10. Asliye Ticaret Mahkemesi, özel otoyol işletmecisinin ihlalli geçişlerden kaynaklanan geçiş ücreti ve ceza alacağının tahsili amacıyla açtığı itirazın iptali davasına ilişkin gerekçeli karar.
Özet: Otoyol işletmecisi davacı şirket, davalıya ait araçla yapılan ihlalli geçişler nedeniyle tahakkuk eden geçiş ücreti ve yasal para cezasının tahsili amacıyla başlattığı icra takibine davalının borcun tamamına haksız itiraz etmesi üzerine, bu itirazın iptali talebiyle dava açmış; davacı, 3996 sayılı Kanun kapsamında özel bir anonim şirket olarak işletme yetkisine sahip olduğunu, ihlalli geçişlerden kaynaklanan geçiş ücreti ve cezanın, 6001 sayılı Kanun ve Anayasa Mahkemesi kararlarıyla da teyit edildiği üzere, özel alacak niteliğinde olduğunu ve davalının ihlalli geçiş vakıasına itiraz etmeyip sadece borcun olmadığını iddia ederek yaptığı itirazın haksız olduğunu savunarak takibin devamını talep etmiştir.
T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/101 Esas - 2025/496
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/101 EsasKARAR NO : 2025/496 HAKİM :...KATİP :....DAVACI : ....VEKİLLERİ : Av. .... Av. ...DAVALI : ... ....VEKİLİ : Av......DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 10/02/2025KARAR TARİHİ : 11/07/2025KARAR YAZIM TARİHİ : 16/07/2025Mahkememize açılan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; DAVA:Davacı Vekili, Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait, dava dilekçesi ve delil listesi ekinde sunulan listede belirtilen ... plakalı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ... 2.Genel İcra Müdürlüğü 2024/32497 Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin, davalıya tebliğ edildiğini, borçlunun, müvekkili şirkete borcu bulunmadığını iddia ederek borcun tamamına itiraz ettiğini, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu davanın ikame edildiğini, yapılan itiraz haksız ve yersiz olup itirazın iptali gerektiğini, davalının takipte, müvekkili şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini beyan ettiğini ve takibi durdurduğunu, bu doğrultuda ihlalli geçiş vakıasına itiraz etmediğini, müvekkili şirketin, 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve 2011/1807 (eski 94/5907) sayılı “3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin” Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulmuş olup, “Gebze-Orhangazi-İzmir (İzmit Körfez Geçişi ve Bağlantı Yolları Dahil) Otoyolu Projesi” nin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini, Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlendiğini, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30. maddesinin 5. Fıkrasında “Geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.” denildiğini, söz konusu fıkranın ikinci cümlesinde ise “Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında cezanın, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verildiğini, “Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir.” hükmü ile müvekkili şirkete işletici şirket sıfatıyla geçiş tutarının 1 katı ve 4 katı tutarındaki ceza tutarını genel hükümlere göre tahsil etme hak ve yetkisi verildiğini, otoyoldan ihlalli geçiş yapan araç sahibinden, geçiş ücreti ile bu ücretin 1 katı ve 4 katı tutarında cezanın, müvekkili şirket tarafından genel hükümlere göre yani özel alacak olarak tahsil edildiğini, söz konusu alacağın özel bir alacak olduğu hususunun 27 Şubat 2018 tarihli ve 30345 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2017/166 Esas ve 2018/8 Karar sayılı Anayasa Mahkemesi ret kararının 24. maddesinde de belirtildiği üzere “bu sebeple ödenecek cezanın da kolluk faaliyeti içinde yer alan idari nitelikte bir yaptırım olarak kabul edilmesi mümkün değildir.” şeklinde ifade edilmek suretiyle de Anayasa Mahkemesi tarafından da tasdik edildiğini, öncelikle, şikâyete konu borcun sebebini teşkil eden ihlalli geçiş fiilinin tanımlanması gerektiğini, ihlalli geçişin, müvekkili şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolun geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması anlamına geldiğini, yasa gereği ihlalli geçiş vakıasının ödemesiz geçiş anında tamamlandığını ve ihlalli geçiş cezasının ödemesiz geçiş anında kesinleştiğini, ancak yasada öngörülen 15 günlük yasal süresi içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde ihlalli geçiş cezasının yine yasa hükmü gereği kendiliğinden terkin olunduğunu, müvekkili şirketin, ortakları yine özel hukuk hükümlerine tabi ticaret şirketleri olan, özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş bir anonim şirket olması ve ayrıca ilgili mevzuatta böyle bir şartın aranmaması nedeniyle resmi tebligat yapma ve bu tebligat ile karşı tarafı temerrüde düşürme yetkisine haiz olmadığını, müvekkili şirketin geçiş tarihi itibari ile araç sahiplerine geçiş ücretini ödeyebilmeleri için birçok ödeme kanalı sunduğunu, Yukarıdaki izahatlar çerçevesinde, davalı borçlunun ihlalli geçişi inkâr etmeksizin, icra dosyasına yapmış olduğu itirazın hukuki dayanaktan yoksun olduğu nu, takip talebi ile talep edilen geçiş ücreti, ceza tutarı ve süresi içinde ödemesini yapmamış olması nedeniyle talep edilen faiz yasalara uygun olduğundan, itirazın iptal edilerek takibe devam edilmesine cevaz verilmesini talep ettiklerini, izahatlar çerçevesinde davalı borçlunun itirazlarının hukuki dayanaktan yoksun, icra takibini sürüncemede bırakmaya yönelik itirazlar olduğu açık olarak görüldüğünden itirazlarının tümden iptali gerektiğini, bu nedenlerle, yapılacak yargılama neticesinde davalının ... 