Polis memurunun emniyet sistemlerinde yetkisiz kişisel veri sorgulaması yapması sebebiyle meslekten çıkarma cezasının hukuka uygunluğuna ilişkin Danıştay kararı.
Özet: Polis memuru olan davacının, yetkisi olmadığı halde polis bilgisayar sistemlerinde hukuka aykırı olarak kişisel veri sorgulaması yapması nedeniyle meslekten çıkarma cezasına çarptırılması işlemine karşı açtığı davada, ilk derece mahkemesinin bu işlemi hukuka uygun bularak davanın reddine karar vermesi üzerine, istinaf mahkemesi de davacının esasa ilişkin itirazlarını reddederek işlemi onamış; ancak, davacının benzer eylemlerden dolayı 86 ayrı meslekten çıkarma cezasına çarptırılması nedeniyle açılan seri davalar kapsamında, yargılama giderlerinden muaf tutulması ve davalı idare lehine seri davalar için belirlenen oranda vekalet ücretine hükmedilmesi yönünde kararda düzeltmeler yapmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No : 2025/2207Karar No : 2026/362TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Davacı, ... İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapmakta iken, bilgisayar programlarında "H.Ö. (T.C.:...)" isimli şahıs hakkında sorgulama yaparak 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin (6/aa) fıkrasındaki; "Yetkili olmadığı halde hukuka aykırı olarak elektronik ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapmak, bu şekilde elde edilen bilgileri paylaşmak veya yayın yoluyla duyurmak, log kayıtlarını değiştirmek veya silmek" fiilini işlediğinden bahisle meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin ... günlü, ... sayılı ... İl Polis Disiplin Kurulu kararının uygun bulunmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile işlem sebebiyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının ödenmesine karar verilmesi istemeyle dava açmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının daha önce çalıştığı Adana İl Emniyet Müdürlüğünde aynı büroda görev yapması hasebiyle sorgulamalar konusunda yeterli bilgi ve tecrübeye sahip olduğu, istihbarat hizmetlerinde kullanılan programlarda yapacağı sorgulamaların usul ve esaslarına ilişkin tamimin davacıya tebliğ edildiği, dolayısıyla adli ve idari sorumluluğunun farkında olduğu, yapılan tüm sorgulamalarda benzer gerekçenin yazıldığı, sorgulanan kişilere ilişkin amirleri tarafından verilmiş bir talimat veya adli bir talimat ya da somut bir gerekçe bulunmaksızın görev yaptığı birimin görev alanı ile alakası olmayan kişileri sorgulamak suretiyle kişisel bilgilere ulaştığı görüldüğünden“Yetkili olmadığı halde hukuka aykırı olarak elektronik ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapmak, bu şekilde elde edilen bilgileri paylaşmak veya yayın yoluyla duyurmak, log kayıtlarını değiştirmek veya silmek” fiilinin sübuta erdiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, davacının, hukuka uygun olduğu anlaşılan dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine ve parasal haklarının ödenmesine ilişkin talebinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiş; yargılama giderleri ve vekalet ücretine Mahkemenin E:... sayılı ana dosyasında hükmedildiğinden, işbu dosyada yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi yoluna gidilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; davacının istinaf istemi yönünden; uyuşmazlığın esası incelendiğinde; istinafa konu edilen kısmı, usul ve hukuka uygun olup, istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerin, kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine; yargılama giderleri incelendiğinde ise; davacı hakkında benzer eylemlerden kaynaklı olarak 86 ayrı meslekten çıkarma cezası verildiği ve bunların her biri için ayrı dava açıldığı, bu davalara ait yargılama giderinin davacıdan tahsil edilmesi halinde davacının mağdur olacağı açık olduğundan geçici olarak muaf tutulduğu yargılama harçları ile devlet tarafından karşılanan posta avanslarının davacıdan tahsil edilmemesi ifadesi yazılmak suretiyle kararın düzeltilmesi gerektiği; ayrıca ''istinafa konu kararın 10. sayfasındaki ''Açıklanan nedenlerle;'' ifadesiyle başlayan paragrafında yer alan; ''davacının adli yardım istemi kabul edildiğinden aşağıda dökümü yapılan 699,10 TL yargılama giderinin Hazine üzerinde bırakılmasına'' kısmının karar metninden çıkartılmasına ve yerine; ''6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesi uyarınca davacıdan tahsil edilmesi gerekli 699,10-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili yoluna gidilmemesine'' ifadesine yer verilmek suretiyle Mahkeme kararının düzeltilmesi gerektiği; davalı idarenin istinaf istemi yönünden ise; davacı hakkında benzer eylemler sebebiyle aynı işlemle 86 kez meslekten çıkarma cezası verildiği, anılan işlemlerin iptali istemiyle açılmış 86 dava olduğu, benzer olay ve aynı hukuki sebepten kaynaklanan söz konusu davalar seri dava niteliğinde olduğundan ve Tarife'nin 22. maddesi uyarınca tam ücretin % 40'ı oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden davalı idarenin vekalet ücretine yönelik istinaf başvurusunun kabul edilmesi ve kararın vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmının kaldırılmasına ve vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle İdare Mahkemesince verilen karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun düzeltme yapılmak suretiyle reddine; davalı idarenin vekalet ücreti yönünden yaptığı istinaf başvurusunun kabulü ile kararın vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmının kaldırılmasına, istinafa konu kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 22. maddesi uyarınca belirlenen 2.