10. Asliye Ticaret Mahkemesinin otoyol çelik çatı işleri alt yüklenicilik sözleşmesinden doğan itirazın iptali ve alacak davasında, istinaf bozması sonrası bilirkişi incelemesiyle verilen gerekçeli kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, bir alt yüklenicilik sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali ve alacak davalarıyla ilgilidir; davacı, yaptığı çelik çatı işlerinin bedelinin ödenmemesi üzerine başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini ve inkar tazminatını talep ederken, davalı eksik ve ayıplı iş, fazla faturalandırma ve işçilik giderleri gibi gerekçelerle davanın reddini ve karşı dava olarak eksik/ayıplı iş bedeli ile gecikme cezasının tahsilini istemekte, ilk kararın istinaf mahkemesince bozulması üzerine mahkeme, sözleşmenin birim fiyatlı olduğunu tespit eden bilirkişi raporları doğrultusunda yeniden yargılama yapmaktadır.
T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2022/746 KARAR NO : 2025/590BAŞKAN : ... ...ÜYE : ... ...ÜYE : ... ...KATİP : ... ...TEMLİK EDEN : ...VEKİLLERİ : Av. .... Av...DAVACI/KARŞI DAVALITEMLİK ALAN : ...VEKİLLERİ : Av. .... Av. ... DAVA : İtirazın İptaliASIL DAVA TARİHİ : 22/12/2015DAVALI/KARŞI DAVACI :....VEKİLLERİ : Av. ....... Av. ...KARŞI DAVA : AlacakKARŞI DAVA TARİHİ : 09/02/2016KARAR TARİHİ : 24/09/2025KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/10/2025Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: ASIL DAVA: Davacı vekili, taraflar arasında otoyol hizmet tesis projeleri çelik çatı işlerinin yapılması hususunda 1.327.118,000 TL bedelli alt yüklenicilik sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin sözleşme gereği edimlerini yerine getirip yaptığı işi teslim ettiğini, davalının 15/09/2015 tarihinde işi teslim aldığına dair belgeyi imzalayarak teminat mektubunu iade ettiğini, bakiye alacağın ödenmemesi üzerine ... 7. İcra Müdürlüğü'nün 2015/24213 Esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, yapılan davalı itirazının haksız olduğunu ileri sürerek, davalının itirazının iptali ile takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir. KARŞI DAVADA SAVUNMA: Karşı davada ibranamenin elinden zorla ve korkutularak alındığı iddiasını kabul etmediklerini, alacağı için yasal yollara başvurulması nedeniyle karşı tarafın savcılığa şikayette bulunduğunu, herhangi bir baskı ve zor kullanılmadan teminat mektubunun iade edildiğini, eksik ve ayıplı iş iddialarının yerinde olmadığını belirterek karşı davanın reddini istemiştir. ASIL DAVADA SAVUNMA: Davalı vekili, yapılan işle ilgili 855.911,80 TL'lik fatura kesilmesi gerekirken 920.600,00 TL'lik fatura kesildiğini, bu faturanın müvekkiline tebliğ edilmediğini, davacının sözleşme dışı olarak yapılması gerekenden büyük merdiven imal etmesi sebebiyle halen bu merdivenin yerine monte edilmediğini, bedelinin istenemeyeceğini, davacının işçilerin sigorta işlemlerini yaptırmadığını, müvekkilinin işçileri sigorta ettirdiğini, giderlerinin müvekkili tarafından karşılandığını, yapılan işten işçilik bedellerinin bu nedenle düşülmesi gerektiğini, işçilikte eksik malzemelere ilişkin iki adet iade faturası kesildiğini, davacının yaptığı işlerle ilgili Yalova Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/59 D. İş sayılı dosyada tespit yaptırıldığını, yapılan eksik işin belirlendiğini, Orhangazi Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/17 D.İş Sayılı dosyasında yaptırılan tespitin savunma tarihi itibariyle bilirkişi raporu sunulmadığından ibraz edilemediğini, 15/09/2015 tarihli işin kabulüne ilişkin belgenin zorla imzalatıldığını, bu hususta savcılık soruşturmasının devam ettiğini belirterek açılan davanın reddini istemiştir. KARŞI DAVADA İDDİA :Karşı davada ise işin eksik ve ayıplı, gecikmeli olarak yapıldığını, ibranamenin geçersiz olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 300.000,00 TL eksik ve ayıplı iş bedeli ile 108.750,00 TL gecikme cezasının dava tarihinden sonra işleyecek faizi ile birlikte karşı taraftan tahsilini istemiştir. KANITLAR : Yapılan yargılama sonucunda mahkememizce 30/06/2024 Tarih, 2015/861 Esas- 2021/445 Karar sayılı karar ile asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiş, anılan kararı asıl davada temlik alan davacı vekili ve davalı-karşı davacı vekili istinaf etmiş, tesis edilen bu karar, ... Bölge Adliye Mahkemesi'nin 31. HD'nin 20/10/2022 Tarih, 2021/912 