10. Asliye Ticaret Mahkemesinde İstiap Haddini Aşan Aracın Üst Geçide Verdiği Hasar İçin Sigorta Şirketinin Rücu Talepli İtirazın İptali Davası Kararı
Özet: Bir sigorta şirketi, aşırı yükle seyreden sigortalı aracının neden olduğu üst geçit hasarını ödedikten sonra, rücu alacağının tahsili için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali amacıyla dava açmıştır. Davalı, kusuru ve illiyet bağının olmadığını savunmuş; ancak bilirkişi raporu, kazanın münhasıran istiap haddi aşımından kaynaklandığını ve sürücünün %100 kusurlu olduğunu tespit etmiştir. Mahkeme, sigorta sözleşmesi ve genel şartları ışığında, davacı sigorta şirketinin ödediği zararın sigortalıdan rücu edilip edilemeyeceği hususunu değerlendirmektedir.
T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/548 Esas - 2025/891
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/548 EsasKARAR NO : 2025/891 HAKİM : ....KATİP : ....DAVACI : ... ...VEKİLİ : Av. ....DAVALI : ... .....VEKİLİ : Av. ...İHBAR OLUNAN : ....DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : 06/08/2024KARAR TARİHİ : 25/12/2025KARAR YAZIM TARİHİ : 30/12/2025 Mahkememize açılan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; DAVA:Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, 25.05.2021 tarihinde, davalının işleteni olduğu ... plakalı araç sürücüsünün istiap haddinin üzerinde seyirle tek taraflı olarak oluşan kazada olay yeri üst geçitte meydana gelen zararın davacı tarafça karşılandığını ve rücu olarak davalıdan talep edildiğini, davalı tarafça davacıya ödeme yapılmaması üzerine ise iş bu davanın açılması zorunluluğunun doğduğunu, davalının davacıya ödemede bulunmaması üzerine ... 2. İcra Dairesinin 2023/262423 Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibinin başlatıldığını ancak davalının haksız itirazı üzerine takibin durdurulduğunu belirtilerek, davalının haksız itirazının iptali ile %20 den az olmamak üzere İcra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı şirkete izafe edilecek herhangi bir kusurun olmadığını, davacı tarafça ileri sürülen “istiap haddinin aşılması” ile meydana gelen zarar arasında illiyet bağının olmadığını, keza davacının bu hususu da ispatlayamamış olduğunu, yine bu hususun yetkili makamlarca da tespit edilmemiş olunduğunu, davacı tarafça KGM.ne ödeme yapılmışsa da hasar bedelinin nasıl hesaplandığının belli olmadığını, davalı tarafın her halükarda zarardan sorumlu oluğunu kabul etmemekle birlikte, davalı şirketin icra inkar tazminatı sorumluluğunun da olmayacağı belirtilerek, açılan haksız davanın reddini istemiştir. DELİLLER : ... 2. İcra Dairesinin 2023/262423 Esas sayılı dosyası uyaptan incelenmiştir. Davacı şirketten hasar dosyası getirtilmiş, incelenmiştir. Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında uzman bilirkişi heyetinden alınan bilirkişi raporunda özetle, a-)Davalı “... .... meydana gelen kazanın ve dolayısıyla hasarın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 65/d-g-i ve KTY.nin 128/b. maddeleri kural ihlalleri ile %100 oranında kusurlu olduğu,b-)Dava dışı kurum emtiası olan Yaya Üst Geçidinde oluşan zararın KDV dahil 109.118,69 TL olacağı, Davacı sigorta şirketi tarafından ise poliçe limiti dahilinde dava dışı KGM.ne 07.01.2022 tarihinde 86.000,00 TL zarar bedeli ödenmiş ve rücu olarak talep ediliyor olunmakla,86.000,00 TL asıl alacak ve 10.072,00 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 96.072,60 TL rücu hasar miktarından, davalının sorumluluğunun olup olmayacağı hususunun Mahkemenin değerlendirme ve takdirinde olacağı, görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir. DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:Dava, ZMMS sigortası gereği ödenen bedelin sigortalıdan tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı şirketin sigortalısına rücu hakkının olup olmadığı, kusur oranı,kazanın münhasıran istiap haddinin aşımından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, maddi zararın miktarı, yapılan ödemenin yerinde olup olmadığı, icra takip tarihi itibariyle alacaklı olduğu miktarın ne kadar olduğu hususlarında toplanmıştır. Tüm dosya kapsamında deliller toplanmış alınan bilirkişi raporunda kazanın gabari dışında yükleme yapılmasından münhasıran istiap haddinin aşılmasından kaynaklandığı, sürücünün %100 kusurlu olduğu, dava dışı kurum emtiası olan Yaya Üst Geçidinde oluşan zararın KDV dahil 109.118,69 TL olacağı, görüş ve kanaati bildirilmiştir. Buna göre araca istiap haddi üzerinde yük alınmasının olayın oluşu üzerinde tek başına etken olduğu anlışılmıştır.Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır. Sigorta Genel Şartlarında Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili maddede; "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir. Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyet ameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise, c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar, ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise, d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa, e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse, f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir. Tüm dosya kapsamından , kazanın münhasıran istiap haddinin aşılmasından kaynaklanmadığı sabit olduğuna davanın ödeme tarihinden itibaren faiz istemi de yerinde olduğundan davanın kabulüne ilişkin aşağı şekilde hüküm kurulmuş yine alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebi ise reddedilmiştir.HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;1-Davanın kabulü ile ... 2. İcra Dairesinin 2023/26423 sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, 2-İcra inkar tazminat talebinin reddine, 3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 6.562,71 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 1.640,67 TL harcın mahsubu ile noksan olan 4.922,04 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,5-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.800,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,6-Davacı tarafça yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 1.640,67 TL peşin harç olmak üzere toplamı 2.068,27 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,7-Davacı tarafından yapılan 8.300,00 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/12/2025 Katip .... E-İmzalıdır Hakim ....E-İmzalıdır *Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.