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, adli yardımdan faydalandığı için tahsil edilemeyen 522,00-TL istinaf yargılama giderinin ve davalı idarenin harçtan muaf olması sebebiyle alınmayan 492,00-TL istinaf başvuru harcının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesi uyarınca davacıdan tahsili yoluna gidilmemesine, davalı idare tarafından istinaf aşamasında yapılan 20,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, bilgileri yaydığına dair her türlü şüpheden uzak kesin bir delilin bulunmadığı, dava konusu fiillere dair ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı ceza davası dosyasının derdest olduğu, bu haliyle kendisi hakkında verilmiş bir mahkumiyet kararı bulunmaması nedeniyle anılan yargılamanın sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bekletici mesele yapılması gerektiği, Temel İstihbarat Kursu (TİK) eğitimi alması nedeniyle sorgulama yapma yetkisine ve şifresine sahip olduğu, hukuka aykırı bir işlem yapmadığı, sadece görev ve yetkisi gereği suçlulara ulaşmak için DEVA (Detaylı Veri Analizi) ve İRİS (İletişim Raporları İzleme ) programlarını kullandığı, DEVA'da araştırma yaparken programın yönlendirmesi ile İRİS'te HTS analizi yaptığı, suç ve suçlularla ilgisi olmayanlar karşısına çıkınca da -ki bunun da normal ve rutin bir durum olduğu, her istihbarat elemanının suçluyu ararken isim benzerliği HTS baz istasyonu, mevkii vs gereği suç ile ilgisi olmayanlarla karşılaşabildiği- anında programdan ayrıldığı, nitekim dosyadaki kayıtlardan da anlaşılacağı üzere veri arama esnasında ilgisi bulunmayan kişilerle karşılaştığında bir saniye içinde aramayı sonlandırdığı, istihbarat usul ve esaslarına uygun olarak sahip olduğu şifre ve yetki çerçevesinde araştırma yaptığının açık olması nedeniyle özel bir talimat veya emre ihtiyaç bulunmadığı, zira kişilerin özel bilgilerine ulaşma amacıyla sorgulama yapmadığından KİK Raporu düzenleyip dosyasına koyma gereği duymadığı, anılan hususların ancak görevi ihmal olarak değerlendirilip kendisi hakkında uyarma, kınama, kademe ilerlemesinin durdurulması veya aylıktan kesme cezası verilebileceği, davalı idarenin, sorgulamalarda 4 farklı gerekçe dışında bir gerekçe yazılmadığı iddiasının hukuki olmayıp keyfi ve tahmine dayalı bir tespit olduğu; sonuç itibarıyla davalı idarenin dava konusu işleme dayanak olarak gösterdiği fiillerin karşılığının gerekli dikkat ve özeni göstermemesinden kaynaklı olabileceği, verilecek disiplin cezasının meslekten çıkarma cezası olamayacağı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : ... İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacı, bilgisayar programlarında "H.Ö. (T.C.:...)" isimli şahıs hakkında sorgulama yaparak 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin (6/aa) fıkrasındaki; "Yetkili olmadığı halde hukuka aykırı olarak elektronik ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapmak, bu şekilde elde edilen bilgileri paylaşmak veya yayın yoluyla duyurmak, log kayıtlarını değiştirmek veya silmek." fiilini işlediğinden bahisle meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin ... günlü, ... sayılı ... İl Polis Disiplin Kurulu kararının uygun bulunmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile işlem sebebiyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8 maddesinin (6/aa) fıkrasında; "Yetkili olmadığı halde hukuka aykırı olarak elektronik ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapmak, bu şekilde elde edilen bilgileri paylaşmak veya yayın yoluyla duyurmak, log kayıtlarını değiştirmek veya silmek" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için, disipline aykırı eylem veya işlemlerin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak eylemine uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir. Bu bağlamda, yapılan soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillere dayanması gerektiği; aksi durumda, Anayasa, uluslararası sözleşmeler ve yargı kararları ile güvence altına alınmış bulunan masumiyet karinesinin ihlali sonucunun doğabileceği açıktır. Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler üzerinden gerçekleştirilen incelemelerde; davacı hakkında, disiplin soruşturmasına konu fiilleri nedeniyle "Kişisel verilere, hukuka aykırı olarak ele geçirmek veya yaymak" suçunu işlediğinden bahisle açılan ceza davasında ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla sonuç olarak 4 yıl 2 ay hapis cezası verildiği; anılan karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin E:... sayılı dosyasında henüz bir karar verilmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda, bakılmakta olan işbu davada, davacıya isnat edilen disiplin suçunun "Yetkili olmadığı halde hukuka aykırı olarak elektronik ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapmak, bu şekilde elde edilen bilgileri paylaşmak veya yayın yoluyla duyurmak, log kayıtlarını değiştirmek veya silmek" olduğu, ceza soruşturmasına konu suçların ise; "Kişisel verilere, hukuka aykırı olarak ele geçirmek veya yaymak" olduğu görüldüğünden; Bölge İdare Mahkemesince, davacı hakkındaki ceza yargılaması sonucunda verilecek karar kesinleştikten sonra, disiplin cezasına konu fiillerin işlenip işlenmediği konusunda dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile adli yargı mercii kararının birlikte değerlendirilmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiği kanaatine varıldığından, temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 04/02/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.