Danıştay 2. Dairenin, astsubaylıktan subaylığa geçiş sınavındaki usulsüzlük iddialarına karşı yargılamanın yenilenmesi istemini inceleyen kapsamlı içtihat metni.
Özet: Bir askerin, 2010 yılında girdiği astsubaylıktan subaylığa geçiş sınavında başarısız olmasına ilişkin işlem ile Subay Sicil Yönetmeliğinin bir maddesinin iptali talebiyle açtığı ve başlangıçta reddedilen davanın yargılamasının yenilenmesi süreci incelenmiştir; davacının, sınavda usulsüzlükler, soru sızdırma iddiaları ve başarılı olanların FETÖ bağlantısı gibi gerekçelerle talep ettiği yargılamanın yenilenmesi başvurusu üzerine, Danıştay İkinci Dairesi sınavdaki başarısızlık işlemini iptal etse de, bu karar üst mahkemece bozulmuş ve davacının karar düzeltme talebi de reddedilerek, davanın karmaşık hukuki süreci nihayete ermiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİRE Esas No : 2025/3887Karar No : 2026/180YARGILAMANIN YENİLENMESİ İSTEMİNDE BULUNAN DAVACI : ...VEKİLİ : Av. ...DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... 3- ... Genel Komutanlığı VEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU : ... sınıf ve rütbesinde görev yapan davacı tarafından;1- 27/12/1998 günlü, 23566 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Subay Sicil Yönetmeliği'nin 111. maddesinin;2- 2010 yılında gerçekleştirilen Jandarma Genel Komutanlığı Astsubaylıktan Subaylığa Geçiş Sınavında başarısız olmasına ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : İşbu dava, 04/03/2010 tarihinde ... İdare Mahkemesi nezdinde açılmış, ... İdare Mahkemesi ... Dairesince verilen ... günlü, GENSEK NO:..., E:..., K:... sayılı kararla davanın reddine karar verilmiş, anılan karar kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmiştir.Davacı 07/10/2016 tarihinde, ... İdare Mahkemesine sunduğu dilekçe ile yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuş, ancak bu istemi görüşülmeden, 2017 yılı Anayasa Değişikliği sonucunda Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin görevi 27/04/2017 tarihi itibarıyla sona ermiş ve dosya Danıştaya gönderilmiştir. Danıştay Beşinci Dairesi esasına kaydedilen dosya, Danıştay Beşinci Dairesinin 13/03/2018 günlü, E:2017/8176, K:2018/11461 sayılı kararıyla Dairemize gönderilmiş, Dairemizin 04/07/2023 günlü, E:2018/2058, K:2023/3856 sayılı kararıyla davacının yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulüne, 2010 yılında gerçekleştirilen Jandarma Genel Komutanlığı Astsubaylıktan Subaylığa Geçiş Sınavında başarısız olma işleminin iptaline, 27/12/1998 günlü, 23566 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Subay Sicil Yönetmeliği'nin 111. maddesinin ikinci fıkrasında geçen "Yazılı sınav ve mülakatta alınan notun ortalamasına" ibaresinin iptali istemine yönelik olarak davanın reddine karar verilmiştir. Anılan kararın, iptale ilişkin kısmının davalı İçişleri Bakanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığı tarafından temyiz edilmesi üzerine İdari Dava Daireleri Kurulunun 21/10/2024 günlü, E:2023/3185, K:2024/2459 sayılı kararıyla bozulmuştur. İdari Dava Daireleri Kurulunca davacının bu karara karşı karar düzeltme isteminin reddine 16/06/2025 günlü, E:2025/388, K:2025/1316 sayılı kararla karar verilmiştir.DAVACININ İDDİALARI : 2010 yılı Astsubaylıktan Subaylığa Geçiş sınavının yazılı aşamasına 17/01/2010 tarihinde katıldığı, yazılı sınav sonrasında, önceki yılların aksine, soru ve cevapların yayınlanmadığı, dolayısıyla soru ve cevapların doğruluğunun denetlenemediği, bilirkişi marifetiyle bu incelemenin yapılması gerektiği, Sınav sonuçlarının, 02/02/2010 tarihinde JNET'te ilan edildiği ve yalnızca başarılı olanların isim ve nihai puanlarına yer verildiği, kontenjana giremeyenlere ise puanlarının posta yolu ile gönderildiği, başarılı olanların yazılı sınav ve mülakat notları açıklanmadığı için kıyas yapma ve