Danıştay 2. Daire, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi astsubay adayının ilişiğinin kesilmesine neden olan yeterlilik sınavının sözlü aşamasının yönetmelik ve objektiflik açısından yargısal denetimini yapıyor.
Özet: Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinde sözleşmeli astsubay adayı olan davacının, akademik eğitim sonunda girdiği yeterlilik sınavının sözlü aşamasında başarısız olduğu gerekçesiyle ilişiğinin kesilmesi işleminin iptali istemiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi, sözlü sınavın puan dağılımlarının yönetmelikle değil senato kararıyla belirlenmesini hukuka aykırı bularak iptal kararı verirken, bölge idare mahkemesi, sınavın mevzuata uygun yapıldığı ve davacının başarısız olduğu gerekçesiyle işlemi hukuka uygun görmüş; davacı ise sözlü sınavın yargısal denetime elverişli ve objektif kriterlere uygun yapılmadığını ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No : 2023/5158Karar No : 2026/235 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Komutanlığı VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığında sözleşmeli astsubay adayı olan davacı tarafından, akademik eğitim dönemi sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin 21/08/2020 günlü işlemin iptali istemiyle açılmıştır.İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; yeterlilik sınavının sözlü sınav notunun mesleki bilgi ve uygulama düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu hususları açısından yüz tam puan üzerinden değerlendirileceği belirtilmekle birlikte sözlü sınav konularının puanlarının Senato tarafından belirlenebileceğine ilişkin Yönetmelikte açık bir düzenleme bulunmadığı, Senato tarafından düzenleneceğine ilişkin ibare olsa dahi genel, objektif ve somut kriterler çerçevesinde belirlenmesi gereken bu hususun, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri çerçevesinde önceden öngörülebilir şekilde genel düzenleyici işlem olan ve Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile düzenlenmesinin zorunlu olduğu, yeterlilik sınavının sözlü aşamasının usulüne uygun gerçekleştirilmediği anlaşıldığından, sözlü sınav puanı esas alınarak yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle davacının ilişiğinin kesilmesine yönelik işlemde hukuka uyarlık görülmediği dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Senato kararının uygulanması suretiyle ve Yönetmelikte yer alan usuller uygulanarak yapılan yeterlilik sınavında davacının yeterlilik sınavı başarı notunun 39,8 olarak belirlendiği, başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden alması gereken en az altmış (60) puanın altında kalarak yeterlilik sınavında başarısız olduğu gerekçesiyle davacının ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, sözlü sınav puan dağılımlarının yargı kararlarına aykırı olarak Senato tarafından belirlendiği, yargısal denetime elverişli bir sınav yapılmadığı, yapılan sözlü sınavın objektif değerlendirilmediği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığında sözleşmeli astsubay adayı olan davacı tarafından, akademik eğitim dönemi sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT :2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinde "...Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerekmektedir. Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir... ... yapılan yeterlilik sınavından başarılı olamayanlar ise eğitim öncesi statülerine geri dönüş yaparlar." hükmüne yer verilmiştir. 30/04/2020 günlü, 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde teşkil edilen Eğitim Merkezi Komutanlığı sorumluluğunda öğrenci ve kursiyerlere verilecek eğitim ve öğretime ilişkin usul ve esasları belirlemektir." hükmü, "Yeterlilik sınavı" başlıklı 25. maddesinde, "(1) Temel Kolluk Eğitimini başarı ile tamamlayan öğrenciler, subay veya astsubay olarak naspedilmeden önce yeterlilik sınavına tabi tutulur. Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir. (2) Yıllık çalışma takviminde planlanan yeterlilik sınavının yerleri ve saatleri sınav tarihinden en az bir hafta önce ilan edilir. (3) Sınav, Temel Kolluk Eğitiminin tamamlanmasını müteakip en geç iki hafta içinde yapılır. (4) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Senato tarafından belirlenir. (5) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." hükmü, "Yeterlilik sınavının icrası" başlıklı 26. maddesinde, "(1) Senatoda alınan kararlar doğrultusunda tespit edilen alanların her biri için ayrı komisyonlar oluşturulur. Komisyonların sınavla ilgili usul ve esasları Senato tarafından belirlenir. (2) Sınav komisyonu tarafından yapılacak sözlü sınavda öğrenciler; a) Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, hususları açısından yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler. (3) Sözlü sınavlarda, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanarak bastırılan sorular arasından öğrencilere soru kartı çektirilerek cevaplamaları istenir. Sınav komisyonu tarafından öğrenciye konu ile ilgili ilave sorular sorulabileceği gibi ilave uygulamalar da yaptırılabilir. (4) Sınav komisyonu üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş oldukları puanların aritmetik ortalaması alınarak öğrencilerin sınav puanı tespit edilir. (5) Yeterlilik sınavı başarı notu; sözlü sınav notunun %70’i, spor sınav notunun %15’i, atış sınav notunun %15’i alınarak belirlenir. Öğrencinin sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan alması gerekir. Başarısız olan öğrencinin aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonuna bildirilir ve sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonu tarafından ilan edilir. (6) Sınavda başarısız olan öğrenciler; subay veya astsubay naspedilmezler, akademik program kapsamında sertifika ve öğrenim belgeleri verilir ve kıta kaynaklı olanlar kıtalarına gönderilir, dış kaynaktan temin edilenlerin ise ilişiği kesilir. (7) Değerlendirme karar formları Akademi Başkanlığınca ilgili mevzuat çerçevesinde muhafaza edilir. (8) Sınav komisyonu kararlarına itirazlar değerlendirilmeye alınmaz." hükmü düzenlenmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME :Uyuşmazlık; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığında astsubay adayı olan davacının, eğitim sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesi işleminden kaynaklanmaktadır. Uyuşmazlığa konu yeterlilik sınavı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği uyarınca yapılmış olup, anılan Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." cümlelerinin ve 26. maddesinin 1, 2, 3, 5 ve 6. fıkralarının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 13/11/2025 günlü, E:2023/3328, K:2025/5155 sayılı kararında yer alan "...Dava konusu düzenlemeler ile Senato tarafından belirleneceği öngörülen hususların, genel, objektif ve somut kriterler çerçevesinde belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda anılan kuralların, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri çerçevesinde önceden öngörülebilir şekilde genel düzenleyici işlem olan yönetmelikle yapılmasının zorunlu olduğu, her yıl değiştirilmeye müsait şekilde Senato kararı ile belirleneceğinin öngörülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır..." gerekçesiyle, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 1. fıkrasındaki "...Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmü ile 26. maddesinin 1. fıkrasının iptaline karar verilmiştir. Bu durumda, hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanarak iptaline karar verilen Yönetmelik hükümlerine dayalı olarak gerçekleştirilen yeterlilik sınavı sonucunda başarısız sayılma nedeniyle tesis edilen dava konusu ilişik kesme işleminde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararı kaldırılarak davanın reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,4. Kullanılmayan ...-TL yürütmenin durdurulması harcının davacıya iadesine,5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 15/01/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.