Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir kararının kaldırılması talebinin reddi kararına ilişkin istinaf incelemesi.
Özet: Bir yapım işi taşeronluk sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit davasında, davacının müvekkilinin taahhüt edilen asansör ve seyir terası işini yapmadığı gerekçesiyle verdiği çeklerin bedelsiz olduğunu iddia ederek açtığı davada, yerel mahkeme tarafından davalıya karşı verilen ihtiyati tedbirin kaldırılması talebinin reddedilmesi üzerine, davalı vekilinin işin sözleşmeye uygun şekilde tamamlandığını ve davacının iddialarının mesnetsiz olduğunu savunarak bu ara kararın kaldırılması istemiyle yaptığı istinaf başvurusu incelenmektedir.
T.C.
ERZURUMBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ1. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : 2026/839 KARAR NO : 2026/1256KARAR TARİHİ : 15/06/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN DOSYANINMAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ARA KARAR TARİHİ : 16/04/2026NUMARASI : 2024/...Esas (Derdest Dosya) DAVA : Menfi Tespit KARAR YAZIM TARİHİ : 17/06/2026TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı Vekili İddia ve Beyanlarında Özetle; müvekkilinin ... Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğünün asansör ve seyir alanı yapım işini yüklendiğini, müvekkili tarafından yüklenilen işe ilişkin asansör ve seyir terası işlerinin çelik projesine göre kaba inşaatın proje ve mahal listesine uygun olarak yapılması için davalı ile anlaştığını, bu işe ilişkin 12/06/2018 tarihli sözleşmenin taraflarca imzalandığını, sözleşmeye göre müvekkilinin yüklendiği işi 180 gün süre içerisinde tamamlayıp teslim etmesi gerektiğini, ancak müvekkili tarafından davalıya taşerön edilen iş davalı tarafça yerine getirilmemesi sebebiyle müvekkilinin de idareye taahhüt ettiği işi zamanında teslim edemediğini, bu sebeple müvekkilinin davalıya herhangi bir borcunun da bulunmadığını, müvekkilinin bahsi geçen sözleşmeye duyduğu güven sebebiyle davalıya; ... imzalı ... keşide tarihli ...Bankası Erzurum Şubesine ait ...çek numaralı 70.000,00-TL bedelli, ... imzalı ... keşide tarihli ...Bankası Erzurum Şubesine ait ... çek numaralı 70.000,00-TL bedelli çekleri tanzim ettiğini ve davalıya teslim ettiğini, müvekkil ile davalı arasında 12/06/2018 tarihli sözleşme ile asansör ve seyir terası işlerinin işlerinin çelik projesine göre kaba inşaatın proje ve mahal listesine uygun olarak karşı taraf olan ... İnşaat - ... ile bahsi geçen işlerinin karşı tarafça yapımına dair sözleşme imzalandığını, 12/06/2018 tarihli sözleşme kapsamında işin bitim süresi 20/07/2018 tarihi olarak belirlendiğini, fakat karşı tarafın sözleşme konusuna ilişkin yükümlülüğünü yerine getirmediğini, taahhüt edilen sözleşme konusu işin müvekkiline teslim edilmediğini, hatta işe hiç başlamadığını, bu sebeple karşı tarafa ihtarname çıkarıldığını, ihtarnameye cevap verilmediğini, karşı taraf sözleşme kapsamında yapacağı işler karşılığında müvekkilinden almış olduğu çekleri en geç 13/09/2018 tarihine kadar iade etmeyi kabul ettiğini, fakat bu taahhüdünü de yerine getirmediğini, müvekkilinin kendisine ulaşmadığını, bedelsiz kalınan çeklerin karşı tarafça kötü niyetli olarak takibe konulması konusunda endişelerinin olduğunu, dava konusu toplam 140.000,00-TL bedelli 2 adet çekin davalıya ve 3. kişilere ödenmemesi ve İİK 72/2 maddesine göre bu çekler ile ilgili icra takiplerinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, dava konusu çeklerin bedelsiz olduğunu ve çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığımızın tespiti ile dava konusu çeklerin iptalini, avukatlık ücreti ve mahkeme masraflarının davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. YEREL MAHKEME ARA KARARI; Mahkemece "Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Mahkememizce verilen tedbir kararı akabinde yapılan ilk yargılamada asıl davanın kabulüne, birleşen davanın ise kısmen kabulüne karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kaldırma kararı akabinde dosyaya kazandırılan bilirkişi raporları ve ilk yargılamada alınan bilirkişi raporları kapsamında tarafların haklılık durumlarının netlik kazanmadığı ve bu nedenle ihtiyati tedbirin şartlarından olan yaklaşık ispat bakımından da dosyada bir değişiklik olmadığı gözetilerek şu haliyle tedbir kararının kaldırılmasına yönelik talebin reddine" şeklinde ara karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ;Davalı Vekili İstinaf Dilekçesinde Özetle; davalı müvekkilinin, davacı işverenin teslim ettiği