Ticari nitelikteki akaryakıt bayilik sözleşmesinin feshi sonrası ariyet mallarının iadesi ve bedelinin tahsili talepli alacak davasına dair gerekçeli karar.
Özet: Bir akaryakıt bayilik sözleşmesinin, davalının pompa veri aktarımını sağlıklı yapmaması üzerine feshedilmesi ve süresi biten ariyet sözleşmesine rağmen davalı tarafından iade edilmeyen istasyon teçhizatı, kurumsal kimlik malzemeleri ve demirbaşların geri alınması veya güncel piyasa bedellerinin tahsil edilmesi talebiyle açılan alacak davasında, davalı vekilinin cevap dilekçesi sunmadığı, bilirkişi raporlarıyla davacıya ait olduğu tespit edilen ariyet malzemelerinin montaj ve KDV dahil güncel piyasa değerlerinin çeşitli amortisman oranları düşüldükten sonraki tutarları belirlenerek mahkemeye sunulduğu belirtilmiştir.
T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/797 Esas - 2025/885
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO : 2021/797KARAR NO : 2025/885 HAKİM :...KATİP :.....DAVACI : ... ... ....VEKİLLERİ : Av. .... Av.... Av. ... Av. ...DAVALI : ....DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Bayilik Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 27/12/2021KARAR TARİHİ : 25/12/2025KARAR YAZIM TARİHİ : 06/01/2026Mahkememize açılan Alacak (Ticari Nitelikteki Bayilik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; DAVA:Davacı Vekili, dva dilekçesinde özetle, davacı “... ... Dağıtım A.Ş.” ile, davalı “... ... Tic. A.Ş.” arasında 03.02.2016 tarihinde Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve Otogaz Bayilik Sözleşmesi ve eki niteliğinde protokoller, ariyet sözleşmesi, cari hesap sözleşmesi, ..., Oto yakıt Kredi ... sözleşmesi akdedilerek, davalı şirkete, ... ili Gölbaşı ilçesi Konya yolu 45 km 1 ada 1 parselde akaryakıt istasyonu işletmek amacıyla 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi ilişkisinin kurulduğunu, davacı tarafça davalı tarafa teslim tesellüm tutanağında belirtilen malzeme ve teçhizatların teslim edildiğini, yapılan denetimlerde davalının bayinin pompa ... verilerini bütünü ile arabirim tarafından sağlıklı olarak sisteme aktarmadığının anlaşıldığı ve Üsküdar 17. Noterliği üzerinden 18.07.2018 tarihli .... numaralı ihtarnamesi ile davalıya bildirimde bulunulduğu gibi sözleşmenin haklı sebeplerle fesih edildiğini, Ariyet Sözleşmesinin 3. Maddesinde; “Sözleşme bayilik sözleşmesi yürürlükte bulunduğu süre boyunca geçerliliğini devam ettirir” ibaresinin yer aldığını, ancak ariyet sözleşmesinin sona ermesi ile davacı tarafça davalıya teslim edilmiş olan ariyete konu olan malzemelerin davacı şirkete tesliminin gerektiği halde teslim etmemiş olduğunu, taraflar arasında yapılan arabuluculuk görüşmesinin de anlaşamama ile sonuçlanmış olduğunu, davaya konu ariyetlere istinaden ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüyle Konya Yolu 45. Km. 1 Ada, 1 Parsel, Gölbaşı/... adresindeki ariyetlerin müvekkili şirkete veya müvekkili şirketin göstereceği 3. Kişiye teslimine, davalı şirketin kullanımına tahsis edilen ve müvekkili şirkete iade edilmeyen her türlü taşınır mal, teçhizat, kurumsal kimlik ve demirbaşın müvekkili şirkete eksiksiz ve hasarsız teslimine, davacıya teslim edilmeyen ariyet malzemelerinin güncel bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanunun 2. Maddesi gereğince TCMB'nın kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişen oranlı faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP :Davalı vekilinin usulüne uygun tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.DELİLLER : Talimat Mahkemesi Kanalıyla Davacının Defterleri Yönünden Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Mali Müşavir Bilirkişisinden Alınan Bilirkişi Raporunda Özetle, davacının 2016-2017-2018-2019 yılları kanuni defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin Kanuni süreler içerisinde usulüne uygun şekilde yapıldığı tespit edildiği, davacı kanuni defterlerinde davalı ... ... İnşaat Turizm Pazarlama Ticaret Anonim Şirketi 17.814,92.