itiraz etme imkanlarının ortadan kaldırılığı, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi nezdinde yapılan yargılama sürecinde, gizli belge niteliğinde olduğu için raportör gözetiminde incelenen davaya konu belgelerin eksik gönderildiği, fotokopi olduğu için bazı belgelerin okunamadığı, kendisine ve sınavı kazananlara ait soru kitapçığı ve cevap kağıtlarındaki kazıntı ve silintilerin tespiti için inceleme yapılması gerektiği, Geçmiş yıllarda yazılı sınavda başarılı olanların not ortalaması 80-85 civarı iken, 2010 yılı sınavında not ortalamasının 95 olduğu, en genç devre olan 2005 devresinden 27 kişinin başarılı olduğu ve hepsinin yazılı sınavda 90 ve üzerine puanlar aldığı, bu hususların sınavda usulsüzlük yapıldığı yolunda yoğun şüphe doğurduğu, Yazılı sınav sorularının bir kısmının hatalı olduğu, bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca, dava konusu sınavda usulsüzlük yapıldığı iddiasıyla ilgili soruşturma yürütüldüğü, bu soruşturma dosyasında, bazı kişilerin sınav sorularının kendilerine verildiği yolunda itiraflarının bulunduğu,Sınavda başarılı olanların tamamına yakınının, FETÖ üyeliği nedeniyle ihraç oldukları ya da açığa alındıkları ileri sürülmüştür.DAVALI ... BAKANLIĞI SAVUNMASI : Yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulü için gereken şartların oluşmadığı,Yönetmeliğin 111. maddesinin, TSK Personel Kanunu'nun 111. maddesine dayalı olarak, üst hukuk normlarına uygun şekilde düzenlendiği,Dava konusu sınavın, mevzuata uygun şekilde ve idarenin sahip olduğu takdir yetkisi çerçevesinde gerçekleştirildiği savunulmuştur.DAVALI ... BAKANLIĞI SAVUNMASI : Yargılamanın yenilenmesi talebinin reddi gerektiği yolundadır.DAVALI ... GENEL KOMUTANLIĞI SAVUNMASI : Yargılamanın yenilenmesi şartlarının oluşmadığı,Dava konusu sınavın, Yönetmeliğin 111. maddesine dayalı olarak, hukuka uygun şekilde yapıldığı, davacının aldığı notlar sonucunda başarılı olduğu, ancak kontenjana giremediği, mülakat heyetince, keyfiyetten uzak ve objektif değerlendirme yapıldığı savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Bozma kararına uyularak, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesindeki şartların gerçekleşmemesi nedeniyle yargılamanın yenilenmesi isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ...DÜŞÜNCESİ : Dava, ... sınıf ve rütbesinde görev yapmakta iken davacı tarafından, 2010 yılında gerçekleştirilen Jandarma Genel Komutanlığı Astsubaylıktan Subaylığa Geçiş Sınavında başarısız olmasına ilişkin işlemin iptali ve bu işlemin dayanağı olan 27/12/1998 tarihli ve 23566 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Subay Sicil Yönetmeliği'nin 111. maddesinin iptali istemi ile açılmıştır. Dosyanın incelenmesinden; Davacının 17/10/2010 tarihinde yazılı aşaması, 21-22/Ocak 2010 tarihlerinde sözlü aşaması yapılan Jandarma Genel Komutanlığı Astsubaylıktan Subaylığa Geçiş Sınavına katıldığı, yazılı sınavda 77 puan, sözlü sınavda 83,50 puan aldığı, yazılı ve sözlü aşamasında aldığı puanların aritmetik ortalamasına, sicil notu ortalaması, ceza ve mükafat puanının eklenmesi ile sınav notunun 178,07 başarı sırasının ise 85 olarak belirlendiği, davacının 30 kişilik kontenjana giremediği için sınavda başarısız sayıldığı, Jandarma Genel Komutanlığı Astsubaylıktan Subaylığa Geçiş Sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan Subay Sicil Yönetmeliğinin 111. maddesinin iptali istemiyle 04/03/2010 tarihinde ... İdare Mahkemesi nezdinde dava açıldığı, ... İdare Mahkemesi ... Dairesinin ... tarihli ve E. ..., K. ... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, bu kararın kesinleştiği, davacının 07/10/2016 tarihli dilekçesiyle yazılı sınav sonrasında, önceki yılların aksine, soru ve cevapların yayınlanmadığı, dolayısıyla soru ve cevapların doğruluğunun denetlenemediği, bilirkişi marifetiyle bu incelemenin yapılması gerektiği, sınav sonuçlarına itiraz haklarının dolaylı olarak engellendiği, Sınav sonuçlarının, 02/02/2010 tarihinde JNET'te ilan edildiği ve yalnızca başarılı olanların isim ve nihai puanlarına yer verildiği, kontenjana giremeyenlere ise puanlarının posta yolu ile gönderildiği, başarılı olanların yazılı sınav ve mülakat notları açıklanmadığı için kıyas yapma ve itiraz etme imkanlarının ortadan kaldırılığı, geçmiş yıllarda yazılı sınavda başarılı olanların not ortalaması 80-85 civarı iken, 2010 yılı sınavında not ortalamasının 95 olduğu, en genç devre olan 2005 devresinden 27 kişinin başarılı olduğu ve hepsinin yazılı sınavda 90 ve üzerine puanlar aldığı, bu hususların sınavda usulsüzlük yapıldığı yolunda yoğun şüphe doğurduğu, yazılı sınav sorularının bir kısmının hatalı olduğu, bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca, dava konusu sınavda usulsüzlük yapıldığı iddiasıyla ilgili soruşturma yürütüldüğü, bu soruşturma dosyasında, bazı kişilerin sınav sorularının kendilerine verildiği yolunda itiraflarının bulunduğu, Sınavda başarılı olanların tamamına yakınının, FETÖ üyeliği nedeniyle ihraç oldukları ya da açığa alındıkları, Subay Sicil Yönetmeliği'nin 111. maddesinde, yazılı sınav ile mülakatın ortalamasının alınacağı yolundaki düzenleme uyarınca, mülakat ile yazılı sınavın eşdeğer kabul edildiği, bunun hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunduğu, ancak bu istemi görüşülmeden, 2017 yılı Anayasa Değişikliği sonucunda Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin kapatılması sebebiyle görevi 27/04/2017 tarihi itibarıyla sona ermiş olduğundan dosyanın Danıştaya gönderildiği, Danıştay 2. Dairesinin 04/07/2023 tarihli ve E.2018/2058,K.2023/3856 sayılı kararıyla 2577 sayılı Kanunun 53/1-a maddesi uyarınca Yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulü ile, 2010 yılında gerçekleştirilen Jandarma Genel Komutanlığı Astsubaylıktan Subaylığa Geçiş Sınavında başarısız olmasına ilişkin işlemin iptaline ve bu işlemin dayanağı olan 27/12/1998 tarihli ve 23566 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Subay Sicil Yönetmeliği'nin 111. maddesinin iptali isteminin reddine karar verildiği, bu kararın temyiz yoluyla incelenmesi neticesinde, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 21/10/2024 tarihli ve E.2023/3185,K.2024/2459 sayılı kararıyla davacı tarafından yargılamanın yenilenmesi talebine gerekçe olarak ileri sürülen iddiaların,2577 sayılı Kanunun 53. maddesinde sayılan sebeplerin hiçbirine uymadığı, yargılamanın yenilenmesi isteminin reddi gerektiği gerekçesiyle Danıştay 2. Dairesince verilen anılan kararın bozulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, temyiz üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca verilen kararlara uyulması zorunlu olduğundan Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca verilen kararın gerekçesi gözetilerek yapılan incelemede; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinde, "Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında, aşağıda yazılı sebepler dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi istenebilir.a) Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,b) Karara esas olarak alınan belgenin, sahteliğine hükmedilmiş veya sahte olduğu mahkeme veya resmi bir makam huzurunda ikrar olunmuş veya sahtelik hakkındaki hüküm karardan evvel verilmiş olup da, yargılamanın yenilenmesini isteyen kimsenin karar zamanında bundan haberi bulunmamış olması,c) Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması,d) Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi,e) Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması,f) Vekil veya kanuni temsilci olmayan kimseler ile davanın görülüp karara bağlanmış bulunması,g) Çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hakimin katılmasıyla karar verilmiş olması,h) Tarafları,konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması.