Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz incelemesi sonucu onanması.
Özet: Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, ilk derece mahkemesinin kısmi kabul kararının, bölge adliye mahkemesince araziye net gelir metodu uygulanarak objektif değer artışı ve %4 kapitalizasyon faizi ile tazminatın yeniden hesaplanıp davanın kabulüne karar verilmesinin ardından, her iki tarafın temyiz başvuruları incelenmiş ve bölge adliye mahkemesinin kararı usul ve yasaya uygun bulunarak onanmıştır.
5. Hukuk Dairesi         2025/4598 E.  ,  2026/447 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1475 Esas, 2025/424 Karar
KARAR : Yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Söke 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/329 Esas, 2021/691 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu.... ili, ......... ilçesi, ............ Mahallesi 1 73... parsel sayılı taşınmazlara fiilen nehir yatağında bırakılmak suretiyle el atıldığını belirterek taşınmazlar bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne ve el atma tazminatının davalı idareden tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hesaplanan bedelin tamamına dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, taşınmazlar için belirlenen değerin düşük olduğunu en az %50 oranında objektif değer artışı uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.
2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; sorumlu idarenin DSİ Genel Müdürlüğü olmadığını, nehir yatağının özel mülkiyete konu olamayacağını, taşınmazda toplulaştırma işlemi yapıldığı halde bu hususun araştırılmadığını, objektif değer artışı uygulanmasının hatalı olduğunu, 2020 yılı yerine 2019 yılı verilerinin esas alındığını, bedelin yüksek hesaplandığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmazlara net gelir metoduna göre değer biçilip, konum ve bilirkişi raporunda belirlenen özellikleri uyarınca objektif değer artışı ile %4 kapitalizasyon faiz uygulanmasının yöntem olarak doğru olduğu, ancak maliyet cetvelinde yer alan gider miktarı ile brüt gelir dikkate alındığında ekonomik tarım yapılabilmesi için buğday ve pamuk ürünleri bakımından üretim giderinin, brüt gelirin 1/3'ü oranında alınması gerektiğinden bu değerler üzerinden yapılan hesaplama doğrultusunda, belirlenen tazminatın tamamına dava tarihinden itibaren faiz işletilerek ve davalı idarenin harçtan muaf olduğu dikkate alınarak taraf vekillerinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazlar için belirlenen değerin düşük olduğunu, en az %50 oranında objektif değer artışı uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.
2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş; faiz başlangıç tarihinin ıslah tarihi olması gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
14.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.