borç yükümlülüğünü yerine getirmeyen kooperatif üyesinin ihracına ilişkin kararın iptali davasında, ihtarnamenin usul ve yaptırım açıklığına dair temyiz incelemesi.

Borç yükümlülüğünü yerine getirmeyen kooperatif üyesinin ihracına ilişkin kararın iptali davasında, ihtarnamenin usul ve yaptırım açıklığına dair temyiz incelemesi.

Özet: Davacı üyenin borcunu ödememesi üzerine kooperatif tarafından ana sözleşme hükümlerine göre yapılan ihraç işlemine ilişkin uyuşmazlıkta, ilk derece ve istinaf mahkemeleri, ihraç kararına dayanak teşkil eden ihtarnamelerde yaptırımın açıkça belirtilmediği ve borç miktarının tam olarak anlaşılır olmadığı gerekçesiyle ihraç kararını iptal etmişken, temyiz incelemesinde davacının borcunun mahkeme ilamıyla belirli olduğu ve ihtarnameyle ana sözleşmenin ilgili maddesine atıfla yasal işlem yapılacağının açıkça ihtar edildiği tespit edilerek davanın esası değerlendirilmektedir.

6. Hukuk Dairesi 2026/1365 E. , 2026/2951 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/105 E., 2026/49 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Gönen (Balıkesir) 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tic. Mah. Sıf.)

SAYISI : 2022/350 E., 2022/730 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü :

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı hakkında yönetim kurulunca verilen üyelikten çıkarma kararının yok hükmünde olduğunu belirterek, 18.11.2020 tarih ve 11 sayılı yönetim kurulu kararının kaldırılarak iptaline ve yok sayılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 22.09.2009 tarihli genel kurulda alınan karar uyarınca 28.02.2010 tarihinde 110.000,00 TL bedel ile peşin ödemeli ortak olarak üyeliğe kabul edildiğini, davacının peşin ödemeden kalan ve mahkeme ilamıyla kesinleşen 23.017,06 TL'lik ödemesini yapmadığını, bu alacağın tahsili için Bandırma 3. İcra Dairesi'nin 2019/2455 Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapılmış ise de herhangi bir ödeme yapılmadığını, davacıya noter aracılığı ile yapılan ihbarnamelere rağmen de edimini yerine getirmediğini, yerine getirilmeyen ihtarlar çerçevesinde davalı hakkında 18.11.2020 tarih ve 11 no.lu yönetim kurulu kararı ile ana sözleşmenin 14/2 maddesi gereğince davalı kooperatif ortaklığından çıkartılmasına karar verildiğini, işbu çıkartma kararının .... Noterliğinin 18.11.2020 tarih ve ... no.lu ihtarnamesi ile davacıya tebliğ edildiğini, davacının ödememe konusunda bahane ettiği vakıaların ödeme yapmasına engel teşkil etmediğini, taşınmazların asansörlü taşınmaz olarak imal edilmediğini belirterek, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı kooperatif tarafından keşide edilen her iki ihtarnamede de açıkça verilen süre içerişinde ödeme yapılması, yapılmaması durumunda ortaklıktan ihraç edileceğine dair karar alınacağının ihtar edilmediği, bu itibarla parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen üyeye yapılacak olan ihtarlarda verilen süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilmesi şartının sağlanmamış olduğu kanaatine varılarak ihraç kararının usüle uygun olmadığı tespit edildiği, davalı kooperatifçe gönderilen ihtarnamelerin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve Kooperatif Anasözleşmesi'nin 14/2. maddelerinde düzenlenen koşullara uygun olmadığı belirterek, bu ihtarlara dayalı olarak ihraç kararı verilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı kooperatif tarafından alınmış 18.11.2020 tarihli 11 karar sayılı yönetim kurulu kararının iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ihraç kararına dayanak ihtarnamelerde ihtarın gereğinin yerine getirilmemesi halinde uygulanacak yaptırımın ne olduğunun gösterilmediği, bunun yanında ihtarnamelerin "23.000,00 TL ana parası üzerinden" borcu talep ettiği, bu ifadenin ana para dışında fer'ilerinin miktarı belirtilmeksizin ödenmesini de içerdiği, dolayısıyla toplam borcun miktarının da ihtarname de açıkça yer almadığı, bu nedenle ihraç kararına dayanak ihtarnameler yasaya uygun olmadığından mahkeme değerlendirmesinin yerinde olduğu belirtilerek, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

a. Ana Sözleşmenin 14/2 maddesi uyarınca üyelikten ihraç için gerekli şartların oluştuğunu, ihtarnamelerin de aranan şartları taşıdığını,

b. Davacının açmış olduğu davada yaptırımı bilmediğini, usule ilişkin bir eksiklik olduğu veyahut borcun nevini bilmediği yönünde herhangi bir itirazı bulunmadığını,

c. İhraç kararına yönelik ihtarnamelerin usul ve şekil açısından yasa ve ana sözleşmeye uygun olup, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, üyelikten ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

Davacının borç miktarının mahkeme kararı ve icra takip dosyası ile belirli olduğu, ödeme yapılması için çıkarılan ihtarnamede yasada öngörülen sürelerin verildiği, ihtarnamede süresinde ödeme yapılmadığı takdirde kooperatif ana sözleşmesinin 14/2 maddesi gereğince kooperatif üyesi hakkında yasal işlem yapılacağı hususunun açıkça ihtar edildiği anlaşılmıştır. Kooperatif ana sözleşmesi m.14/2’de “ Parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirmeleri üzerine, yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden on gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtar yapılır. İkinci ihtarı takip eden otuz gün içerisinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenler” şeklinde yönetim kurulu kararı ile bu kişilerin ortaklıktan çıkarılacakları belirtilmiştir. Bu durumda üyenin süresinde ödeme yapmadığı takdirde hakkında kooperatif ana sözleşmesi m.14/2 uyarınca ihraç kararı verileceği herhangi bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak açıklıkta ihtar edildiği usulüne uygun ihtara rağmen ana sözleşmede belirtilen 30 günlük süre içerisinde ödeme yapılmayarak, parasal yükümlülüklerin yerine getirilmediği görülmekle, usulüne uygun ihtara dayalı ihraç kararı yerinde olup, davanın reddi gerekirken aksi gerekçelerle davanın kabulü doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.07.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.