ankara 4. fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinin, bir marka tescilinin sabunlar ve perakendecilik hizmetleri yönünden iltibas nedeniyle kısmi iptali ile hükümsüzlüğü davası.

Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin, bir marka tescilinin sabunlar ve perakendecilik hizmetleri yönünden iltibas nedeniyle kısmi iptali ile hükümsüzlüğü davası.

Özet: Davacı şirket, yenilikçi saç bakım ürünleriyle tanınan bir marka olarak, davalıya ait sabunlar ve ilgili perakendecilik hizmetlerini kapsayan marka başvurusunun, mevcut ve bilinen markalarıyla karıştırılma ihtimali yarattığını ve sınai mülkiyet kanunu maddelerine aykırı olduğunu ileri sürmüştür. İtiraz sürecindeki bir idari hatayı da vurgulayarak, davalı markasının belirtilen mal ve hizmetler yönünden tescil kararının iptalini ve markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep eden davacıya karşılık, davalı kurum kararlarının hukuka uygun olduğunu savunurken, diğer davalı (marka başvuru sahibi) davanın reddini talep ederken kendi markasını geri çektiğini belirtmiştir.

T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/324 Esas - 2025/200

T.C. "TÜRK MİLLETİ ADINA"

ANKARA

4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR

HUKUK MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2024/324

KARAR NO : 2025/200

DAVA : Marka .... Kararı İptali - Hükümsüzlük

DAVA TARİHİ : 29/07/2024

KARAR TARİHİ : 26/05/2025 Yazım Tarihi: 22/06/2025

İDDİA:

Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE: Müvekkilinin ... yasaları uyarınca kurulduğunu, Yenilikçi yaklaşımlarla saç bakımını yeniden tanımlayan ürünler geliştiren ve alanında kısa sürede bilinir hale gelerek tanınmış şirketlerden biri olduğunu, Yayına itirazın kısmen kabul edildiğini, Dava konusu ... kararına konu marka başvurusuna itiraz aşamasında, müvekkilinin marka vekilleri tarafından dosyalanan 11 Şubat 2023 tarihli itiraz dilekçesi sonrasında, itirazda dayanak gerekçe gösterilen ... sayılı ... markasının sahibinin değiştiğini, Yeni sahibinin müvekkili olduğunu, Karara itiraz aşamasında bu durumun açıklandığını, Sahip değişikliği ... sayılı 28.05.2024 tarihli dava konusu ... kararının verildiği tarihten önce ... kayıtlarına yansıdığı halde, ... kararında itiraz sahibi olarak sehven eski sahibin gösterildiğini, Daha sonra ... kararının düzetilerek, ... sayılı 23.07.2024 tarihli ... kararının oluşturulduğunu, Müvekkilinin ... markalı ürünlerinin dünya çağında satılmakta olduğunu, Çeşitli tescilleri bulunduğunu, Daha önce davalının ... sayılı başvurusuna itirazlarının dava konusu hizmetler yönünden de kabul edildiğini,3.sınıf yönünden de benzerlik olduğunu, sabunların saç bakımı dahil her türlü bakım ve güzellik ürünlerinde yaygın ve yoğun olarak kullanılan kozmetik ürünlerden olduğunu, Markaların benzer olduğunu, Davalının ... ibareli çok sayıda markasının zaten tescilli olduğunu, Asıl korunmak istenen unsurun ... olduğunu, Emsal yargı kararları bulunduğunu belirterek, dava konusu ... kararının 3. sınıftaki "Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç)" malları ve söz konusu malların perakendeciliği hizmetleri için 35. sınıftaki "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç); Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç) mallarının bir araya getirilmesi belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" hizmetleri yönünden iptalini ve anılan mal ve hizmetler yönünden markanın sicilden terkinini ve hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir.

SAVUNMA:

Davalı kurum vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: Alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligatın yapıldığı, cevap dilekçesi sunmadığı ancak vekili 17/04/2025 tarihli beyan dilekçesi gönderdiği, müvekkilinin kendi markasını geri çektiğini, son duruşmaya gelerek davanın reddini talep etmiştir.

MUHAKEME:HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

DELİLLER ve DEĞERLENDİRME:

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davalı firmanın ... başvuru sayılı markasının kapsamında yer alan 3. sınıftaki “Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç)”malları ve 35.sınıftaki “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil ;ilaç ihtivaeden kozmetikler hariç); Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç) mallarının bir araya getirilmesi belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri ile davacı tarafın itiraz mesnedi mesnet markaları arasında (... Kararının iptali yönünden kurum itiraz sürecinde ileri sürüldüğü mesnet markaları, hükümsüzlük talebi açısından ayrıca dava dilekçesinde geçen) SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, davacı tarafın SMK 6/4-5 maddesine göre markalarının yurt içi ve yurt dışı tanınmışlığı iddiasının yerinde ve doğru olup olmadığı ... ... sayılı ... Kararının kısmen iptalinin, davalı markasının tescili halinde de kısmen hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır.

