Danıştay Altıncı Dairesi, Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği değişikliklerinin iptali istemli davada, dilekçedeki iptal konusu maddelerin açık ve tutarlı belirtilmediğini tespit etti.
Özet: Davacı tarafından Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikin belirli maddelerinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada, mahkeme, dava dilekçesinin konu, içerik ve sonuç bölümlerinde iptali istenen yönetmelik hükümlerinin birbiriyle tutarsız, çelişkili ve tereddüde yol açacak biçimde belirtilmesi nedeniyle, idari yargılama usulünde dava dilekçelerinin açıklık ve tutarlılık esasına uygun olarak düzenlenmesi gerektiği ilkesine aykırılık bulunduğunu tespit etmiştir.
Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2025/5029 E.  ,  2025/4414 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2025/5029
Karar No : 2025/4414
DAVACI : ... Birliği Derneği
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı-ANKARA
DAVANIN KONUSU : Dava dilekçesinin konu bölümünde12 Haziran 2025 tarih 32924 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. ve 7. maddesinin (i) bendinin iptali ve yürütmenin durdurulması istenildiği belirtilmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakimi ...'ın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi gereğince incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari davaların açılması" başlıklı 3. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde, dava dilekçelerinde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin; (d) bendinde, vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın gösterileceği; "Aynı dilekçe ile dava açılabilecek haller" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği, ikinci fıkrasında da, birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması gerektiği; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin sırayla a) görev ve yetki, b) idari merci tecavüzü, c) ehliyet, d) idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) süre aşımı, f) husumet, g) 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği belirtilmiş; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, dilekçelerde 14. maddenin 3/g bendine aykırılık görülmesi halinde otuz gün içinde 3 ve 5. maddelere uygun şekilde düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddedileceği, 5. fıkrasında; 1. fıkrasının (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği, hükme bağlanmıştır.
İdari yargılama usulünde geçerli olan re'sen araştırma ve yazılılık ilkeleri gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanun'da belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir. Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, başka bir ifadeyle, idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır. Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istenildiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ile idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir.
İdari yargılama usulü ilkeleri uyarınca, idari yargı merciilerinin taleple bağlı olarak hukuka uygunluk denetimi yapmaları nedeniyle ilgililerce dava dilekçelerinde davanın konusunun hiçbir tereddüde mahal bırakmaksızın açık ve net olarak ortaya konulması ve iptali istenen işlemin idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem niteliğinde olması gerekmektedir.
Dava dilekçesinin incelenmesinden; dava dilekçesinin konu kısmında 12 Haziran 2025 tarih 32924 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. ve 7. maddesinin (i) bendinin iptalinin talep edildiği, dilekçe içeriğinde, dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesi ile değiştirilen Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 21. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "yapı denetimi hizmet sözleşmesi bedeline esas inşaat alanı 500 m2 ye kadar olan kendilerinde belirlenen değer" ibaresi ile aynı fıkranın (i) bendinin iptalinin gerektiğinin belirtildiği, sonuç ve istem kısmında ise 2 Haziran 2025 tarih 32924 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. ve 7. maddesinin (i) bendindeki "keyfi" ibaresinin iptalinin talep edildiği, dava konusu edilmek istenilen yönetmelik hükümlerinin dilekçe içeriğinde birbiriyle tutarlı ve tereddüte mahal vermeyecek şekilde belirtilmediği görülmüş ve bu haliyle dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun düzenlenmediği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda; bu haliyle 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uyarlık bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun yukarıda değinilen 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu kararın bildirim tarihinden itibaren 30 gün içinde belirtilen eksikliklerin tamamlanarak, aynı Kanunun 3. maddesinde öngörülen biçimde düzenlenerek yeniden dava açmakta serbest olmak üzere DİLEKÇENİN REDDİNE,
2-Yeniden verilecek dilekçede aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceğinin davacıya duyurulmasına,
3-Dava dilekçesi örneği ve eklerinin davacılara gönderilmesine,
4-Davacı tarafından yeniden dava açılması halinde, 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 3. bendi gereğince yeniden harç alınmamasına, yeniden dava açılmaması ya da yeniden açılan davada yürütmenin durdurulması isteminde bulunulmaması halinde ise, kullanılmayan yürütmenin durdurulması harcının ve artan posta ücreti avansının istemi halinde davacıya iadesine ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 25/09/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.