Kamulaştırmasız el atma ve ecrimisil talepli davanın, Bölge Adliye Mahkemesi red kararının Yargıtay temyiz incelemesi.
Özet: Davacı tarafından, davalı idarenin fiilen yol yaparak kamulaştırmasız el attığı taşınmazların bedelinin ve ecrimisilin tahsili talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi hazine yönünden reddedip diğer davalı idare yönünden kısmen kabul kararı vermişken, bölge adliye mahkemesi istinaf başvurularını kısmen kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırmış ve davayı tamamen reddetmiştir; şimdi ise davacı ile davalı hazine vekillerinin bu ret kararına karşı temyiz başvuruları üst mahkemece incelenmektedir.
5. Hukuk Dairesi         2025/5369 E.  ,  2026/451 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/99 Esas, 2025/99 Karar
KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Sarıkamış 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/448 Esas, 2022/329 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin ve ecrimisilin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın Hazine yönünden reddine, ... yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı ve davalı idare ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı Hazine vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ......... ili, .......... ilçesi, ............ köyü 1 63... ve 16 parsel sayılı taşınmazlara davalı idarece fiilen yol yapılmak suretiyle el atıldığını belirterek taşınmazların bedelinin davalı idareden tahsiline ve ecrimisile karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2. Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın Hazine yönünden reddine, ... yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararı Maliye Hazinesine yönelik ret kararı yönünden istinaf etiklerini, dava dilekçesindeki taleplerinin 500 TL'nin davalı Hazineden alınarak müvekkile ödenmesi olduğunu, davalı Hazineye yönelik bir ıslahı olmadığını, bu nedenlerle davalı Hazine için 5.100 TL vekâlet ücretine hükmedilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, vekâlet ücretinin en fazla 500 TL olması gerektiğini, taşınmazın gerçek değeri hesaplanırken de düşük hesaplama yapıldığını belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.
2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; bahse konu taşınmaza herhangi bir kamulaştırmasız el atma durumunun söz konusu olmadığını, 1 63... parselin (Eski Maksutcuk Köyü Kamulaştırma planında zilyetlik 18 parselden ifrazen) 3.088,00 m²lik kısmı .................. Devlet Yolu kapsamında 26.08.1991 tarihli ve 1991/264 sayılı Kamu Yararı Kararına istinaden yol, inşaat ve emniyet sahası olarak kamulaştırma koridoruna alındığını, taşınmazın kamulaştırılmak istenen 3088 m²lik kısmı için tespit olunan kamulaştırma bedelinin mevzuatın öngördüğü şekilde ... Bankası ............Şubesine yatırıldığını, taşınmazın kamulaştırma işleminin yapıldığı dönemde hak sahibi olan zilyetlere usulüne uygun olarak......... Noterliğinin 14.09.1992 tarihli ve 19503 sayılı yazısı ile tebligat işlemi yapılarak malikler/zilyetler kamulaştırma işleminden haberdar edildiklerini, devamında parselin kamulaştırma koridorunda kalan kısmının yola terkini yapıldığını, halihazırda da yol boşluğu olarak göründüğünü, kamulaştırma işlemlerinin yapıldığı tarihte taşınmaz tapuya tescilli bir taşınmaz vasfında olmadığını, parselin Kars Kadastro Müdürlüğünün 21.05.2007 tarihli kadastro tespit tutanağı ile 1 63... parsel olarak tescil gördüğü, tescil gören parselin 4300,99 m² olduğu parsel sınırlarının karayolu kamulaşma sınırlarıyla uyuştuğunu, kanunda belirtilen on yıllık süre içinde herhangi bir davanın açılmadığı dolayısıyla parsel malikinin bu süre içinde parselin sınırı ile ilgili itirazının olmadığını, söz konusu süre hak düşürücü süre olduğunu, bilirkişi raporunda 2019 yılına ait olduğu belirtilen veriler ile taraflarına gönderilen tarım verilerinin uyumsuz olduğunu, yapılan net gelir hesabında işlem hataları bulunduğunu, Sarıkamış İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinde bulunmayan parametreler kullanıldığını belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince keşif mahallinde dinlenen tanık beyanlarına göre ön sorun olarak öncelikle dava konusu taşınmazın zilyetliğinin davacıya ait olduğunun tespitine karar verdiği, daha sonrada davacının kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat ve ecrimisil isteminin kabulüne karar verildiği, ancak dosya kapsamındaki tapulama tutanaklarına göre dava konusu Taşlıgüney köyü 1 63... parsel sayılı taşınmazın 4.300,99 m² olarak kadastro tutanağının 17.07.2007 yılında kesinleştiği, eldeki davanın ise 23.12.2019 tarihinde açıldığı, davacı tarafından 3402 sayılı Kadastro Kanunu (3402 sayılı Kanun)12 nci maddesi hükmü gereği davacı tarafından kanunda belirtilen on yıllık süre içinde davanın açılmadığı, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre davacının bu yönde bir iddiası ve belgede bulunmadığı, bu hususun ayrı bir davanın konusu olduğu, hal böyleyken İlk Derece Mahkemesince davacının kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat ve ecrimisil taleplerinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde ön sorun olarak öncelikle dava konusu taşınmazın zilyetliğinin davacıya ait olduğunun tespitine, daha sonra da davacının kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat ve ecrimisil isteminin kabulüne karar verilmesi doğru görülmediği gibi hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda 1 63... parsel sayılı taşınmazın devamı olan 3,615,93 m²lik kısma karayolu yapılarak kamulaştırmasız el atıldığının tespit edildiği, İlk Derece Mahkemesince iptal karar verilen Taşlıgüney Köyü 1 63... parsel sayılı taşınmaz içerisinde kalan ve “A” ile gösterilen 1.489,99 m²lik kısmı ve 1 63... parsel sayılı taşınmaz içerisinde kalan ve “B” ile gösterilen 2.215,94 m²lik kısmın toplam alanın 3.705,93 m²lik alan olduğu, hükme esas alınan fen bilirkişisi raporunda tespit edilen ve bedeline hükmedilen alandan fazla bir alanın tapu kaydının iptaline karar verilmesi ile davacının Maliye Hazinesine yönelik 500,00 TL'lik dava açtığı, dava dilekçesinde belirtilen 500,00 TL'lik dava değeri üzerinden vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde davalı Hazine lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi ve davalı kurum harçtan muaf olduğu, aleyhine harca hükmedilmemesi gerektiği ve davacı tarafından yatırılan harçların davacıya iadesine karar verilmesi gerektiği halde davacı tarafından yatırılan harçların yargılama giderlerine dahil edilerek davalı kurumdan tahsiline karar verilmesi doğru görülmediğinden istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak esas hakkında yeniden esas hakkında karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Hazine vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırma işleminin usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğini, kadastro işlemleri uygulanmadan önce zilyetlik ile malik olduklarını, kamulaştırma bedelinin ödenmediğini ileri sürmüştür.
2. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; vekâlet ücretinin maktu belirlenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı ve davalı Hazine vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 Sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
14.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.