... kararının 24/07/2024 tarihinde davacı tarafa tebliğ edildiği, davacının da 5000 sayılı ... Kanununun 15/C maddesinde öngörülen iki aylık süre içerisinde 29/07/2024 tarihinde ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 156.ncı maddesinde görevli ve yetkili mahkemeye dava açtığı anlaşılmıştır.

... ...'nun ... sayılı kararında; " ... başvuru numaralı "... ..." ibareli başvurunun ..., ... sayılı "...", "..." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6(1) maddesi uyarınca kısmen reddi yönündeki ... kararına karşı, başvuru hakkındaki kısmi ret kararının kaldırılması talebiyle başvuru sahibi tarafından yapılan itiraz incelenmiştir.

Yapılan inceleme sonucunda, başvuru ile redde mesnet gösterilen markanın/markaların bağlantı kurulması ihtimali dahil karıştırılma ihtimaline yol açabilecek derecede benzer olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Ayrıca redde konu mallarla/hizmetlerle aynı veya aynı tür ya da benzer malların/hizmetlerin redde mesnet markanın/markaların kapsamında yer aldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle başvuru ve redde mesnet marka arasında ilişkilendirme/karıştırılma ihtimali bulunduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, müktesep hak iddiası redde konu mal ve hizmet ile işbu başvuru bakımından yerinde görülmemiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle itiraz hakkında .... verilen ret/kısmi ret kararı yerinde görülmüş ve iş bu itirazın reddi gerekmiştir.

2- .... . tarafından yapılan itiraz: ... başvuru numaralı "... ..." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın kısmen reddi yönündeki ... kararına karşı, yayına itiraz sahibi firma tarafından, başvurunun ... sayılı "..." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali ve tanınmışlık gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca tümden reddi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir.

Yapılan inceleme sonucunda, başvuru kapsamında kalan mal ve hizmetler ile itiraza mesnet markaların kapsamlarındaki malların/hizmetlerin mahiyeti, itiraza konu işaretin tertip tarzı ve başvuru ile itiraza mesnet markaların benzerliği bir arada değerlendirildiğinde başvuru ile itiraza mesnet markalar arasında itiraza konu mal ve hizmetler bakımından ilişkilendirme/karıştırılma ihtimali bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Ayrıca, itiraza mesnet markaların tanınmış markalardan olduklarını ve md. 6/5 bakımından maddede sayılan koşulların mevcut olduğunu gösterir nitelikte bilgi ve belge bulunmadığı değerlendirildiğinden, md. 6/4 ve md. 6/5 gereğince yapılan itiraz da yerinde bulunmamıştır.

KARAR Her iki itirazın da reddine oybirliği ile karar verilmiştir. " ifade edilmiştir."ifade edilmiştir.

6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük)

Madde 6 (Marka tescilinde nispi ret nedenleri)

"(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

(4) ... Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.

(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir. .",

Madde 25 " (1) 5 inci (mutlak red nedenleri ) veya 6 ncı ( nisbi red nedenleri ) maddede sayılan hâllerden birinin mevcut olması hâlinde mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verilir. " hükmü yer almaktadır.

SMK 6/1 maddesi anlamında iltibastan bahsedebilmek için ;

Her iki taraf markasının AYNI işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması,

Her iki taraf markasının benzer işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) AYNIYETİ olması,

Her iki taraf markasının BENZER işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması, ihtimali aranır.

Markaların karıştırılmasından söz edebilmek için ise , dava konusu marka ile itiraza mesnet marka/markalar arasında hedef tüketici kitlesi (orta düzeydeki) yönünden markaların “görsel”, “işitsel” ve “kavramsal” özellikleri dikkate alarak genel ve bütünsel açıdan benzerlik ihtimali olması , yine tescilli marka ile tescil olunmak istenen işaret arasında markayı taşıyan her iki ürünün işletmesel kökeninin aynı veya birbirleriyle bağlantılı (idari-ekonomik) işletmeler tarafından üretilmiş olabileceği noktasında bağlantı kurulması (ilişkilendirilme) ihtimalinin bulunması gerekir. Karıştırılma kavramının varlığı için “somut bir karıştırma” eyleminin varlığı şart olmayıp böyle bir tehlikenin varlığı dahi yeterli olacaktır.

SMK 6/4 maddesine göre tanınmış markada ;

... sözleşmesi kapsamında tanınmışlık düzeyine ulaşmış olması koşuluyla, tescilli bir markanın, işaret ve emtia açısından aynı veya benzerinin Türkiye'de aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından başvurusunun yapılması halinde itiraz üzerine reddedileceği düzenlenmektedir.

SMK 6/5 maddesi anlamında tanınmışlıktan bahsedebilmek için ;

Toplumda (Türkiye sınırlarında) tanınmışlık düzeyine ulaşmış olması koşuluyla, tescilli bir markanın, aynı veya benzerinin (aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın ) yapılan marka başvurusu, tanınmışlığından haksız yarar sağlanabileceği, itibarına zarar verebileceği veya ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumlarda, tanınmış marka sahibinin itirazı üzerine ret edilir.

