Menfi tespit davasında ortaklar arası ihtilaflar, hak ediş usulsüzlük iddiaları ve icra takibine itirazın istinaf sonrası ticaret mahkemesince yeniden değerlendirilmesi kararı.
Özet: Davacı şirket, ortakları arasındaki çekişmeler, usulsüzlük iddiaları ve icra takibine süresinde itiraz edilememesi nedeniyle, Ginedeki mekanik işler sözleşmesinden kaynaklanan borcu olmadığını iddia ederek menfi tespit davası açmış; ilk hakedişlerin üçüncü bir şirket adına faturalandırılması ve sonrakilerin tartışmalı koşullarda ödenmesiyle ilgili aşırı ödeme ve ayıplı işler olduğunu belirtirken, davalı ise geçerli sözleşme, usulüne uygun hakediş belgeleri ve muhasebe mutabakatıyla borcun varlığını savunarak davanın reddini talep etmiş, mahkemece reddedilen dava istinaf sonrası İİK 72/4 maddesi uyarınca yeniden değerlendirilmek üzere bozulmuştur.

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/787 Esas - 2025/697

TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/787
KARAR NO : 2025/697
BAŞKAN : ...
ÜYE : ....
ÜYE :...
KATİP : ....
DAVACI : ....
VEKİLLERİ : Av...
Av. ....
DAVALI : ...
VEKİLLERİ : Av....
Av...
DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 17/12/2020
KARAR TARİHİ : 05/11/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 27/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili, müvekkili şirketin dava dışı ... ... ile ... ... adlı iki ortağının bulunduğunu, her iki ortağın da şirketi münferiden temsile yetkili olduklarını, anılan kişilerin dava dışı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin de ortakları bulunduklarını, ... ...'ın şirket yetkilisi aynı zamanda da yönetim kurulu başkanı olduğunu, diğer ortak ... ...'in bu şirketin yetkilisi bulunmadığını, anılan şirketin genel müdürünün, müvekkili şirketin eski mali müşaviri dava dışı ... ... olduğunu, bu kişinin ortak ve yetkili ... ... tarafından atandığını, usulsüzlüklerinin tespiti üzerine sözleşmesinin diğer ortak ve yetkilisi tarafından 20/05/2020 tarihinde fesholunduğunu, ortaklar arasında problemlerin baş gösterdiğini, ... ...'ın usulsüzlükleriyle ilgili olarak ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/146936 Soruşturma sayılı dosyasında yapılan şikayetlerle ilgili soruşturmanın devam ettiğini, bu kişi ile kendisini atayan diğer ortağın ortaklıklarının bulunduğu başka şirketlerin ortaya çıktığını, 16/10/2020 tarihinde bu kişilerin bir araya gelerek müvekkili merkezinin anahtarını değiştirdiklerini, davalının başlattığı icra takibine bu nedenle süresinde itiraz edilmediğini, müvekkili şirket, müvekkili şirketin ortaklarının ortaklıkları bulunan dava dışı ... şirketi ile davalı şirket arasında ... Cumhuriyeti Başkenti Konakri İlinde müvekkilinin yüklenici olduğu Niger Tower-ince işleri kapsamında makine, tesisat ve sistemlerinin montaj işçiliği ve proje tadilat işi için sözleşme akdedildiğini, her ne kadar sözleşme şeklen taraflar arasında imzalanmış görünmekte ise de dava dışı ... şirketinin de bu sözleşmeye taraf olduğunu, zira davalının bu iş nedeniyle düzenlediği ilk 5 adet hak edişin anılan şirket adına faturalandırıldığını, bu şirketin banka hesaplarından davalıya ödemelerin yapıldığını, takibe konulan sonraki 12 ayrı hak edişin de müvekkilinin diğer ortağı tarafından imzalandığını, bedelin davalının banka hesaplarına ödendiğini, 2019 tarihi itibariyle davalının müvekkiline borcunun bulunduğunu, eksik ve ayıplı işin de olmasına rağmen müvekkilinin davalıya fazladan ödemesinin olduğunu, borcunun bulunmadığını, ortaklar arası çekişme nedeniyle müvekkili şirketin borçlandırma amaçlı işlemler yapıldığını, sözleşme hükümlerinin açık olduğunu, ilk 5 hak ediş bedeli talep edilmeden sonraki 12 hak ediş bedelinin müvekkilinden talep edilmesinin bu durumu gösterdiğini ileri sürerek, müvekkilinin ... 2. İcra Dairesi'nin 2020/10403 takip sayılı dosyasında davalıya borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, taraflar arasında 08/01/2019 tarihli mekanik işler işçilik sözleşmesi imzalandığını, tarafların hak ve yükümlülüklerinin belirlendiğini, daha sonra yine aynı taraflarla 21/03/2019 tarihli ek protokolün tanzim edildiğini, çalıştırılan işçiler ile malzeme alımındaki katkıların da faturalara dahil edildiğini, dava dilekçesinde açıklanan ... şirketinin sözleşmeye taraf olmadığını, 6-17 arasındaki hak edişlerin takibe konu edildiğini, hak ediş belgelerinin davacı yetkilisince imzalandığını, hesap mutabakatının yapıldığını, ödenen ilk 5 adet hak ediş bedeline ilişkin faturaların davacının isteği üzerine dava dışı ... firması adına fatura edildiğini, ödemeler yapıldığını, davacının yetkilileri ile olan sorunlara müvekkilinin taraf olmadığını, hak edişlerin ihtirazi kayıt olmadan kabul edildiğini, eksik iş iddiasının kabul edilmediğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
KANITLAR : Yapılan yargılama sonucunda, Mahkememizce tesis edilen 25/06/2025 Tarih ve 2021/637 Esas- 2025/427 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, anılan karar taraf vekilleri istinaf etmiş, tesis edilen bu karar, ... BAM 31. HD'nin 02/10/2025 Tarih ve 2025/774 Esas - 2025/837 Karar sayılı kararı ile İİK'nın 72/4 maddesi uyarınca değerlendirme yapılmaması gerekçesiyle taraflar yararına kaldırılmış, diğer istinaf nedenleri ise kaldırma kararı niteliğine göre incelenmemiştir.