Çelik Projesine uygun olarak kaba inşaat işine başladığını, çelik profilleri projeye uygun hazırladığını, ancak zemindeki uyumsuzluk nedeniyle montaj aşamasında sağlamlaştırma için ilave iş yapıldığını, işin süre içinde asıl işveren ... Belediyesi ile koordineli şekilde tamamlandığını ve davacıya teslim edildiğini, davacının ise bu gerçeğe aykırı olarak işe hiç başlanmadığı iddialarıyla müvekkilinin alacağını almamasını sağlamak için haksız bir ihtiyati tedbir davası açtığını, bilirkişi raporları da işin yapıldığını doğruladığını, dolayısıyla davacının iddialarının mesnetsiz olduğunu, müvekkilinin yaptığı işin karşılığı ödenmediğini ve davacının müvekkilinin alacağını engellediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;Talep, eser sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit istemine dair davada ihtiyati tedbir kararının kaldırılması talebinin reddinin istinafına ilişkindir.Mahkemece, 14/09/2018 tarihli tensip tutanağının ... numaralı ara kararı ile dava konusu çeklerin toplam miktarı olan 140.000,00.-TL nin % 15 miktarı olan 21.000,00.-TL nakit teminat veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubu sunulduğunda, dava konusu ... imzalı ... keşide tarihli, ...seri numaralı ...Bankası Erzurum şubesine ait 70.000,00TL bedelli çek ile ... imzalı ... keşide tarihli, ... seri numaralı ...Bankası Erzurum şubesine ait 70.000,00TL bedelli çek iki adet çekin davalıya ve 3. Kişilere ödenmemesi ve İİK'nun 72/2 madesine göre bu çekler ile ilgili icra takiplerinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verildiği, söz konusu ihtiyati tedbir kararına davalı ... ... İnşaat vekilince süresi içinde itiraz edildiği; dairemizce verilen kaldırma kararı sonrasında aşamalarda müteaddit defalar ihtiyati tedbirin kaldırılmasının talep edildiği, ancak mahkemece bu taleplerin reddedildiği; son olarak mahkemece 16/04/2026 tarihinde verilen red kararının istinaf edildiği anlaşılmıştır.Öğretide ve Yargıtay kararlarında kabul edildiği üzere, kanun koyucu ihtiyati tedbire ilişkin kararlara karşı başvurulabilecek kanun yollarını açıkça düzenlemiştir. HMK’nun 391. maddesinde ihtiyati tedbir talebinin reddi kararı ile yüze karşı verilen tedbir kararına karşı kanun yoluna başvurulabileceğini, HMK’nun 394 üncü maddesinde ise ihtiyati tedbire itiraz üzerine verilen kararlara karşı kanun yoluna başvurulacağı düzenlenmiştir. 395. Maddesinde düzenlenen “Teminat karşılığı tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılmasına” ve 396. Maddede düzenlenen “durum ve koşulların değişmesi sebebiyle tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması”na ilişkin düzenlemede itiraz üzerine kanun yollarını düzenleyen HMK’nın 394/5 maddesine bilinçli olarak atıf yapılmamıştır. Kanun koyucunun, ihtiyati tedbire ilişkin tüm kararlara karşı kanun yolunu açma gibi bir iradesinin olmadığı HMK’nun 395 inci ve 396 ncı maddelerinin gerekçelerinden de açıkça anlaşılmaktadır. Özellikle HMK’nun 396. maddesine karşılık gelen Hükümet Tasarısının 400. maddesinin gerekçesinde açık ve ayrıntılı şekilde ifade edilmiştir. Her ne kadar davalı vekili ihtiyati tedbirin kaldırılması talebinin reddine dair verilen ara karara ilişkin istinaf talebinde bulunmuş ise de 6100 Sayılı HMK'nun 396. maddesi kapsamında durum ve koşulların değişmesi sebebiyle tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması kararına karşı itiraz yolunun düzenlendiği istinaf kanun yoluna başvurulmasının mümkün olmadığı açıktır. Davalı vekilinin istinaf talebi bu yönü ile yerinde değildir. (Emsal Yargıtay 23. HD nin 2012/6915 2013/125 E.- K. sayılı ilamı) 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca kamu düzeni ve istinaf sebepleri ile sınırlı olmak üzere yapılan inceleme sonunda, 6100 Sayılı HMK'nın 341. maddesi uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurunun usulden reddine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı vekilinin Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/04/2026 tarih ve 2024/...Esas sayılı ara kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341. maddesi uyarınca USULDEN REDDİNE,2-Davalı tarafça peşin yatırılan 732,00TL istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,3-İstinaf incelemesi esnasında yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,4-Karar tebliğ, harç ikmal ve iadesine yönelik işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, Dair, HMK’nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK’nın 362/1-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 16/06/2026