trafik kazası mağduru yolcunun sigorta şirketinden talep ettiği sürekli ve geçici iş göremezlik ile bakıcı gideri tazminatlarının hesaplama yöntemleri ve güncel verilere ilişkin yargıtay incelemesi.

Trafik kazası mağduru yolcunun sigorta şirketinden talep ettiği sürekli ve geçici iş göremezlik ile bakıcı gideri tazminatlarının hesaplama yöntemleri ve güncel verilere ilişkin Yargıtay incelemesi.

Özet: Davacı, trafik kazasında yaralanması sonucu sigorta şirketinden sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talep etmiş; ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi tarafından farklı tutarlarda tazminata hükmedilmiş, bakıcı gideri talebi ise her iki aşamada da reddedilmiştir; temyiz incelemesinde ise taraflar, özellikle tazminat hesabında kullanılan yaşam tabloları, teknik faiz oranı, progresif rant yöntemi, maluliyet raporu ve güncel asgari ücret verilerinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmektedir.

4. Hukuk Dairesi 2023/6947 E. , 2026/4108 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/819 Esas, 2023/560 Karar

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yolcu olarak bulunduğu ve davalı ... şirketine Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta (ZMMS) poliçesi ile sigortalı araç ile dava dışı aracın 09.02.2017 tarihinde karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu davacının yaralandığını, davalı ... şirketine başvuru yapıldığını ancak ödeme olmadığını beyanla fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile belirsiz alacak olarak şimdilik 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 50,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 50,00 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 200,00 TL maddi tazminatın 04.04.2017 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talebini 05.03.2020 tarihli talep artırım dilekçesiyle toplam 256.136,21 TL'ye akabinde 05.02.2021 tarihli ıslah dilekçesiyle toplam 304.579,83 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu kazaya karışan 06... plakalı aracın ZMMS kapsamında sigortalı bulunduğunu, bu sorumluluğun poliçe meblağı ile sınırlı olup kusur tespiti ile maluliyet oranı ve illiyet bağının kanıtlanması gerektiğini, tedavi giderlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanması gerektiğini, bakıcı gideri zararı yönünden bakım gideri karşılanan davacının ayrıca bir bakıcı gideri zararının tahsilini talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, talebin SGK tarafından karşılanması gerektiğini, kusur raporu alınması gerektiğini, sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı yönünden uzman aktüer raporu alınmasının zorunlu bulunduğunu, avans faizi talebinin yerinde olmadığını, ilgili ceza dosyasının getirtilmesi ve incelenmesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile bakıcı gideri tazminatı talebinin reddine, 19.350,94 TL geçici iş göremezlik zararı ve 224.232,97 TL sürekli iş göremezlik zararı olmak üzere toplam 243.583,91 TL maddi tazminatın 04.04.2017 temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesi'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin yerel mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 09.03.2021 tarihli 2017/2 66... /156 Karar sayılı kararın kaldırılmasına, HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine, buna göre; ıslah edilen davanın kısmen kabulü ile bakıcı gideri tazminatı talebinin reddine, 24.188,67 TL geçici iş göremezlik zararı ve 280.341,22 TL sürekli iş göremezlik zararı olmak üzere toplam 304.529,89 TL maddi tazminatın 04.04.2017 temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz kullanılarak hesaplama yapıldığını, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve prograsif rant yöntemine göre yapılması gerektiğini, bilirkişi raporunda maddi tazminat hesaplamasına ilişkin olarak kullanılan yöntem, bakiye ömür tablosu, kusur oranları, gelire ilişkin veriler ve diğer verilerin de hatalı olduğunu, kararın kaldırılması halinde doğacak fazlaya ilişkin tüm hak ve ek dava hakkının saklı olduğunu, rapor tarihi itibariyle gelire ilişkin kullanılan veriler doğru olsa da ödeme yapılacağı kararın kesinleşeceği tarihte bu veriler değişeceğinden hesabın hatalı hale geleceğini, asgari ücret kamu düzenine ilişkin olduğundan hükme en yakın tarihteki asgari ücret esas alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, kararın ortadan kaldırılarak, Yerel Mahkemesince güncel asgari ücret verileri ve güncel hesaplama yöntemleri göz önünde bulundurularak yeniden hesap raporu alınması gerektiğini beyanla ve resen dikkate alınacak sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı vekili temyiz ve temyize cevap dilekçelerinde; hükme esas alınan maluliyet raporunun hatalı olduğunu, yargılama sırasında dosyaya sunulan medikal değerlendirme raporunda mahkemenin esas aldığı %54 orandan daha düşük hesaplama yapılarak oranın en fazla %51 olacağının tespit edildiğini, mahkeme tarafından bu husus gözetilmeksizin ve sunulan itirazlar değerlendirilmeksizin hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilerek hüküm kurulmasının açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkeme kararında müterafik kusur indirimi yapılmış iken Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davacının istinaf sebepleri kabul edilerek müterafik kusur indirimi yapılmaksızın yeniden aleyhe hüküm tesis edildiğini, dava dosyasına giren adli soruşturma kayıtları ile kazanın oluş şekli ve sonucu itibariyle malul kalan davacı yolcunun emniyet kemerini takmadığı hususunun açıkça ortaya çıktığını, aleyhe hüküm kuran Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararının açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda hesap tarihindeki bakiye ömrün 22 yıl olarak ve ömür süresinin bitiş tarihinin 18.02.2042 olarak hesaplandığını, davacının hesap tarihinde 59,48 yaşında olduğunu ve beklenen ömür süresinin 21,24 yıl ve beklenen ömür süresinin bitiş tarihinin de 16.05.2041 olduğunu, bilirkişi tarafından yaklaşık 9 ay fazla hesaplama yapıldığını, hesap tarihinde 59,48 yaşında olan davacının yaşının bilirkişi tarafından 59 olarak alındığını, yaklaşık 5.550,00 TL fazladan tazminat hesabı yapıldığını, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini beyanla ve resen dikkate alınacak sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davacının yolcu olarak bulunduğu ve davalıya ZMMS poliçesi ile sigortalı araç ile dava dışı aracın karışmış olduğu 09.02.2017 tarihli trafik kazasında davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri istemine ilişkindir.

1. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dairemizin yerleşik uygulamasına göre davacının TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre muhtemel bakiye ömür süresi ile işleyecek aktif ve pasif dönemlerin, hesaplamaya esas olacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Somut olayda ise; muhtemel bakiye ömür süresi davacının hesap tarihindeki yaşı esas alınarak belirlenmiş ve bu doğrultuda işleyecek/bilinmeyen dönem hesabı yapılmıştır. Varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Bu durumda; davacının TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre bakiye ömür süresinin kaza tarihindeki yaşına göre belirlenerek, aktif ve pasif dönem başlangıç ve bitiş tarihleri ile süreleri gösterilmek suretiyle daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden denetime elverişli ek rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

VI.KARAR

1- Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2-Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.04.2026 gününde oy birliğiyle karar verildi.