2.Genel İcra Müdürlüğü 2024/32497 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın reeskont avans faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve borçlu aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir. CEVAP :Davalı Vekili, Cevap Dilekçesinde Özetle; Müvekkili aleyhine başlatılan icra takip dayanağı ve dava dilekçe eki belgelerde 18/08/2024-14/09/2024 tarihleri arasında ... plakalı aracın ... geçişlerine ait ücretler ile işbu ücretlere uygulanan ceza tutarı gösterildiğini, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6. Maddesinde "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmü gereğince müvekkili aleyhine başlatılan icra takibi ve mahkemenizde açılan iş bu davada ... Mahkemeleri yetkili olup, davacı tarafından müvekkili aleyhine başlatılan icra takibinin ... İcra Daireleri'nde açıldığını, itirazın iptaline ilişkin iş bu davanın ...'da açıldığı dikkate alınarak mahkemeniz dosyasında yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, davacı tarafından, ihlalli geçişe dayalı icra takibi başlatılmadan önce borçluya bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığının, geçiş ücreti ile ceza miktarının özel alacak olarak tahsil edildiğinin, borçluların telefon numarası ile HGS hesap bilgilerine hiçbir zaman erişimlerinin bulunmadığının, davacıdan alınan hizmetin karşılığının süresinde ödenip ödenmediğinin takibinden araç sahibinin sorumlu olduğunun, davacının özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş bir anonim şirket olduğunun, ilgili mevzuatta resmi tebligat yapma ve karşı tarafı temerrüde düşürme yetkisinin bulunmadığının iddia edildiğini, ... geçişlerinde, gişelerden alınan bilgi fişinde ihlalli geçiş ücreti ile ceza tutarına ilişkin genel bilgi verilmekte olup muaccel olan borcun borçludan talep edilebilmesi için alacaklı tarafından ihtarda bulunulması gerektiği dikkate alındığında davacı tarafından başlatılan icra takibinin usul eksikliği nedeniyle haksız ve kötü niyetli olduğunu, dava dilekçe eki görseller incelendiğinde, dava konusu alacakla ilgili sadece araç plakası görülür şekilde kayıtlar alındığını, ancak, müvekkili tarafından taraflarına verilen bilgide geçiş ücretlerinin, HGS sistemindeki arıza nedeniyle gişede nakit olarak ödendiğinin, geçiş ücretleri nakit olarak ödendiğinden aracın ihlaline ilişkin kendisine herhangi bir bildirim yapılmadığının/verilmediğinin, icra takip konusu edilen borcun bulunmadığının açıklandığını, icra ve dava takip konusu yapılan alacağa ilişkin müvekkili tarafından geçiş ücretleri nakit olarak ödendiğinden, müvekkilinin davacı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, davacıya ait internet sitesinde ihlalli geçiş ücreti ile ceza tutarının tahsil edilebilmesi adına borçlulara öncelikle "İhlalli Geçiş İhtarnamesi" gönderildiğine, işbu ihtarnameye rağmen borçlu tarafından ödeme yapılmadığı takdirde ihlalli geçiş ücreti ile ceza tutarının tahsili amacıyla yasal süreçlerin başlatıldığına dair açıklama bulunduğunu, 6001 sayılı kanunun 30.maddesi 5. Fıkrası gereğince "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında cezanın, genel hükümlere göre tahsil edileceğini, bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edileceğini, ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e -devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verileceğini, “Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir." hükmü gereğince davacının, ihlalin yapıldığı iddia edilen tarihten itibaren 45. günün sonundan itibaren en az 15 gün önce ihlal bildirimini yapılmadığı, kanunda yazılı bildirim şartına ve sürelerine uymaksızın usul ve kanuna aykırı müvekkil aleyhine icrai işlemler başlattığı, yazılı bildirime karşı müvekkilinin hak arama hürriyetinin engellendiği dikkate alınarak müvekkili aleyhine açılan iş bu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkili aleyhine başlatılan icra takibinde reeskont avans faizi talep edildiğini, dava dilekçe açıklamaları 6001 sayılı kanun hükümleri dikkate alındığında ihlalli geçişlerin bulunması halinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü hakkındaki kanun hükümlerine göre işlem yapılması gerekeceğini, burada da davacının istek ve inisiyatifine göre değil kanunun amir hükümlerine göre işletilecek faizin kanuni faiz olması gerektiğinin mahkemenizin takdirinde olduğunu, müvekkili tarafından geçiş ücretleri gişede nakit olarak ödenmiş olmasına rağmen İcra takip dayanağı bilgi ve belgeler incelendiğinde davacının değişik tarihlere ait 13 adet geçiş ihlalini ve ihlal cezasını icra takip konusu yaptığını, değişik tarihlere ait kanunun aradığı yazılı bildirim şartının yerine getirilmediğini, sürelere uyulmadığı dikkate alınarak usul ve kanuna aykırı iş bu davanın reddi ile haksız ve kötü niyetli olarak açılan icra takibi nedeniyle kötü niyetin iş bu dilekçeyi verme zorunluluğunun hasıl olduğunu, bu nedenlerle davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, müvekkili aleyhine kanunda aranan yazılı bildirime ve yazılı bildirimlerin süre şartına uyulmaksızın haksız ve kötü niyetli açılan icra takibi ve iş bu dava nedeniyle davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER : ... 2. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2024/32497 Esas sayılı dosyası UYAP ekranlarından çıkarılarak dosya arasına alınmış, incelenmiştir.Dava konusu araçların araç sahiplik bilgileri UYAP ekranlarından çıkarılarak dosya arasına alınmış, incelenmiştir.Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Smmm Bilirkişisinden Alınan Bilirkişi Raporunda Özetle; Davacı tarafından dava dosyasına sunulan ihlalli geçişlere ilişkin belge ve listeler üzerinde yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; İşletmesinin davacı şirket tarafından yürütüldüğü Gebze-Orhangazi-İzmir (İzmit Körfez Geçişi ve Bağlantı Yolları Dahil) Otoyolundan ("..."), davalı yana ait ... plakalı araçların toplamda 13 sefer geçiş ihlali yaptığı, bu ihlalli geçişlere ait ücretin toplam 11.015,00 TL olduğu, davalı şirket, ihlalli geçiş tarihinden itibaren kırk beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânından yararlanmadığı için davacı şirketçe davalı şirkete geçiş ücreti borcuna ek 4 katı oranında toplamda 44.060,00 TL ceza uygulanması sonucu toplam borç tutarının 55.075,00 TL olduğu, 55.075,00 TL üzerinden ticari faiz hesaplaması yapıldığında; alacağa 7.174,08 TL ticari faiz işletilmesi gerektiği, davacının davalıdan, geçiş ücreti 11.015,00, para cezası 44.060,00, faiz 7.174,08 olmak üzere toplam 62.249,08 TL alacaklı olduğu yönünde görüş bildirmiştir. DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE:Dava; Davacı tarafından davalıya karşı başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık; Takip konusu ihlalli geçişlerin bedellerinin davalı tarafından süresinde ödenip ödenmediği, talep edilen ihlalli geçiş ücreti ve ceza ücretlerinin yerinde olup olmadığı, alacağın likit olup olmadığı, mahkememizin davaya bakmakta yetkili olup olmadığı hususlarına ilişkindir. İfa yeri ... Mahkemeleri davaya bakmakta yetkili olmakla yetki itirazının reddine karar verilmiştir.Dosya kapsamında delil olarak sunulan geçiş fotoğrafları, geçiş dökümleri incelendiğinde davalının adına kayıtlı olan aracın ihlalli geçiş tarihlerinde ücretli olan otoyoldan geçiş yaptığı, ancak geçiş ücretini ödemediği, bu hususun davacı tarafından sunulan geçiş görüntüsü ve provizyon sorgularından anlaşıldığı, davalı tarafından geçiş ücretini ödediği ya da yeterli hesap bakiyesinin bulunduğu hesaba ilişkin bir belge ya da delil sunmadığı görülmüş davalının ihlalli olarak geçiş yaptığı davacı tarafından sunulan belgeler ile ispatlanmış sayılmıştır. 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesiyle 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30 uncu maddesinin; birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiş, söz konusu değişiklik ile karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında cezanın tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır. Davalı aracının davacı tarafından işletilen otoyoldan geçtiği, geçiş ücretini süresinde ödemediği, dava konusu 18.08.2024 - 14.09.2024 tarihleri arasındaki geçişlere ilişkin davalının icra takip tarihi itibariyle geçiş ücreti, ceza borcunun doğduğu dosya kapsamı ile alınan bilirkişi raporu ile de sabit olup tüm bu açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile İcra takibine yapılan haksız itirazın iptaline, alacak belirli ve likit olduğundan icra inkar tazminatının kabulüne karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;1-Davanın KABULÜ ile,1.a- ... 2. Genel İcra Dairesi' nin 2024/32497 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, 1.b-Kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen %20 icra inkar tazminatı olan 11.015,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 3.762,17 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 940,55 TL harcın mahsubu ile noksan olan 2.821,62 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 4.600,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,5-Davacı tarafça yatırılan 615,40 TL başvurma harcı, 940,55 TL peşin harç olmak üzere toplamı 1.555,95 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,6-Davacı tarafından yapılan 5.096,00 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 11/07/2025 tarihinde karar verildi. Katip .... e-imzalıdır Hakim .... e-imzalıdır *Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.