Bakır kablo granül işleme sözleşmesi kapsamında eksik miktar ve düşük kalite granül tesliminden doğan zararın tazmini talepli davanın Yargıtaydaki temyiz incelemesi.
Özet: Bakır kablo işleme sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta, davacı, davalının eksik ve ikinci kalite granül teslim ettiğini iddia ederek bakiye zararının tahsilini talep etmiş; davalı ise edimlerini yerine getirdiğini ve davacının düşük kaliteli kablo sağladığını savunmuştur. İlk derece mahkemesi, sözleşme hükümlerini ve eksik/kalitesiz teslimatları esas alarak davacının haklı olduğuna karar vermiş ve teminat mektubu mahsubu sonrası davalıdan 1.237.330 TL alacağın tahsiline hükmetmiş, bu karar istinaf mahkemesince de onanmış, davalı vekili ise istinaf değerlendirmelerinin yetersizliği ve sözleşme dışı kablo türlerine yanlış hesaplama yöntemi uygulanması gerekçesiyle kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/305 E., 2025/112 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 13. Asliye Ticaret MahkemesiSAYISI : 2022/443 E., 2023/765 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; tarafların bakır kablo işleme tesisi kurulumu ve bakır kabloların granül hale dönüştürülmesine ilişkin 23.07.2013 tarihli sözleşme imzaladıklarını, işleme sonucu elde edilmesi gereken fiili granül miktarının belirlendiğini, ayrıca işleme sonucu yükleniciden teslim alınması gereken malzemenin 1. kalite granül olması gerektiğinin belirtildiğini, davalının sözleşmeye göre 82.599,86 kilo granülü teslim etmediğini, bu nedenle 19.06.2017 tarihli 1.737.330,29 TL tutarlı eksik granül faturası kesildiğini, yine birinci kalite yerine ikinci kalite granül teslimi nedeniyle sözleşme gereğince 31.05.2017 tarihli 39.472,44 TL tutarlı ikinci kalite granül cezasına ilişkin faturanın kesildiğini, davalının faturaları iade ettiğini, davalının verdiği 500.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun müvekkili şirkete olan toplam borcuna mahsuben nakde çevrildiğini, bakiye borcun halen ödenmediğini ileri sürerek, müvekkilinin zararı olan 1.237.330 TL'nin 19.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; davacıdan 5.443.340 kilo kablo teslim alındığını, dönüştürülerek 3.499.269,53 kilo bakır granül teslim edildiğini, müvekkilinin sözleşme gereğince edimlerini ifa ettiğini, kabloların sözleşmede yazılı içerdikleri bakır oranlarıyla tutanaklarla teslim alınan kabloların bakır miktarlarının farklı olduğunu, 2015 yılı başından itibaren bakır kalitesi düşük olan havai hat, çelikli askı teli gibi kabloların sevk edildiğini, davacının sözleşmeye aykırı olarak mutabakat yapılmadan ve tek taraflı olarak teminat mektubunu gelir kaydettiğini savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki sözleşmenin 5.11 maddesi gereğince teknik özellikleri belirtilen granüllerin 1. kalite olmak zorunda olduğu, sözleşmenin 7.4 maddesi içeriğine göre 2. kalite granül teslimi halinde ton başına 100 USD'nin yükleniciden tahsil edileceğinin taraflarca kararlaştırıldığı, sözleşmenin 5.12.1 maddesi gereğince davalının teslim ettiği granüllerin alıcı firma laboratuvarında 2. kalite olduğu tespit edilmiş olmakla davalı yüklenici tarafından 1. kalite granül yerine 2. kalite granül teslimi nedeniyle sözleşme hükümleri kapsamında davacının 39.472,44 TL ceza tutarını talep edebileceği, davacı tarafından davalı yükleniciye işlenmek üzere 5.443.340 kg kablo teslim edildiği buna karşılık davalı yüklenici tarafından davacıya 3.416.669,67 kg granül teslim edildiği hususlarında uyuşmazlık bulunmadığı, taraflarca imzalanan sözleşmenin 9. maddesinde kablo değerlerine ve en az bakır miktarına yer verilerek elde edilen granül miktarına maksimum %2 oranında firenin kabul edileceğinin kararlaştırıldığı, sözleşme hükümlerinin tüm ekleri ile birlikte her iki taraf için bağlayıcı olup davalı yüklenicinin sözleşme eki Ek-1'de yer alan listede belirtilen kablo cinslerine göre asgari granül miktarını %2 fire dahilinde üreterek davacıya teslim etmekle yükümlü olduğu halde davalı tarafça davacının teslim ettiği kabloları işledikten sonra davacıya teslimi gereken asgari granül miktarının altında 82.599,86 kg eksik granül teslim ettiği, eksik granül teslimi nedeniyle davacının gerçekleşen zararının 1.731.128,90 TL olduğu, 39.472,44 TL ceza tutarı da nazara alınarak sözleşme kapsamında davacı tarafından nakde çevrilen davalının 500.000,00 TL teminatının mahsubu neticesinde davacının davalıdan 1.270.601,34 TL talep hakkının bulunduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile 1.237.330,00 TL'nin 11.09.2017 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar vermiştir. IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf sebepleri yönünden somut değerlendirme yapılmadığını, sözleşmenin kablo türlerini belirten Ek- 1’de yer almayan toplam 31 cins kablo türüne sözleşmedeki hesaplama yönteminin uygulanmasının hatalı olduğunu, davacının granül teslimine ilişkin tutanaklara ihtirazi kaydını koymadığını, granüllerin işlendiği tesisin davacının kontrolünde olduğunu, müvekkilinin teslim anında kablolara müdahale şansı olmadığını, seçimi ve dahili olmayan kablo cins ve vasfındaki granül kalitesinden müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, teslim edilen 23 cins kablonun sözleşme dışı olduğunu ve 1. kalite granüle uygun olmadığını, sözleşme dışı bu kabloların sözleşmedeki kablolarda benimsenen tartı yoluyla teslim edilerek hesaplama yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, hesaplama yöntemine dayanak gösterilen raporların sözleşme ekinde yer almadığı, bu raporlarla ilgili bilgilendirme yapılmadığını, teslim fişinde sadece kablo ağırlıklarının belirtilmesi yoluyla kablo boylarının bulunması ve bu şekilde granül hesabı yapılmasının olanaklı olmadığını, en azından kablo marka, imalâtçı ve imalât yılının tespit ediliyor olması gerektiğini, davacının 1. kalite granül teminine uygun kablo teslim etmediğini, ifa imkânsızlığının mevcut olduğunu, imkânsızlığa davacı taraf sebebiyet vermişken müvekkili şirketin zarardan sorumlu tutulamayacağını, ifaya ekli cezai şartın sözleşmenin feshedilmiş olması karşısında reddi gerekirken kabul edilmesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan bakır kablo işleme tesisi kurulumu ve bakır kabloların granül hale dönüştürülmesine ilişkin sözleşme kapsamında alacak istemine ilişkindir.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 23.02.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.