Mahkememizce ... BAM 31. Hukuk Dairesi'nin 02/10/2025 Tarih, 2025/774 Esas- 2025/837 Karar sayılı ilamına uyulmuştur.
Mahkememizce davacı tarafın önceki ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verildiği, 2023 yılı içinde yeniden tedbir isteminin kabulüne karar verildiği ve bu kararın sistem üzerinden yapılan inceleme sonucu infaz edildiği tespit edilmiştir.
GEREKÇE: Dava, davalı tarafından davacı aleyhine başlatılan ve iş bedeline ilişkin fatura alacağının tahsiline dair icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta iddia, savunma, taraflar arasındaki sözleşme ve ek protokol hükümleri, icra takip dosyası, bu takibe mesnet faturalar, anılan faturaların temelini teşkil eden ve karşılıklı imzaları içerir 6-17 arası numaralı toplam 12 hak ediş belgeleri ve ekleri, BA-BS kayıtları, davalının edimlerini ifa bakımından çalıştırdığı yurt dışı işçi kayıtları, dava dışı ... firması adına düzenlenen faturalar, ödeme belgeleri, davacının ortakları ve çalışanları arasındaki olaylara ilişkin ... C. Başsavcılığı soruşturma dosyası kapsamından, davalının, alt taşeron olarak davacının Gine Cumhuriyetinde yapımını üstlendiği binanın makine, tesisat v.s işlerinin yapımı ile bir kısım malzeme temin etme işini üstlendiği, edimlerini yerine getirdiği, icra takibine mesnet faturaların dayanağı 6-17 arası numaralı toplam 12 adet hak ediş düzenlediği, bu hak edişlerin davacının temsilcisi tarafından da imzalandığı, anılan faturaların davacı kayıtlarında yer aldığı, tutar itibariyle kayıtlarda bire bir aynılık yok ise de bu durumun BA-BS kayıtlarıyla da desteklendiği, başka bir ifadeyle davalının eseri teslim ettiğinin sabit olduğu, davacının süresinde ayıp ihbarında bulunmadığı, eksik işe dair kanıt sunmadığı, davalı ile davacının ortaklık yapısı arasında bir benzerlik olmadığı, davacının kendi ortakları ve çalışanları arasındaki sorunun, davalıyı bağlamayacağı, esasen C. Savcılığı soruşturma dosyasında davalının ve/veya yöneticilerinin, davacının ortakları arasındaki uyuşmazlıkla bağlantısının ileri sürülmediği, başka bir anlatımla, davacının ileri sürdüğü hususlarda davalının ve/veya ortaklarının dahlinin olmadığı, mükerrer ödeme tespit edilmediği, taraf kayıtlarıyla davalının takibe konulan miktarda TL alacağının varlığının ortaya çıktığı, davacının ödeme olgusunu kanıtlayamadığı, ilk 5 hak edişin dava konusu olmadığı, davalının düzenlediği bu hak edişin dava dışı firma tarafından ödendiği, bu durumun anılan şirketi sözleşmenin tarafı yapmayacağı, davacının davasının subuta ermediği sonucuna varılarak, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Yargılama sırasında davacı lehine ihtiyati tedbir kararı verilerek infaz edildiği, takibin durdurulduğu ve davalı yararına İİK'nın 72/4. maddesindeki tazminat koşullarının da oluştuğu sonucuna varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının reddine,
2-İİK’nın 72/4 maddesi uyarınca takibe konulan alacağın %20’sine isabet eden 103.235,01 TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 8.814,99 TL'nin indirilmesi ile arta kalan 8.199,59‬ TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL giderin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı yararına hesaplanan 82.588,01 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafça yapılan 11.000,00 TL bilirkişi gideri ile 1.683,10 TL istinaf başvuru harcı toplamı 12.683,10 TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 05/11/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan ...
¸E-İmzalıdır
Üye ...
¸E-İmzalıdır
Üye ...
¸E-İmzalıdır
Katip ....
¸E-İmzalıdır