İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin, çamaşır makinesinde kazara parçalanarak zayi olan çekin hamili tarafından hasımsız olarak açılan iptal davasında verdiği karar.
Özet: Son meşru hamil davacı, zilyetliğindeki 180.000 TL bedelli çekin çamaşır makinesinde yıkanarak fiziken zayi olduğunu ve bankaya ibrazının fiilen mümkün olmadığını iddia ederek çekin iptali ile tüm hakların kendisine ait olduğunun tespitini talep etmiş; mahkeme, davacının hak sahipliğini, çekin rızası dışında kuvvetle muhtemel zayi olduğunu ve yasal ilan süreci sonunda herhangi bir başvurunun olmadığını dikkate alarak, kıymetli evrakın iptali için gerekli şartların oluştuğuna hükmetmiştir.
T.C.
İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ DOSYA NO:2026/184KARAR NO :2026/665DAVA:KIYMETLİ EVRAK İPTALİ (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ:26.02.2026KARAR TARİHİ:02.09.2026Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen ZAYİ NEDENİYLE ÇEK İPTALİ davasının .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 26/02/2026 tarih ve 2026/63 E. 2026/67 K.sayılı görevsizlik kararı üzerine mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmesinden sonra dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ... tarafından keşide edilen, lehtarı ... ... olan, 26/10/2025 keşide tarihli, 30/01/2026 vadeli, 180.000 Türk Lirası bedelli, ... numaralı, ... ... Bankası (... ...) – ... ... Şubesi muhataplı çekin, lehtar ... ... tarafından usulüne uygun şekilde ciro edilerek müvekkil ...'ye verildiğini, ...'nin söz konusu çekin son ve meşru hamili olduğunu, çekin müvekkilinin zilyetliğinde bulunduğu sırada, herhangi bir kasıt bulunmaksızın, tamamen kazara meydana gelen bir olay sonucunda fiziken zayi olduğunu, çek, çamaşır makinesinde yıkanması nedeniyle parçalandığını, bankaya ibraz edilmesinin fiilen ve hukuken mümkün olmadığını belirterek çekin iptaline, Çekten doğan tüm hakların müvekkil ...'ye ait olduğunun tespitine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Dava hasımsızdır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:Dava; TTK.nun 818/s. maddesi yollaması ile çeklerde uygulanması gereken 757 vd. maddelerine göre açılmış, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir..... Asliye Hukuk Mahkemesi 26/02/2026 tarih ve 2026/... E. 2026/... K.sayılı görevsizlik kararı ile "... davanın Mahkememize Asliye Ticaret Mahkemesi başlığı ile açılmış olduğu ve Mahkememizin Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla yargılama yapma yetkisinin bulunmadığı anlaşılmış olup, 20/02/2026 tarih 33174 sayılı Resmi Gazete' de yayımlanan 18/02/2026 tarih 282 karar numaralı Hakimler ve Savcılar Kurulu Kararı Genel Kurul Kararında "Bakırköy, İstanbul Anadolu ve Küçükçekmece Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerinin kendi ağır ceza mahkemeleri yargı çevresinden çıkarılarak İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin 'İstanbul ilinin mülki sınırları' olarak belirlenmesine," karar verildiğinden Mahkememizin Görevsizliğine, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu..." gerekçesi ile görevsizlik kararı vermiştir.Dava ve usul ekonomisi gözetilerek davaya mahkememizde devam edilmiştir.Zayi nedeniyle çek iptali davasında, davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 818/1-s atfıyla çeklerde uygulanması gereken 757/1 maddesi gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemeden men edilmesini isteyebilir.6102 Sayılı TTK.nun 651.maddesi gereğince; Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.6102 Sayılı TTK.nun 757/1.maddesi gereğince; İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.Dava dilekçesi ekinde iptali istenen çekin bir fotokopisi (çamaşır makinesinde parçalandığından bahisle) dosyaya sunulmamıştır.Ticaret sicil kayıtlarına göre davacının yerleşim yeri Silivri/İSTANBUL ise de dava dilekçesinde zayi nedeniyle iptal kararı verilmesi istenen çekin ödeme yerinin ... Fatih/İSTANBUL olduğu anlaşılmaktadır. Davanın da İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne hitaben açıldığı anlaşıldığından mahkememiz kendisini yetkili kabul etmiştir.Hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyedi bulunduğu çekin rizası hilafına elinden çıkmasıdır. Ancak, iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. Davacı, çekin lehtarı ve hamili olduğunu ileri sürerek iptalini talep ettiği çekin dair bilgileri mahkemeye bildirmiştir. Davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi sebebiyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dosya kapsamında davacının iddiasının aksini kanıtlayacak somut bir delil bulunmamaktadır (Emsal: Yargıtay 11.HD.nin 15.11.2017 tarih ve 2016/3882 E. 2017/6192 K. ile 25.06.2014 tarih ve 2014/6701 E. 2014/12060 K. İle 25.02.2013 tarih ve 2013/1358 E. 2013/3309 K.ile 24.01.2011 tarih ve 2009/8007 E. 2011/585 K.).Davaya konu çek ile ilgili Ticaret Sicil Gazetesinde 3 kez ilan yapılmış, ilana ilişkin gazeteler dosyaya sunulmuş, ilk ilan tarihi olan 15.04.2026 tarihinden itibaren üç aylık bekleme süresi içinde mahkememize herhangi bir başvuru olmamış ve davaya konu çek ortaya çıkmamıştır.Dava konusu çekin muhatap bankaya ibraz edilip edilmediği sorulmuş, verilen 11.05.2026 tarihli cevabi yazıda ibraz edilmediği bildirilmiştir.Dava konusu çekin zayi sebebi ile iptaline ilişkin talep üzerine gerekli ilanın yaptırılmasına rağmen verilen üç aylık sürede mahkememize çekin meşru hamili olduğunu iddiası ile müracaat eden bir kişinin olmaması karşısında dava konusu çekin zayi sebebi ile iptaline karar vermek gerekmiştir. Davada her ne kadar çekten doğan tüm hakların davacı ...'ye ait olduğunun tespiti de ayrıca talep edilmiş ise de talebin çekişmeli yargının konusunu oluşturduğu, çekişmesiz yargılamada bu tartışma yapılamayacağından söz konusu talebin reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;Davanın KABULÜNE, 1-Davacının hamili iken kaybolduğu anlaşılan; keşidecisi ... ..., lehtarı ... ..., muhatabı ... ... Bankası Anonim Şirketi (... ...) ... şubesi olan ... seri nolu, 30/01/2026 keşide tarihli 180.000,00.-TL bedelli çekin zayi nedeniyle İPTALİNE,Çekten doğan tüm hakların müvekkil ...'ye ait olduğunun tespiti talebinin REDDİNE,2-Alınması gereken karar ve ilam harcı 732,00-TL olup peşin alındığından BU HUSUSTA DEĞERLENDİRMEYE YER OLMADIĞINA,3-Davanın niteliği gereği yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın ve varsa teminatın KARAR KESİNLEŞTİĞİNDE DAVACIYA İADESİNE,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nun 345.maddesi gereğince, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı 02.09.2026 Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...