Danıştay 7. Daire, antrepoda eşya değişimi nedeniyle ortaya çıkan ek vergi ve para cezalarında gümrük müşavirinin kasıt veya bilgisi olmadan müşterek ve müteselsil sorumluluğunun bulunmadığına hükmetti.
Özet: Gümrük müşavirinin yetkilendirildiği antrepoda, beyan dışı eşya değişikliği ve vergi kaybı nedeniyle müştereken ve müteselsilen sorumlu tutularak adına tesis edilen ek tahakkuk ve para cezası işlemlerine karşı açılan davada, alt mahkemelerin müşavirin olayı bildiğine veya bilmesi gerektiğine ya da kasten iştirak ettiğine dair somut tespit bulunmadığı gerekçesiyle işlemleri iptal etmesi üzerine, ilgili Bakanlığın temyiz istemi reddedilerek müşavirin sorumluluğu olmadığı yönündeki karar onanmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2023/1594Karar No : 2025/1641 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü - (E - Tebligat) VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: ....Makina ve Kimya Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından işletilen antrepoda, ... adına tescilli ..., ...sayılı antrepo beyannameleri muhteviyatı eşyanın aynı nitelikte başka bir marka eşya ile değiştirildiğinden bahisle antreponun yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olan davacı adına müşterek ve müteselsil sorumlu sıfatıyla ek olarak tahakkuk ettirilen ilave gümrük, gümrük, özel tüketim ve katma değer vergileri ile 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 14. maddesi ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 1. fıkrası uyarınca gümrüklenmiş değer üzerinden karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dosyanın incelenmesinden, ....Makina ve Kimya Sanayi Ticaret Limited Şirketine ait antrepoda bulunan ve ... adına tescilli antrepo beyannamelerinde süpürge olarak beyan edilen eşyanın aslında robot süpürge olduğu, antrepoda Fantom marka süpürgeyle değiştirildiği, yurt dışından getirilen robot süpürgelerin vergileri ödenmeksizin piyasaya sürüldüğünün iddia edildiği, davacının, yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olduğundan bahisle ek tahakkuk ve para cezası kararı alınmış ise de; kaybına neden olunan vergilerin ödenmesinden asıl sorumluyla birlikte, müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulabilmesi için, bu durumu bildiği veya mesleği icabı ve mutat olarak bilmesi gerektiğinden, olayda, davacı hakkında hukuken geçerli ve somut tespit içeren herhangi bir saptamanın yapılmadığı, vergi kaybına neden olan durumun varlığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hususunun incelemeye konu edilmediği yalnızca, sıfatından yola çıkılarak işlem tesis edildiği, ayrıca davaya konu para cezasının iştirakten kaynaklandığı göz önüne alındığında, davacının anılan fiile kasıtlı olarak iştirak ettiğine dair bir tespitin de bulunmadığı görüldüğünden, müşterek ve müteselsil sorumlu olduğunun kabulü ile davacı adına alınan ek tahakkuk ve para cezası kararlarında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Uyuşmazlığa konu antrepo beyannameleri muhteviyatı toplam 2072 adet 12990 kg elektrik süpürgesi olarak beyan edilen eşyanın yurt dışından geliş anından itibaren hareket gümrük idaresinde yapılan işlemlere ait kameralar incelendiğinde, eşyalara ait kutular üzerinde Roborock ibareli yazıların bulunduğunun, kırmızı hatta işlem gören beyanname muhteviyatı eşyanın görevli memur tarafından yapılan fiziki muayenesinde eşyanın robotik süpürge olduğunun görüldüğü, yurt içinden alınan Fantom marka süpürgelerin usulsüz olarak antrepoya alınıp transit rejim kapsamında yurt dışına gönderildiği, robotik süpürgelerin yurda sokulduğu hususlarının tespit edildiği, davacının müşterek ve müteselsil sorumluluğunun bulunduğu, tesis edilen işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 17/04/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY :Temyiz başvurusu; antreponun yetkilendirilmiş gümrük müşaviri sıfatıyla müşterek ve müteselsil sorumlu olarak davacı adına ek olarak tahakkuk ettirilen ilave gümrük, özel tüketim, gümrük ve katma değer vergileri ile 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 14. Maddesi kapsamında fiile iştirak ettiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 1. fıkrası uyarınca gümrüklenmiş değer üzerinden karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemi iptal eden mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kararın bozulması istemine ilişkindir.Dosyanın incelenmesinden; davaya konu antrepo beyannameleri muhteviyatı toplam 2072 adet 12990 kg elektrik süpürgesi olarak beyan edilen eşyanın yurt dışından geliş anından itibaren hareket gümrük idaresinde yapılan işlemlere ait kameralar incelendiğinde, eşyalara ait kutular üzerinde Roborock ibareli yazıların bulunduğu, kırmızı hatta işlem gören beyanname muhteviyatı eşyanın görevli memur tarafından yapılan fiziki muayenesinde de eşyanın robotik süpürge olduğunun görüldüğü, yurt içinden alınan Fantom marka süpürgelerle değiştirilerek transit rejim kapsamında yurt dışına gönderildiği, beyan edilen robotik süpürgelerin ise gümrük vergileri tamamen ödenmeksizin yurda sokulduğu yönündeki tespitlerin varlığı, davacı adına söz konusu tespitler esas alınarak işlem tesis edilmesini mümkün kılınmaktadır.4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 10. maddesinin (c) fıkrasında; Müsteşarlık'ın, gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanması için gerekli gördüğü bütün önlemleri alacağı, bu çerçevede, eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gerekli gördüğü bir kısım tespit işlemlerinin, belirleyeceği niteliklere sahip gümrük müşavirleri eliyle yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemeye yetkili olduğu; 229. maddesinin 2. fıkrasında gümrük müşavirliğinin bir tüzel kişilik olması halinde, gümrük beyannamesi veya beyanname kabul edilen diğer belgeler üzerine imzasını atmış olanların vergi kaybına neden olan durumu bildiği veya bilmesi gerektiği hallerde, bunlar gümrük idaresine karşı bağlı bulundukları tüzel kişilikle birlikte müteselsilen sorumlu ollacakları, bu hallerde, ilgili gümrük müşavirinin kişisel cezai sorumluluğu saklı kalmak kaydıyla, işlemi yapan kişi ile birlikte tüzel kişilik de gümrük idaresince alınan vergiler ve verilen para cezaları yönünden müteselsilen sorumlu olacakları hükümlerine yer verilmiştir.Gümrük Kanununun Uygulanmasına Dair Gümrük Yönetmeliği'n 574. maddesinde; yetkilendirilmiş gümrük müşaviri, Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine istinaden ekonomik etkili gümrük rejimleri, nihai kullanım, basitleştirilmiş usul uygulamaları ve diğer gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulanmasını sağlamak için Müsteşarlıkça belirlenen tespit işlemlerini yapmak üzere yetkilendirilen ve 576. maddede belirtilen şartları taşıyan gümrük müşaviri olarak tanımlanmış; "Yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin sorumluluğu" başlıklı 575. maddesinde ise, yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin, yapmış oldukları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin düzenlenen raporların doğruluğundan sorumlu oldukları, yaptıkları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin raporların doğru olmaması halinde, tespit işleminin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan yükümlü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları düzenlemesine yer verilmiştir.Gümrük müşavirliği faaliyetlerinin bir tüzel kişilik bünyesinde yapılması halinde kişisel cezai sorumluluk saklı kalmak kaydıyla, bu faaliyetlerle ilgili olarak müteselsil sorumluluk esasının getirildiği anlaşılmakta olup, gümrük müşavirleri ile aynı faaliyetleri icra eden, hatta bu tespit işlemlerini yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilerek daha büyük bir sorumluluk altına girmiş olan, yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri açısından aynı esas benimsenmek suretiyle, işlemi yapacak yetkilendirilmiş gümrük müşaviri ile birlikte tüzel kişiyi temsil ve ilzama yetkili kişi ya da kişilerin de sorumlu tutulması öngörülmüştür.Bu itibarla, antrepoda beyan edilen eşyanın değiştirildiği ortaya konmakla birlikte, yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olan davacının anılan yasal düzenlemeler kapsamında sorumluluğunun incelenmesi gerekirken, davacının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesi kapsamında sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle dava konusu işlemi iptal eden mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden Daire kararının bozulması gerektiği görüşüyle karara katılmıyorum.