İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin, gıda ihracatı deniz taşımacılığı navlun hizmeti sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında görevsizlik kararı vererek dosyayı ihtisas mahkemesine göndermesi.
Özet: Deniz yoluyla gerçekleştirilecek gıda ihracatı navlun hizmet sözleşmesinden doğan itirazın iptali davasında, davacı, davalının taşıma organizasyonunda yaşanan aksaklıklar, yetkisiz alt yüklenici kullanımı ve konşimento teslimindeki gecikmeler nedeniyle malların serbest bırakılması için fazladan ödeme yapmak zorunda kaldığını iddia ederek icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş; ancak mahkeme, uyuşmazlığın deniz ticareti hükümlerine tabi olup özel ihtisas mahkemesinin görev alanına girdiğini tespit ederek, davayı usulden reddetmiştir.
T.C. İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/1675 EsasKARAR NO : 2026/621DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 31/08/2026KARAR TARİHİ : 04/09/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet SözleşmesindenKaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin 31/08/2026 tarihli dava dilekçesinde özetle; davanın tarafları arasında Türkiye'den Gana'ya gerçekleştirilecek gıda ihracatına ilişkin navlun hizmeti konusunda anlaşma sağlandığını, davalı ... İthalat İhracat Nakliyat ve Ticaret Anonim Şirketi'nin taşımanın organizasyonunu, konşimentonun teminini ve teslim sürecinin yönetimini üstlendiğini, davacının ise yükleme limanı masrafları dâhil USD 2.250 tutarındaki navlun bedelini ödemeyi kabul ettiğini, sürecin kararlaştırıldığı gibi ilerlemediğini, yükün öngörülen tarihte varmadığını, konşimentonun teslim edilmediğini ve taşıma sürecinde ciddi aksaklıklar yaşandığını, davalı tarafından üstlenilen taşıma organizasyonunun davacının bilgisi ve onayı olmaksızın önce ... Lojistik ve Dış Ticaret Limited Şirketi'ne, ardından ... ... ve Gümrükleme Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne devredildiğini, alt yükleniciler arasında yaşanan ödeme kaynaklı uyuşmazlık sonucunda ...'ın konşimentonun teslimini ve malların serbest bırakılmasını USD 5.330 tutarında ödeme yapılması şartına bağladığını, davalının söz konusu uyuşmazlığın alt taşıyıcılar arasında yaşandığını kabul etmekle birlikte herhangi bir çözüm üretmediğini, davacının malların tesliminin gecikmemesi ve ticari ilişkilerinin korunması amacıyla ...'a USD 5.330 ödemek zorunda kaldığını, bu ödeme sonrasında konşimentoya erişebildiğini ve malların serbest bırakılmasının mümkün olduğunu, 09.04.2026 tarihli ihtarname ile zararın karşılanmasının talep edildiğini ancak davalının herhangi bir sorumluluk üstlenmeyi reddettiğini, 03.06.2026 tarihinde .... İcra Müdürlüğü nezdinde başlatılan ilamsız icra takibine davalı tarafından haksız şekilde itiraz edildiğini, .... İcra Müdürlüğü nezdinde başlatılan icra takibine yapılan haksız ve hukuka aykırı itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı şirkete yükletilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, deniz yolu ile ile taşıma ilişkisinden kaynaklı sözlemeye aykırılık nedeniyle ödenmek zorunda kalındığı iddia olunan navlun tutarının davalıdan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.6100 sayılı HMK. 114-(1)-c) maddesi uyarınca; görev mahkemeye ilişkin olumlu dava şartıdır. HMK. 1 maddesi uyarınca; mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Mahkeme tarafından dava şartlarının bulunup bulunmadığı, davanın her aşamasında re'sen araştırılır. Dava şartının bulunmaması halinde, HMK.'nın 115/2. maddesi uyarınca; davanın usulden reddine, karar verilir.Ticari davalar TTK. 4. maddesinde; mutlak ve nispi ticari dava olarak düzenlenmiştir. Uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen bir hususa ilişkin olması veya davanın ticaret mahkemesinde görüleceğine dair açık bir yasal düzenlemenin bulunması halinde mutlak ticari dava, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan uyuşmazlıklarda ise; nispi ticari dava sözkoınusu olup, ticaret mahkemesi görev alanı içinde kalacaktır.TTK.'nın 5. maddesine göre; Asliye Ticaret Mahkemeleri, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ile özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere bakmakla görevlidir.TTK’nun 5. Kitap bölümünde ‘Deniz Ticareti’ başlığı altında yapılan düzenlemelere ilişkin davalar ise Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görev alanına girmektedir. TTK 5. Maddesinde, deniz ticaretine ve deniz sigortasına ilişkin hukuk davalarına ilişkin olarak asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçının münhasıran HSYK tarafından görevlendirilebileceği belirtilmiş ve HSYK nın 09/09/2014 tarihli kararıyla bu davalara bakma görevi İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemelerine verilmiştir.Davaya konu uyuşmazlığın; deniz taşımacılığına ilişkin sözleşmeye aykırılık iddiası ile fazladan ödenen navlun tutarının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkin olduğu, iş bu davaya deniz ticareti hükümlerinin uygulanması gerektiği, dava konusu uyuşmazlığın Deniz Ticaret Hukukuna göre Özel İhtisas Mahkemesi olan Ticaret Mahkemesinin Deniz İhtisas Dairesinde çözümlenmesi gerektiği anlaşılmakla, usul ekonomisi ilkesi gözetilerek tensiben davanın usulden reddi ile dosyasının görevli İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi Denizcilik İhtisas Mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM;Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;1-Görev yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle açılmış olan davanın USULDEN REDDİNE, MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,Görevli mahkemenin İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZ TİCARETİ) OLDUĞUNA, 2-Karar kesinleştikten sonra iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZ TİCARETİ) gönderilmesine, 3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususlarının görevli Mahkemece değerlendirilmesine, 4-HMK'nın 20/1. maddesi gereğince süresinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmezse davanın açılmamış sayılması yönünde karar verilmesine,Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, tarafların yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu karar verildi. 04/09/2026Katip ... ¸ Hakim ... ¸