Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin, keşideci sıfatıyla zayi çek iptali davası açan davacının aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden red kararı.
Özet: Bir ticari şirket, uhdesinde bulunan ve toplamda yüz binlerce Türk Lirası, Dolar ve Euro değerindeki dört adet çekin ticari faaliyetler esnasında kaybolması üzerine iptali talebiyle mahkemeye başvurmuş, fakat mahkeme, Türk Ticaret Kanununun ilgili maddeleri ve Yargıtayın yerleşik içtihatları gereğince çekin zayi olması durumunda iptal davası açma yetkisinin çek keşidecisine değil hamile ait olduğunu tespit ederek, davacının bu davayı açmak için aktif dava ehliyetine sahip olmadığı gerekçesiyle davayı usulden reddetmiştir.
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ...Esas - ...
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : ... EsasKARAR NO : ...BAŞKAN : ...ÜYE : ...ÜYE : ...KATİP : ...DAVACI : ...VEKİLİ : Av. ...DAVALI : HASIMSIZ DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ : ...KARAR TARİHİ : ...YAZILDIĞI TARİH : ...Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin raf sanayi ve ticaret sektöründeki en önemli firmalarından olduğunu, dolayısıyla büyük bir ticari faaliyet yürüttüğünü ve bu kapsamda ticari senetler portföyünde bulunduğunu, talebe konu olduğu üzere müvekkili şirket uhdesinde kaybolan, ...San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 18.05.2017 ibraz tarihli ve 59.975 TL bedelli Garanti Bankası, Kayseri OSB Şubesi’nden verilme, ... sıra nolu çeki,... A.Ş. tarafından düzenlenen 10.05.2017 ibraz tarihli ve 39.608,85 USD bedelli Türkiye Halk Bankası A.Ş., Kayseri Organize Sanayi Şubesi'nden verilme, ... sıra nolu çeki, ... A.Ş tarafından düzenlenen 09.03.2017 ibraz tarihli ve 35.940,04 Euro bedelli Türk Ekonomi Banka A.Ş., Kayseri OSB Şubesi'nden verilme, ... sıra nolu çeki, ... A.Ş tarafından düzenlenen 23.02.2017 tarihli ve 35.929,04 Euro bedelli, Türk Ekonomi Banka A.Ş., Kayseri OSB Şubesi'nden verilme, ... sıra nolu çeklerinin borca karşılık müvekkili şirkete verilmiş çeklerin müvekkili yedinde bulunduğu sırada kaybolduğundan tahsilatı mümkün olmadığını, bu durumda müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu ve toplam 4 adet çek ile ilgili olarak bankaca ödeme yapılmaması için tedbir kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasına ve çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE:Dava, zayi nedeni ile çek iptali istemine ilişkindir. TTK'nın 651/2 ve 818/1-s bendi yollamasıyla aynı yasanın 757 ve devamı maddelerine göre, kıymetli evrak sayılan çekin zayi olması halinde zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda çek (senet) üzerinde hak sahibi yani lehdar ya da hamil olan kişiler ancak iş bu çekin (senedin) iptaline karar verilmesini talep edebilir. Çekte lehdar ya da hamil olmayan kişilerin işbu iptal davasını açma hakları yoktur, keşideci olan davacının bu düzenlemeler gereği dava açma hakkı olmadığı anlaşılmıştır. Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2016/8102 E. 2018/1789 K sayılı kararında; "Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, iptali istenen çeklerin keşidecisinin davacı olduğu, çek iptali davası açma hakkının hamile tanındığı, keşideci tarafından çekin kaybı nedeniyle çek iptali davası açılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir. Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına," şeklinde karar verilmiştir.Dava dosyasında yer alan banka müzekkere cevapları ve belgeler incelendiğinde, davacı... Ticaret A.Ş.'nin iptalini talep ettiği çeklerin hamili değil, ilgili çeklerin keşidecisi olduğu görülmüştür. TTK.'nun 818/1-s maddesinin yollaması ile aynı kanunun 757/1 maddesine göre, çek iptali davası açma hakkının yetkili hamile ait olduğu, davacının davaya konu çeklerin iptalini istediği, dava konusu çeklerin keşidecesi olduğu, çeklerin hamili olmadığı, davacının dava dilekçesinde dava konusu zayi olduğu iddia olunan çeklerin keşidecisi olduğu, HMK'nın 114/1-d maddesi uyarınca davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından davacının davasının usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın HMK'nın 114/1-d. ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,2-Alınması gerekli 732,00-TL maktu karar ve ve ilam harcı davacıdan dava açılırken peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Yargılama boyunca yapılan yargılama harç ve giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davacının yatırdığı gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran davacıya iadesine,5-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,Dair, davacı tarafın yokluğunda, dosya üzerinden inceleme yapılarak verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi....Başkan ... E-imzalıdırÜye ... E-imzalıdırÜye ... E-imzalıdırKatip ... E-imzalıdır