ı) Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması." hükmüne yer verilmiştir. Yargılamanın yenilenmesinin hangi durumlarda olacağının, 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinde sayma yoluyla ve açık bir şekilde belirtilmiş olup, davacı tarafından yargılamanın yenilenmesi talebine gerekçe olarak ileri sürülen iddiaların, anılan maddede belirtilen yargılamanın yenilenmesi şartlarının hiçbirine uymadığı anlaşılmıştır.Açıklanan nedenlerle, davacın yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince; Dairemizin 04/07/2023 günlü, E:2018/2058,K:2023/3856 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 21/10/2024 günlü, E:2023/3185, K:2024/2459 sayılı kararıyla bozulması üzerine, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması halinde ısrar hakkı tanınmadığından bozma kararına uyularak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bilgi ve belgeler de incelenmek suretiyle bozulan kısım yönünden işin gereği görüşüldü:İNCİLEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : ... sınıf ve rütbesinde görev yapan davacının, 2010 yılında gerçekleştirilen Jandarma Genel Komutanlığı Astsubaylıktan Subaylığa Geçiş Sınavında başarısız olması üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT :2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinde, "Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında, aşağıda yazılı sebepler dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi istenebilir.a) Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,b) Karara esas olarak alınan belgenin, sahteliğine hükmedilmiş veya sahte olduğu mahkeme veya resmi bir makam huzurunda ikrar olunmuş veya sahtelik hakkındaki hüküm karardan evvel verilmiş olup da, yargılamanın yenilenmesini isteyen kimsenin karar zamanında bundan haberi bulunmamış olması,c) Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması,d) Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi,e) Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması,f) Vekil veya kanuni temsilci olmayan kimseler ile davanın görülüp karara bağlanmış bulunması,g) Çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hakimin katılmasıyla karar verilmiş olması,h) Tarafları,konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması.ı) Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması." hükmü yer almaktadır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME :2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “Yargılamanın yenilenmesi” başlıklı 53. maddesi, yargılamanın yenilenmesi sebeplerini sınırlı sayma usûlüyle düzenlemiştir. Yargılamanın yenilenmesinin hangi durumlarda olacağının, anılan Kanun'un 53. maddesinde tahdidi ve açık bir şekilde yazılmış olup, davacı tarafından yargılamanın yenilenmesi talebine gerekçe olarak ileri sürülen iddiaların, anılan maddede sayma yoluyla belirtilen yargılamanın yenilenmesi şartlarının hiçbirine uymadığı anlaşıldığından, davacının yargılamanın yenilenmesi isteminin reddi gerekmektedir. KARAR SONUCU :Açıklanan nedenlerle; 1. YARGILAMANIN YENİLENMESİ İSTEMİNİN REDDİNE,2. Aşağıda dökümü yapılan toplam ...-TL yargılama giderinin davacı tarafından yatırılan ...-TL'lik kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, Jandarma Genel Komutanlığı tarafından yatırılan ...-TL'lik kısmının ise davacıdan alınarak Jandarma Genel Komutanlığına verilmesine, artan posta ücretinin kararın kesinleşmesinden sonra aidiyetine göre taraflara iadesine,3. Bakılan davanın kesinleşen kısmı için davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden, bu aşamada davalı idare lehine yeniden vekalet ücretine hükmedilmemesine, 4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 13/01/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.