadığını,
b. Yasal dayanağı olmayan cari hesap yerel mahkemece dikkate alındığından davacının, davalıdan olan alacağının değerlendirilmediğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı harcın temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.