Yargıtay içtihatlarında tanınmışlık “bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olarak” ifade edilmiştir. Bu hallerde marka başvurusu nedeniyle haksız yarar sağlanabileceği, onun itibarına zarar verebileceği veya onun ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği hallerinde nisbi red sebebi sayılarak başvuru markası engellenebilecektir.

Yukarıdaki kriterler, taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;

Davalı başvuru Markası Davacı Markaları

... ... (...) ... (...)

03,35. Sınıf 03. Sınıf

19/03/2025 tarihli Bilirkişi heyet Raporunda ÖZETLE; " 1)Dava aşamasında gerekçelere eklenen ... ve ... sayılı markaların dava konusu markadan sonraki tarihli olduğu, bu nedenle hükümsüzlük talebi yönünden dikkate alınamayacağı,

2)Dava aşamasında gerekçelere eklenen ... sayılı markanın rüçhan ve başvuru tarihinin dava konusu markadan önce olduğu, bu nedenle hükümsüzlük talebi yönünden dikkate alınabileceği,

3)Dava konusu mal ve hizmetlerin yayına itiraz aşamasında gerekçe gösterilen ... sayılı marka kapsamındaki mallarla benzer olduğu,

4)Dava konusu mal ve hizmetlerin, dava aşamasında gerekçe gösterilen ... sayılı marka kapsamındaki mal ve hizmetlerle benzer olduğu,

5)3 ve 4.maddelerde sözü edilen markalarla dava konusu markanın genel izlenim yönünden benzer olduğu,

6)3 ve 4.maddelerde sözü edilen markalarla dava konusu marka arasında 6769 sayılı SMK’nın 6(1) maddesi kapsamında karıştırılma olasılığı bulunduğu,

7)6769 sayılı SMK’nın 6(4) ve 6(5) maddeleri yönünden iddiaların ispatlanmadığı,

8)Dava konusu ... sayılı ... kararının “03 Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç) 35 Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç); Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç) mallarının bir araya getirilmesi belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) “ yönünden iptali koşullarının oluştuğu,

9)Dava konusu markanın “03 Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç) 35 Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç); Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç) mallarının bir araya getirilmesi belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) “ yönünden hükümsüzlüğü şartlarının oluştuğu" şeklinde ifade edilmiştir.

GEREKÇE:

Önceki tescilli bir marka ile başvuru konusu sonraki marka işareti arasında iltibasa sebebiyet verebilecek derecede görsel, sescil ve anlamsal benzerlik olup olmadığının, her ikisinin ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınmakla beraber münferit unsurlardan ziyade bütünü itibariyle bıraktığı izlenimin de nazara alınarak belirlenmesi gerektiğinden hareketle;

Davalının "... ... " ibareli marka başvurusu ile davacıya ait "..." ibareli(...) markası arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel ve sesçil benzerlik oluştuğu ve aynı zamanda dava konusu markanın kapsamında yer alan 3. sınıftaki “Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç)”malları ve 35.sınıftaki “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil ;ilaç ihtivaeden kozmetikler hariç); Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç) mallarının bir araya getirilmesi belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri yönünden emtia benzerliği/ilişkili ve bağlantılı emtialar oluştuğu;

İşin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, mesnet marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin yukarıda belirtilen emtialar açısından ayırdığı satın alma /faydalanma süresi içinde davalının başvuru markasını gördüğünde derhâl ve hiç düşünmeden bunun davacının "..." ibareli(...) markasından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı, her iki taraf markasında benzerlik nedeniyle yanılgı yaşayabileceği, bu emtialar açısından her iki taraf markasının aynı işletmeye ait markalar ya da idari ve ekonomik anlamda bağlantılı bir işletme markaları olarak algılanabileceği , taraf markaları arasında bu emtialarda SMK 6/1 maddesindeki iltibas koşulu oluştuğu;

SMK 6/4-5 maddesindeki tanınmışlık koşulu da oluşmadığı, ( davacıya ait tanınmış olduğu iddia edilen markadan " haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği " kanıtlanmadığı ) ;

Ancak bu durumlar yukarıda açıklanan iltibası ortadan kaldırmadığından neticeden dava kabul edilmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;

1-Davanın KABULÜNE,

2-Dava konusu .... sayılı ... Kararının iptaline,

3-Dava konusu ... sayılı marka tescilli olduğundan hükümsüzlüğüne, sicilden terkin edilmesine, karar kesinleştiğinde ... müzekkere yazılmasına,

4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL maktu karar harcından peşin alınan 427,60 TL'nin düşümü ile bakiye 187,80 TL'nin davalılardan eşit tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına,

5-AAÜT uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan eşit tahsiliyle davacıya verilmesine,

6-Davacının yaptığı; 11.000,00 TL bilirkişi ücreti, 180,00 TL tebligat ücreti, 615,40 TL ilk harç masrafı olmak üzere toplam 11.795,40 TL yargılama giderinin davalılardan eşit tahsiliyle davacıya verilmesine,

7-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine

Dair verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK 341 ila 345 inci maddesine göre tebliğden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememiz aracılığı ile .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar okunup açıklandı. 26/05/2025

Katip .... Hakim ....

E- imzalıdır E- imzalıdır