Esas-2022/941 Karar sayılı kararı ile mahkemece inşaat mühendisi, mali mali müşavir ve eser sözleşmeleri konusunda uzman bilirkişilerden yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulması, cezai şartın hangi hallerde talep edileceğinin dikkate alınması, işin fiziki seviyesinin belirlenmesi, götürü bedelli oluşunun dikkate alınması, davalının düzenlediği, 101.000,00 TL'lik davacı işçilerinin iaşe ve ibate giderlerine ilişkin faturanın, sözleşme ve dayanak belgeler değerlendirilmek suretiyle davalı ödemesi olarak kabul edilip edilmeyeceğinin, asıl davada davacının talep edebileceği iş bedelinin olup olmadığının üzerinde durulması, karşı davada davalının fazla ödemesinin olup olmadığının incelenmesi gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. Mahkememizce ... Bölge Adliye Mahkemesi'nin 31. HD'nin 20/10/2022 Tarih, 2021/912 Esas-2022/941 Karar sayılı kaldırma kararına uyulmuştur. Kaldırma kararı doğrultusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Mahkememizce resen belirlenen inşaat mühendisi, SMM ve nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişi heyetinden kök ve ek raporlar alınmış, bu raporlarda; taraflar arasında alt yüklenicilik sözleşmesi bulunduğu, sözleşme ve eklerinin değerlendirildiği, sözleşmenin götürü bedelli olmadığı, birim fiyatlı bulunduğu, işin ayıpsız fiziki gerçekleşme oranının %54,63 olduğu, farklı mahkemelerce yapılan tespitler dikkate alındığında, ayıplı imalat giderim bedelinin toplam sözleşmeye oranının %0,10, olduğu, işin ayıplı halinin fiziki gerçekleşme oranının %54,63-%0,10=%54,53 olarak hesaplandığı, KDV dahil hak ediş oranının 1.327.118,00x1.18=853.939,39 TL tutarında bulunduğu, birim fiyat esas alındığında da 278.850x2,6x1,18=855.505,38 TL olduğu, ayıp bedeli 1.500,00 TL'nin mahsubu sonrasında 854.001 TL bulunduğu, 72,41 TL farkın götürü bedelde fiziki gerçekleşme oranı 2 dijitten sonra yapılan yuvarlamadan kaynaklandığı, sonuç olarak davacı alt yüklenicinin ayıplı haliyle talep edebileceği hak edişin 854.011,80 TL olduğu, yapılan ödemelerin 795.000,00 TL tutarında bulunduğu, nama yapılan işçilik ödemelerinin 125.000,00 TL tutarında bulunduğu, bu durumun SGK ve diğer belgelerle tespit edildiği, ancak davalı-karşı davacının 101.000 TL tutarlı faturasının dayanağının olmadığı, dikkate alınmaması gerektiği, bu durumda davalı-karşı davacının 854.011,80 -795.000,00 -125.000,00=65.988,20 TL fazla ödemesinin olduğu, davacının hakkından fazlasını temlik edemeyeceği, asıl davada bir alacak bulunmadığı, karşı dava bakımından davalı-karşı davacının işi çekincesiz teslim alması, teminatı iade etmesi ve tüm dosya kapsamından ifaya ekli cezai şart alacağının olmadığı, fazla ödemesinin 65.988,20 TL tutarında bulunduğu hususlarını görüş olarak bildirmişlerdir. GEREKÇE: Asıl dava, taraflara arasında imzalanan "Gebze-Orhangazi- İzmir otoyolu Gebze- Orhangazi kesimi Altınova Km:14+800 ve Orhangazi Km:37+500 otoyolu hizmet tesis projeleri çelik çatı" sözleşmesi gereğince davacının sözleşmeden kaynaklı ve sözleşme dışı yaptırılan iş için düzenlediği faturalardan bakiye alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalının itirazının iptali davasıdır.Karşı dava ise, taraflar arasında yapılan sözleşme gereğince davalının edimlerini tam olarak yerine getirilmediği, eksik ve ayıplı olması iddiasına dayalı alacak alacak ve işin geç tesliminden kaynaklanan ceza şartın tahsiline yöneliktir. Çekişme, asıl dava yönünden; tarafların sözleşmedeki edimlerini yerine getirip getirmedikleri, davacı tarafından teslim edilen malzemenin miktarının ne kadar olduğu, sözleşme dışı davacı tarafından yapılan merdiven imalatının ayıplı olup olmadığı, sözleşmeye konu işte hangi taraf işçilerinin çalıştırıldığı, 15/09/2015 tarihli belgenin baskı ve tehdit altında verilip verilmediği, davacının davalıdan alacağı var ise icra takip tarihi itibarıyla miktarının ne kadar olduğu, davacının icra inkar tazminat talebinin yerinde bulunup bulunmadığı yönlerinde toplanmaktadır. Karşı dava yönünden; davalının sözleşme gereği çatı işini tamamlayıp tamamlamadığı, yapılan işin eksik ve ayıplı olup olmadığı, davacının iş bedelini ödeyip ödemediği, davacının ayıplı ve eksik işten dolayı alacağı varsa miktarının ne kadar olduğu, davalının işi süresinde teslim edip etmediği, davacının geç teslimden doğan alacağı varsa miktarının ne kadar olduğu yönlerinde