-TL borç hesap bakiyesi verdiği, yönünde görüş ve kanaati bildirilmiştir.Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Makine Mühendisi İle Nitelikli Hesap Uzmanı Bilirkişiden Oluşturulan Bilirkişi Heyetinden alınan son bilirkişi raporunda özetle, ... İli Gölbaşı İlçesi Konya il yolu 45. Kilometrede davacı ... ... Dağıtım A.Ş ile Davalı ... ... İnşaat Turizm Pazarlama Ticaret Anonim Şirketi arasında düzenlenen Ariyet sözleşmesi ile Davacı tarafından Davalının kullanımına verilen 51 kalem ariyet malzemelerinden: Folyo gibi bazılarının sürekli yenilenmesi gereken kısa ömürlü malzemeler olduğu, etiket gibi bazılarının pompa – tank tabanca üzerinde iade edildiği, diğer ariyet malzemelerinin yenilerinin güncel (01.08.2025) montaj ve KDV dahil piyasa fiyatlarının 1.832.767,31 TL olduğu, Gelir İdaresi Başkanlığının 339 sayılı Genel Tebliğine göre Mağaza (showroom), istasyon, süpermarket ve benzeri yerlerde dış mekanlara belirli bir marka veya bir işletmeyi tanıtmak için konulan tabela, pano, totem ve bilboardlar ve bunların benzerlerinin faydalı ömrünün 7 yıl, yıllık amortisman oranının % 14.28 olduğu, dava konusu ariyet malzemelerinin GİB nin 339 sayılı tebliğine göre amortisman bedelleri düştükten sonra dava tarihi olan 27.12.2021 tarihindeki tutarlarının montaj ve KDV dahil 848.238,81 TL olduğu, ariyet malzemelerinin GİB nin 339 sayılı tebliğine göre amortisman bedelleri düştükten sonra güncel tutarlarının (01.08.2025) montaj ve KDV dahil 457.980,00 TL olduğu, görüş ve kanaati mahkememize bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE:Dava, akaryakıt bayilik sözleşmesinden kaynaklanan ariyet mallarının iadesi,mümkün olmaması halinde bedellerinin tazmini istemine ilişkindir.Davacı “... ... Dağıtım A.Ş.” ile, davalı “...Paz. Tic. A.Ş.” arasında 03.02.2016 tarihinde Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve Otogaz Bayilik Sözleşmesi ve eki niteliğinde protokoller, ariyet sözleşmesi bulunduğu sözleşmenin 6.2.Fesih başlıklı maddesinde " Bayinin protokol veya sözleşmenin veya bunlara bağlı olarak akdedilmiş sair sözleşmelerin herhangi bir hükmünü kısmen veya tamamen ihlal etmesi, ...’nin yazılı uyarılarına riayet etmemesi, ...’ye olan borçlarını zamanında ödememesi veya taahhütlerini yerine getirememesi, mevzuata uymaması, acze düşmesi, ... tarafından yapılacak herhangi bir icra takibine maruz kalması, konkordato, iflas erteleme talep etmesi, iflas etmesi, medeni haklarını kullanma ehliyetini kaybetmesi, protokol ve sözleşmeyi veya akaryakıt istasyonunu devretmesi veya ortaklık yapısında açık veya örtülü olarak değişiklik yapması ve benzeri hallerde iş bu Protokol ... tarafından feshedilebilir ve fesih halinde “Protokolün Feshinin Sonuçları” maddesinin hükümleri uygulanır. " hükmünü içerdiği, taraflar arasında 03.02.2016 tarihinde düzenlenen Ariyet Sözleşmesi olduğu, Fesih İşlemlerini düzenleyen 5. Maddesinde: ‘’Sözleşme, ...'nin dilediği zaman Bayiye yazılı ihbarda bulunması ve Ariyet Malzemesinin geri verilmesini istemesiyle kendiliğinden veya Bayinin Sözleşme