Danıştay 4. Dairesi, önalım hakkı sonucu mülkiyetini kaybeden davacının arazi toplulaştırma işlemi iptali talepli davasında menfaat ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddini onamıştır.
Özet: Davacı tarafından satın alınan taşınmazın mülkiyetinin, arazi toplulaştırma işlemi sonrası açılan önalım hakkı davasıyla elinden çıkarak başka bir kişi adına tescil edilmesi ve bu durumun toplulaştırma işleminin iptali için açtığı davanın tarihinden önce kesinleşmesi nedeniyle, davacının dava açma tarihinde malik sıfatı kalmadığı, dolayısıyla güncel, kişisel ve meşru bir menfaatinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiş; bu karar istinaf ve temyiz incelemelerinde hukuka uygun bulunarak temyiz talebinin reddiyle kesinleşmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/444Karar No : 2025/2972 TEMYİZ EDEN (DAVACI) :... VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) :...Genel MüdürlüğüVEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Eskişehir ili, Seyitgazi ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı 18/07/2018 tarihinde satın alan davacı tarafından, söz konusu alanda yapılan arazi toplulaştırma işleminin anılan parsel yönünden iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacının anılan gayrimenkulü toplulaştırma sonrasında A.Ü ve U.Ü'den satın alma yoluyla edindiği, sözü edilen taşınmazla ilgili komşu parsel maliki C.Ç. tarafından, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:... E...sayılı dosyasında önalım hakkı iddiasıyla açılan tapu iptal ve tescil davasında verilen; tapu kaydının iptali ile taşınmazın C.Ç adına tapuya tesciline ilişkin... tarih ve K... sayılı kararın, 11/05/2022 tarihinde kesinleştiği, bakılmakta olan davanın ise taşınmazın mahkeme ilamı ile mülkiyetinin başkasına intikal ettiği tarihten sonra 21/07/2022 tarihinde açıldığı dikkate alındığında, bu haliyle malik sıfatı kalmayan davacının davaya konu toplulaştırma işlemiyle ilgili meşru, kişisel ve güncel bir menfaati bulunmadığı kanaatine varılarak, davanın ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın tapusunun, arazi toplulaştırması mevzuatı kapsamında açılan önalım hakkı-tapu iptal ve tescil davası sonucunda iptali ile C.Ç. adına tesciline karar verildiği, hukuka aykırı olarak yapılan dava konusu toplulaştırma işleminin anılan davanın açılmasına neden olduğu, bu itibarla bakılan davayı açmasında davacının menfaati bulunduğu ileri sürülerek temyize konu kararın bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin reddine,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 13/05/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.