toplanmaktadır. İddialar, savunmalar, önceki tesis edilen karar, BAM kaldırma kararı ile alınan kök ve ek rapor kapsamından, kaldırma kararı çerçevesinde davacı temlik edene usulüne uygun şekilde defter ve kayıtlarını ibraz etmesinin istendiği, ibrazın olmadığı, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli kök ve ek raporda her ne kadar BAM kaldırma kararı aksine işin götürü bedelli değil, birim fiyatlı olarak düzenlendiği belirtilmiş ise de götürü bedel esas alınarak da hesap yapıldığı, usulü kazanılmış hakka dikkat edilmesi gerektiği, eksik ve ayıplı işler dikkate alınarak işin fiziki yapımının tespit edildiği, götürü bedel ile birim fiyat esas alındığında 2 dijit farkı dışında fark olmadığı, netice itibariyle davacının yaptığı işin fiziki gerçekleşme oranı %54,53 göre KDV dahil hak edişinin 853.939,39 TL olduğu, yapılan ödeme 795.000 TL ve nama yapılan ödeme 125.000,00TL mahsup edildiğinde, davalı-karşı davacının 66.060,61Tl fazla ödemesinin bulunduğu, davalı-karşı davacının 65.988,20 TL olarak yapılan tespiti kabul ettiği, asıl davada davacı temlik edenin alacağının bulunmadığı, hiç kimsenin hakkından fazlasını devir edemeyeceği, davalı-karşı davacının ihtirazi kayıt olmadan işi teslim ettiği, ifaya ekli cezai şart alacağını talep edemeyeceği, davalıkarşı davacının 101.000,00 TL olarak düzenlediği faturanın dayanaklarını sunamadığı, ödemelerden düşülmemesi gerektiği, asıl davada davacının ve dolayısıyla temlik alanın bir alacağının bulunmadığı, asıl davanın reddinin gerektiği, karşı davada davalı-karşı davacı alacağının 65.988,20 TL olduğu, bu alacak bakımından talep gibi karşı dava tarihinden itibaren temerrütün gerçekleştiği, tacirler arası eser sözleşmesinden kaynaklı bu uyuşmazlıkta avans oranında temerrüt faizi talep edilmesinde bir yanlışlık bulunmadığı sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Asıl dava yönünden; 1.a-Asıl davanın reddine,1.b-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 5.247,88 TL'den indirilmesi ile arta kalan 4.632,480 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı-karşı davalıya iadesine, 1.c-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, asıl davada davalı-karşı davacı yararına hesaplanan 49.167,58 TL nispi vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalı-karşı davacıya verilmesine,1.d-Asıl davada davacı-karşı davacı tarafça yapılan giderlerinin üzerinde bırakılmasına,1.f-Davalı karşı davacı tarafından yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcının davacı karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine, Karşı dava yönünden; 2.a-Davalı-karşı davacının davasının kısmen kabulüne, 65.988,20 TL’nin karşı dava tarihi 09/02/2016 tarihinden itibaren avans oranında temerrüt faiziyle birlikte davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya verilmesine, fazla istemin reddine,2.b-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 4.507,65 TL nispi karar ve ilam harcı için davalı-karşı davacıdan peşin alınan 6.980,40 TL'den indirilmesi ile arta kalan 2.472,75 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı-karşı davacıya iadesine, 2.c-Davalı-karşı davacı tarafça yatırılan 6.980,40 TL perşin harcın davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya verilmesine,2.d-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, karşı davada davalı-karşı davacı yararına kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalı-karşı davacıya verilmesine,2.e-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, karşı davada davacı-karşı davalı yararına red edilen miktar üzerinden hesaplanan 54.841,89 TL nispi vekalet ücretinin davalı-karşı davacı alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacı-karşı davalıya verilmesine,2.f-Davacı tarafça yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ile 2.500,00 TL posta/bilirkişi gideri olmak üzere toplam 2.662,10 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan taktiren 429,77 TL'nin davacı karşı davalıdan tahsili ile davalı karşı davacıya verilmesine, bakiyesinin karşı davacı üzerinde bırakılmasına, 3-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,Dair, Asıl davada temlik alan RM Mutlu vekili ile davalı karşı davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 24/09/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan ... e-imzalıdırÜye ... e-imzalıdırÜye ... e-imzalıdırKatip ... e-imzalıdır