hükümlerini ihlal etmesi halinde ... tarafından tek taraflı fesihle son bulur. ...'nin fesih için herhangi bir sebep göstermek zorunluluğu yoktur, Bayi, feshin haksızlığını öne sürerek Ariyet Malzemesini ...'ye geri vermekten kaçınamaz ve fesih nedeniyle ...'den herhangi bir ad altında zarar ve ziyan talep edemez.Bayi, fesih Ihbannın kendisine tebliğinden itibaren 15 (onbeş) gün içinde Ariyet Malzemesini sağlam ve tüm işlevleriyle kullanılabilir bir şekilde ... ye veya ... nin göstereceği şahıs veya şirkete geri verecektir. Geri verilen Ariyet malzemelerinin yerlerinden sökülmesine ilişkin giderler bayiye, taşıma giderleri ... ye aittir. Bayi yukarıda belirtilen süre içinde Ariyet malzemesini geri vermeyecek olursa ... nin Akaryakıt istasyonuna girerek ariyet malzemesini söküp almaya ve sökülme ile ilgili masrafları talep etmeye hakkı bulunmaktadır.’’ şeklinde olduğu , yine taraflar arasında arasında imzalanmış olan ..., ... ... SÖZLEŞMESİ’ne göre Konya yolu 45 km. (1 ada 1 parsel) Gölbaşı ... adresinde mukim davalıya Protokolle Ariyet malzemelerinin teslim edildiği anlaşılmıştır. Dava konusu ariyet teslim listesi protokol eki olarak dosyaya sunulmuştur. Davacı tarafından davalıya hitaben Üsküdar 17. Noterliği tarafından gönderilen ihtarnamede sözleşmenin, yükümlülüklere aykırı davranılması nedenleriyle sözleşmenin feshedildiği, ariyet olarak verilen malzeme ve techizatın ...'ye iadesi ihtar edilmiştir.Mahkememizce dava konusu akaryakıt istasyonunun bulunduğu yerde bilirkişiye yerinde incelem yaptırılmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda, istasyonun faal olmadığı akaryakıt istasyonunda dava konusu malzemelerin bulunmadığı 08.11.2024 tarihli bilirkişi raporunda belirtilmiştir. Bu belirleme nedeni ile iadesi istenen malların iadesi mümkün görülmemiştir. Mahkememizce ariyet malların bedellerinin bilirkişiye tespiti yaptırılmış ariyet malzemelerinin yenilerinin güncel (01.08.2025) montaj ve KDV dahil piyasa fiyatlarının 1.832.767,31 TL olduğu tespiti mahkememize bildirilmiştir. Davacı yana bu doğrultuda ıslah için süre verilmiş davacı yan davasını 300.000,00 TL üzerinden ıslah etmiştir. Tüm bu nedenlerle sözleşmenin feshedildiği, istasyonun gayri faal olduğu anlaşılarak, bilirkişi raporunda listede ayrıntılı belirtilen yerinde bulunan malzemelerin yerinde olmadığı, güncel bedellerinin bilirkişi tarafından belirlendiği, rapor denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğundan taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;1-Davanın kabulü ile davacının davalıya ariyet olarak verip dava tarihinde yedinde bulunmayan emtiaların dava tarihindeki güncel değerinin taleple bağlı kalınarak ve fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 300.000,00 TL’sinin dava tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 20.493,00 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 85,39 TL harç ile 5.100,00 TL ıslah harcının toplamı olan 5.185,39 TL'den mahsubu ile noksan olan 15.307,61 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 48.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,5-Davacı tarafça yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 85,39 TL peşin harç ve 5.100,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplamı 5.244,69 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,6-Davacı tarafından yapılan 17.373,25 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/12/2025 Katip .... Hakim .... E-İmzalıdır E-İmzalıdır *Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.